ہن کرونا نہیں صرف عوام

ساجد وقاص

دنیا بھر وچ غذائی کمی دا شکار لوکاں دی گنتی ودھ رہی اے۔ افریقہ تے ایشیا دے کجھ ملک ایس فہرست وچ شامل نیں جتھے لوکاں دی وڈی گنتی نوں غذا دی کمی دا سامنا اے۔ پاکستان بھاویں اک زرعی ملک اے پر ودھدی ہوئی بے ہنگم آبادی‘ پانی دی کمی‘ موسمی تبدیلی ‘زرخیز زمیناں تے انھے واہ تعمیرات تے ناقص حکومتی پالیسیاں پاروں ایہ خطرہ پیدا ہو گیا اے کہ ملک دی آبادی دا وڈا حصہ آن والے ورھیاں وچ غربت‘ افلاس‘ بھکھ تے بیماری دا شکار ہو سکدا اے۔ ایس خوفناک صورتحال توں بچن لئی نہ صرف حکومتی سگوں عوامی سطح تے ہنگامی پربندھاں دی ضرورت اے۔ پورے ملک وچ پانی دے ذخیریاں دی تعمیر توں علاوہ ڈسٹری بیوشن سسٹم بہتر کرنا ہووے گا۔ ریسرچ اینڈ ڈویلپمنٹ تے دھیان دینا ہووے گا۔ زمیناں‘ فصلاں تے بیج دی کوالٹی نوں بہتر ب نانا ہووے گا تاں جے زیادہ پیداوار حاصل ہو سکے۔ زراعت‘ خوراک تے دوجے اداریاں نوں فعال بنانا ہووے گا ڈیری تے فش فارمنگ تے دھیان دینا ہووے گا۔ بنجر زمیناں نوں آباد تے زرخیز زمیناں نوں تعمیرات توں بچانا ہووے گا۔ سب توں ودھ کے آبادی وچ وادھے نوں روکنا ہووے گا تاں جے اک صحت مند تے خوشحال معاشرہ وجود وچ آ سکے۔
پچھلے کئی مہینے توں جاری آٹے تے کھنڈ دا بحران سارے حکومتی دعویاں دے باوجود ختم ہون نوں نہیں آ رہیا۔ ایہ حقیقت اے کہ ملک دی زیادہ آبادی پنڈاں وچ رہندی اے تے فصل دی کٹائی تے اپنی لوڑ موجب پورے ورھے لئی غلہ سٹاک کر لیندی اے پر ایہدے باوجود کروڑاں غریب تے ماڑے طبقے دے لوک کھان پین والیاں شیواں دی کمی تے گرانی توں ڈاڈھے پریشان نیں۔ آٹا‘ کھنڈ‘ سبزیاں‘ دالاں‘ مرغی دے گوشت تے انڈیاں دیاں قیمتاں اسماناں نال گلاں کر رہیاں نیں تے ایہ سب لوکاں دی بنیادی لوڑ نیں۔ کرونا تے کجھ دوجے مسئلیاں پاروں ملک دے معاشی حالات مندے نیں۔ کاوبا رتے صنعتی پیداوار مندی دا شکار اے جہدی وجہ نال لوکاں دی قوت خرید وچ کمی تے بیروزگاری وچ وادھا ہو رہیا اے جد کہ مہنگائی دا جن عام بندے دی زندگی نوں ڈاڈھا متاثر کر رہیا اے۔
حکومت اپنے طور تے پوری کوشش کر رہی اے کہ مہنگائی تے قابو پایا جاوے خاص کر آٹے تے کھنڈ دے بحران دے خاتمے لئی بیرون ملک توں کنک تے کھنڈ منگوائی گئی اے پر قیمتاں وچ استحکام اجے تک نہیں آ سکیا۔ کجھ فلور مل مالکان معیاری آٹے دے ناں تے پندراں کلو آٹے دا تھیلا ویہہ کلو تھیلے دی قیمت وچ ویچ رہے نیں۔ امپورٹڈ کھنڈ ساریاں دکاناں تے کنٹرول ریٹ تے مل رہی اے پر لوکاں دی اکثریت مقامی گنے نال تیار شدہ کھنڈ مہنگے مُل خرید رہی اے۔ مرغی تے انڈے دا ریٹ ملکی تریخ دی بلند سطح اُتے اے جہدی وجہ پیداواری لاگت وچ وادھا تے پچھلے دو ورھیاں دے مندے پاروں پیداوا روچ کمی دسی جاندی اے۔ انٹرنیشنل مارکیٹ وچ جدوں تک سویابین دیاں قیمتاں وچ کمی تے ملک وچ مکئی دی نویں فصل نہیں آ جاندی پولٹری دیاں قیمتاں وچ کمی دا کوئی امکان نہیں۔ پچھلے ورھے کنک دا کجھ پرانا سٹاک فیڈ ملاں نوں دے دتا گیا سی جہدی وجہ نال کنک دے ریزرو سٹاک وچ کمی ہو گئی سی۔ کئی سبزیاں دیاں قیمتاں وچ ایہناں کجھ دیہاڑیاں وچ کمی آئی اے جد کہ ٹماٹر‘ پیاز‘ ادرک‘ لہسن دیاں قیمتاں وچ کمی دا امکان نہیں کیوں جے ایہ باہروںآئوندیاں نیں۔ آلو جہڑا پوری دنیا وچ بڑے شوق نال کھایا جاندا اے نویں فصل دے آن مگروں ایہدیاں قیمتاں وچ کافی حد تک کمی آ سکدی اے۔
پرائس مجسٹریٹ تے ضلعی حکومتاں دے اہلکار قیمتاں وچ کمی لئی کوششاں کر رہے نیں پر حقیقی معنیاں وچ لوکاں نوں ریلیف نہیں مل رہیا۔ پچھلے دور حکومت وچ پچھلے وزیراعلیٰ شہبازشریف دے نیڑے سمجھے جان والے سارے افسران موجودہ حکومت وچ وی اعلیٰ عہدیاں تے فائز نیں پر اوہناں دی کارکردگی مایوس کن رہی اے۔ پچھلے وزیراعلیٰ سختی نال پیش آئوندے سن جد کہ موجودہ وزیراعلیٰ اک شریف تے سادہ منش انسان نیں جہدی وجہ نال کھنگھ افسر تے کجھ وزیر کنٹرول توں باہر ہو رہے نیں تے حکومت پوری طرح ڈیلیور نہیں کر پا رہی۔ موسمی تبدیلی تے ناموافق حالات اپنی تھاں‘ حکومت دے پالیسی سازاں وچ اینی قابلیت تے صلاحیت ہونی چاہیدی اے کہ طلب تے رسد دے عدم توازن نوں سمجھدے ہوئے چھیتی فیصلے کرن تے کسے قسم دے لالچ‘ ذاتی فائدے یاں دبائو نوں خاطر وچ نہ لیان۔٭

اپنا تبصرہ گھلو