دی ہیگ جہڑا اک شہر اے‘ عالم وچ انتخاب

Asad Mufty

اسد مفتی


ہالینڈ دے شہر ’’دی ہیگ‘‘ وچ وہ پینٹنگ تے تسیں ویکھی ہی ہوے گی جو ’’پینو راما‘‘ دے نام توں مشہور اے۔ ایہ پینٹنگ اپنی خوبصورتی‘ دلکشی‘ انفرادیت تے نوعیت دے اعتبار نال عجیب و غریب اے کہ ایہ اک کھلاہویا مکمل نظارہ اے جو نہ صرف سجے کھبے بلکہ مشرق تے مغرب تے شمال جنوب تک پھیلی ہوئی اے۔ اک دائرے دی شکل وچ۔ تسیں سامنے لگے جنگلے نوں تھام کر دائرہ وچ اک مکمل چکر لاندے نیں۔ ایہ پینٹنگ زمان توں لازماں تے مکان توں لامکان دا احاطہ کیتے ہوئے اے۔

بیکراں وسعتاں دی گہرائیاں وچ اک لاجواب جادوئی شاہکار اے۔ ’’دی ہیگ‘‘ دا ساحل سمندر جہدا دلندیزی زبان وچ تلفظ Shenveningen اے نوں ایس پینٹنگ وچ 1881ء دے اک آرٹسٹ ایچ ڈبلیو مس داخ (H.W.Mesdag)( یاد رہوے کہ ڈچ زبان وچ جی (G) کوخ (KH)بولدے نیں) نے بھرواں تے انتہائی مہارت تے خوبصورتی نال پیش کیتا اے جہنوں اک کمپنی نے پینو راما دی شکل وچ تبدیل کر دتا اے تے ہن ایہ شاہکار ویکھن نال تعلق رکھدا اے۔ میں ایہ گل دعویٰ نال کہ سکدا واں کہ کوئی ذی شعور اوہنوں ناپسند یا ’’ایویں‘‘ نہیں آکھ سکدا۔ شاید ایہ اپنی نوعیت دی پہلیل تے واحد پینٹنگ اے جو بے مثال اے۔ فوٹو گرافی تے فلم دی ایجاد توں ذراپہلے وجود وچ آن والی ایہ پینٹنگ لینڈ سکیپ دی ہقیقی دلکش تے خوبصورت ترین مثال اے۔ میرے حساب نال ایس ویلے دنیا وچ قریباً تن سو ایسی پینٹنگ نیں جو بے مثال تے یکتا نیں تے ایہ پینٹنگ ایہناں وچوں اک اے جو اپنی تصوراتی‘ طلسماتی تے حیران کن دل فریبی وچ سرفہرست وچ یکتا اے۔


پینٹنگ ویکھدے ہوئے جتھے تسیں کھڑے ہوندے نیں وہ اک دائرہ نما ٹیرس اے جہدی چھت دائرے دے وچکار اک پلر (ستون) دے سہارے کھڑی اے۔ ایہ جھت وی اک دائرے ای دی شکل وچ بنی ہوئی اے جہدا محیط 120 میٹر تے زمین (سطح) توں اونچائی 14 میٹر اے چونکہ درمیان دے علاوہ تے کوئی سپورٹ یا ستون نہیں اے ایس لئی تسیں بیک وقت چاروں پاسے ہر شے ویکھ سکنے آں۔ پینٹنگ ویکھن والا ایسے غلط فہمی وچ رہندا اے کہ سامنے دا نظارہ (پینٹنگ) قریباً سو میٹر دور ہووے گا پر جوییں کہ دس چکیا واں ایسا حقیقت وچ نہیں اے۔ایہ منظر جو کہ اک مچھیراں دی بستی‘ ساحل تے سمندر اتے مشتمل اے محض تہاڈے توں کجھ قدماں دے فاصلے اتے اے۔

ایہ نظارہ نہ صرف روشنیاں دی مدد نال انتہائی دیدہ زیب اے بلکہ خوشگوار حیرت لئے ہوئے وی اے کجھ ویلے لئی یقینا تسیں حیرت کدہ وچ گم ہو جان گے کہ تہاڈے سامنے تاحد نظر نیلے آسمان اتے بادل تے تیز چلدی ہوئی ہواواں دا زوروشور اے۔ سمندر دے پانی وچ تلاطم موجاں وچ مدوجزر بیک گرائونڈ وچ ملاحواں دی آوازاں۔ ایہ سب رل کے ایسا تاثر پیدا کردی نیں کہ ساریاں اتے حقیقت دا گماں ہوندا اے تے آدمی ایس نظارہ وچ انج محو ہوندا اے کہ بس‘ ہن ذرا تسیں جتھے کھڑے او ایس گول دائرے وچ چکرلائو تے ویکھو گے پنڈ دی ایس بستی وچ چھوٹے چھوٹے مکانات‘ کھیتاں وچ کم کردے کسان تے مزدور‘ ھیڈدے تے اچھلدے بچے‘ جہازاں دے رسیاں دے ڈھیر‘ مچھیاں پھڑن دے جال‘ کشتیاں اتے زنانیاں تے بچیاں دا رش اک ایسا موسم گرما دا نظارہ پیش کردے نیں جہدے اتے حقیقت دا گمان ہووے گا۔

ایس توں ذرا اگے ودھو گے (دائرے وچ) تے اچے گول گنبد نما مینار والے محل اوہناں دے وچکار اک چرچ‘ اک پاسے گھوڑے تے سازوسامان نال بھری بگھیاں جہناں دے پہیاں دی لکڑی ادھی قطر تک گھسی صاف وکھائی دیندی اے۔ سامنے توں آئی ہوئی کسی نواب دی شاہی سواری‘ نوجوان شہزادے تے شہزادیاں‘ امراء تے طبقہ اشرافیہ دے بچے اپنے زرق برق لباس وچ کھیڈدے نظر آن گے۔ ایس توں ذرا اگے ودھن تے موسم سرما تہاڈا منتظر اے۔ برف نال ڈھکی ہوئی سرخ مکاناں دی جھتاں‘ برف نال کھیڈدے بچے‘ گرم ملبوسات وچ لپٹے منہ وچ پائپ دبائے ہوئے بڈھے‘ سوئٹراں تے چادراں وچ لپٹی ہوئی بڈھی زنانیاں جو بچیاں نوں سردی توں بچا رہی نیں۔ ایہ سب جیندی جاگدی دنیا دی حقیقتاں لگدیاں نیں۔ سچ پچھو تے اک واری ایہ پینوراما تہانوں ویکھنا ای ہووے گا۔ میرے وانگوں پنج واری نہ سہی اک واری ای سہی۔

اوہ جو آکھدے نیں لہور‘ لہور اے ویسا ای میں سمجھنا واں دی ہیگ دا پینو راما پینوراما ای اے۔ ایہدا کوئی توڑ نہیں۔ کوئی بدل نہیں کوئی کاپی نہیں۔ تے ایہ جو وی اے ایہنوں کس طرح پایہ تکمیل تک پہنایا گیا اے فیر کس طرح فوکس کیتا گیا اے ایہ اک راز اے۔ بظاہر کوئی سینما دی سکرین نہیں پروجیکٹر نہیں‘ ایسی کوئی شے‘ کوئی آلہ‘ کوئی استاد کاری یا کوئی مشین نظر ای نہیں آندی جہدے توں حقیقت دی تہہ تک پہنچیا جا سکے۔ میرے حساب نال ایس دائرہ نما چھت دے ذرا رکو پہلے تسیں ایس پینوراما دا آپ مشاہدہ کرو جے تسیں حقیقت دی تہہ تک نہ پہنچ سکے تے ایس ناچیز نوں ٹیلیفون کرو شاید میں تہانوں ایس راز توں واقف کرا سکاں۔

نئی تبصرہ شامل کریں

About text formats

متعلقہ خبریں

*رمضان تے قرآن دی مناسبت*

*رمضان تے قرآن دی مناسبت*
مفتی عمران (لیکچرار)

جون 02, 2018

ملکی ترقی دی ضامن سوچ

عبدالباسط

ملک نوں ترقی دی شآہراہ اتے چلان‘ اقتصادی تے معاشی سرگرمیاں نوں فروغ دین تے عوام دے مسئلے تے مشکلاں حل کرن لئی ملکی اداریاں دے س

اپریل 09, 2018

بوگس سیاست وانگوں بوگس ویاہ ...... اسد مفتی

تحریر:

اسد مفتی

خبر آئی اے کہ انگلستان وچ وسن والی ایشیائی کمیونٹی وچ جبری ‘بے جوڑ تے سہولت دیاں ویاہواں دامسئلہ شدت اختیارکردا

اگست 03, 2018

برلن‘ لہور تے ساڈی گلی

تحریر:

وجاہت مسعود
 

 

جولائی 30, 2018

پنجاب دااگلا وزیر اعلیٰ تے گنجے فرشتے ..... مدثر اقبال بٹ

پنجاب دااگلا وزیر اعلیٰ تے گنجے فرشتے

اگست 03, 2018