موجودہ سیاسی کشمکش تے اسلامی تعلیمات

اللہ تعالیٰ عالم اسلام بالخصوص اسلامی جمہوریہ پاکستان دے حال اتے رحم فرماوے۔ بہت افسوس نال ایہہ گل آکھنی پے رہی اے کہ موجودہ سیاسی کشمکش وچ دانستہ یا نادانستہ طور تے اسلامی تہذیب تے مشرقی روایات نوں بری طرح فراموش کیتا جا رہیا اے۔ حالات ایس موڑ اتے آ چکے نیں کہ سیاسی قائدین توں لے کے کارکنان تک (سوائے چند اک دے) سب دے سب نفرت’ دشمنی’ الزام تراشی’ بہتان بازی’ گالم گلوچ’ ہتک عزت اتے اتر آئے نیں۔ عدم برداشت دے ماحول نے علاقائی بلکہ گھریلو نظام زندگی نوں تباہ کر دتا اے۔ ایسے حالات وچ ضروری اے کہ اہلیان پاکستان دے سامنے ایس حوالے نال کجھ اسلامی تعلیمات نوں پیش کیتا جاوے تاں جے اوہناں نوں اپنے رویاں دی اصلاح داموقع ملے۔ ایہدے وچ کوئی دوجی رائے نہیں ہے کہ تہانوں جہڑی سیاسی پارٹی اسلام تے آئین پاکستان دے حق وچ مخلص تے وفادار نظر آندی اے تسیں اوہدا کھل کے ساتھ دیو۔ ایہہ تہاڈا جمہوری حق اے لیکن کجھ گلاں دا بطور خاص خیال کرو۔
ذاتیات نہیں نظریات:
سب توں بنیادی تے اصولی گل ایہہ ہے کہ سیاست دے میدان وچ صحیح دلائل دی بنیاد اتے اختلاف دا مدار کسے دی ذات دے بجائے اوہدے سیاسی نظریات نوں بنانا چاہیدا اے۔ جے تسیں کسے سیاسی لیڈر دے نظریات نوں اسلام تے آئین پاکستان دے موافق سمجھدے او تے اوہدا ساتھ دیو تے جے اسلام تے آئین پاکستان دے مخالف سمجھدے او یا اوہدی سیاسی پالیسیاں نوں ملک دے حق وچ مفید دے بجائے نقصان دہ سمجھدے او تے ہرگز اوہدا ساتھ نہ دیو۔ ایہہ تہاڈی دیانت اتے منحصر اے کہ کہنوں اسلام تے آئین پاکستان دے حق وچ مفید سمجھدے او تے کہنوں مفید نہیں سمجھدے۔
پردہ پوشی کرو:
موجودہ سیاسی کشمکش وچ اپنی حریف سیاسی پارٹی دے قائدین تے کارکناں وچوں کسے دے ذاتی عیباں تے اخلاقی کمزوریاں نوں نہ اچھالو بلکہ جے کسے مسلمان بھرادا ذاتی عیب نظر وی آوے تے اوہنوں لوکاں دے سامنے ظاہر کرن دے بجائے لکائو۔ ایہہ اینا وڈاکم اے کہ اللہ کریم ایہدے بدلے قیامت دے دن انسان دے اپنے گناہ لوکاں کولوں لکا لین گے۔ حضرت ابو ہریرہ کولوں روایت اے کہ رسول اللہۖ نے فرمایا: جہڑا بندا اپنے مسلمان بھرا دے عیب نوں لکائے گا اوہنوں ذلت تے رسوائی توں بچاوے گا تے اللہ کریم قیامت والے دن اوہدے گناہواں نوں لکا لین گے۔ (صحیح مسلم’ رقم الحدیث:4692
پردہ دری توں بچو:
ایہدا دوجا پہلو وی ذہن نشین رکھنا چاہیدا اے کہ جے کوئی بندا اپنے مسلمان بھرا دے ذاتی عیباں دی پردہ دری کردا اے جیویں کہ اج کل سیاسی میٹنگاں’ سیمینار’ جلسے جلوس تے پریس کانفرنساں وچ ہو رہیا اے ۔ ایہہ اینا وڈا جرم اے کہ اللہ تعالیٰ ایہدی وجہ نال ایس دنیا وچ گھر بیٹھے انسان نوں رسوا فرما دیندے نیں۔ حضرت عبداللہ بن عباس کولوں روایت اے کہ نبی کریمۖ نے فرمایا: ”جہڑا کسے دوجے دی ”پردہ پوشی” کردا اے اللہ قیامت دے دن اوہدے عیب تے گناہواں نوں لکا لین گے تے جہڑا شخص لوکاں دی ”پردی دری” کردا اے اللہ تعالیٰ اوہنوں گھر بیٹھے ذلیل تے رسوا کر دیندا اے” (سنن ابن ماجہ’ رقم الحدیث2546)
سچ بولو، جھوٹ توں بچو:
سیاسی کشمکش دے ایس ماحول وچ سب توں بوہتا سچ تے جھوٹ دے فرق نوں جان بوجھ کے ختم کیتا جا رہیا اے حالانکہ سچ بولنا’ سچ دا ساتھ دینا بہت وڈی نیکی تے مومن دی شان اے جد کہ جھوٹ بولنا تے جھوٹ دا ساتھ دینا گناہ اے۔ ایس توں بچنا تے رکنا ضروری اے۔ حضرت عبداللہ بن مسعود کولوں روایت اے کہ رسول اللہۖ نے فرمایا: سچائی ایسا عمل اے جہڑا نیکی دی راہ اتے چلاندا اے تے نیکی والا رستہ سدھا جنت جاندا اے تے بے شک بندا سچ بولدا رہندا اے ایتھوں تک کہ اللہ تعالیٰ دے کول اوہ ”صدیق” بن جاندا اے تے جھوٹ ایسا عمل اے جہڑا برائی دی راہ اتے چلاندااے تے برائی والا رستہ سدھا جہنم جاندا اے تے بے شک جدوں کوئی بندا جھوٹ دی عادت پا لیندا اے اوہ جھوٹ بولدا رہندا اے ایتھوں تک کہ اوہ اللہ تعالیٰ دے کول کذاب لکھ دتا جاندا اے۔ (صحیح مسلم’ رقم الحدیث:6803)
تمسخر، طعنہ زنی تے برے القاباں توں بچو:
موجودہ سیاسی کشمکش وچ قائدین تے کارکنان اک دوجے دا تمسخر اُڑا رہے نیں’ طعنہ زنی کر رہے نیں تے اک دوجیاں نوں برے القاب دے رہے نیں۔ایہہ انتہائی گھٹیا پن اے۔ قرآن کریم نے ایہدے توں سختی نال روکیا اے تے نال ای دعوت فکر وی دتی اے کہ جہڑے مسلمان نال تسیں تمسخر کر رہے او ہو سکدا اے کہ اوہ تہاڈے توں بہتر ہووے۔ ایسے طرح طعنہ زنی توں وی روکیا اے تے برے القاباں توں منع فرمایا اے۔اسیں سب توں پہلاں مسلمان آں مگروں اسیں کسے سیاسی جماعت دے بندے آں۔ لہٰذا پارٹی دی وجہ نال اپنی زندگی نوں کبیرہ گناہواں وچ تباہ نہیں کرنا چاہیدا۔
مفہوم آیت:اے ایمان والیو! نہ تے مرد دوجے مرداں دا مذاق اڈان’ ہو سکدا اے کہ اوہ (جہناں دا مذاق اڈا رہے نیں) آپ اوہناں توں بہتر ہون’ تے نہ دوجی زنانیاں دوجی زنانیاں دا مذاق اڈان’ ہو سکدا اے کہ اوہ (جہناں دا مذاق اڈا رہیاں نیں) خود اوہناں توں بہتر ہون تے تسیں اک دوجے نوں طعنہ نہ دتا کرو تے نہ اک دوجے نوں برے لقب توں پکارو۔ ایمان لیان مگروں گناہ دا نام لگنا بہت بری گل اے تے جہڑے لوک ایہناں گلاں توں باز نہ آئے تے اوہ ظالم لوک نیں۔ (سورة الحجرات’ رقم الآیة:11)
بدگمانی تے غیبت توں بچو:
سیاسی کشمکش وچ بدگمانی (بلکہ بدزبانی) عیب جوئی تے سیاسی حریفاں دی غیبت کرنا محبوب مشغلہ سمجھیا جاندا اے۔ ہر گلی محلے وچ سیاسی تبصرے تے تجزیے ہو رہے نیں جہناں وچ مذکورہ گناہ عام پائے جاندے نیں۔حالانکہ قرآن کریم اوہناں توں منع کردا اے۔
مفہوم آیت:اے ایمان والیو! بہت سارے گماناں توں بچو’ بعض گمان گناہ ہوندے نیں تے کسے (دے عیب) دی ٹوہ وچ نہ لگو تے اک دوجے دی غیبت نہ کرو۔ کیہ تہاڈے وچوں کوئی ایہہ پسند کرے گا کہ ا وہ اپنے مردے بھرا دا گوشت کھاوے؟ ایہدے توں تسیں آپ نفرت کردے او تے اللہ کولوں ڈرو’ بیشک اللہ بڑا توبہ قبول کرن والا’ بہت مہربان اے۔ (سورة الحجرات، رقم الآیة:12)
لڑائی دی بجائے صلح کرو:
سیاسی کشمکش وچ ہر دوجے گھر وچ لڑائی جھگڑا پایا جا رہیا اے۔ رشتہ داراںنال بول چال ختم ہو رہیا اے۔ دوستی’ دشمنی وچ بدل رہی اے۔ دوریاں ودھ رہیاں نیں۔ نفرتاں عام ہو رہیاں نیں تے صلح دے بوہے بند ہوندے چلے جا رہے نیں حالانکہ قرآن کریم نے اہل ایمان نوں آپس وچ بھرا بھرا قرار دے کے اوہناں دے درمیان صلح کران دا حکم دتا اے۔
مفہوم آیت: حقیقت تاں ایہہ ہے کہ سارے مسلمان بھرا بھرا نیں’ ایس لئی اپنے دو بھراواں وچ تعلقات چنگے بنائو تے اللہ کولوں ڈرو تاں جے تہاڈے نال رحمت دا معاملہ کیتا جاوے۔ ( سورة الحجرات، رقم الآیة: 10)
حضرت ابوالدردائ کولوں روایت اے کہ رسول اللہۖ نے فرمایا: کیہ میں تہانوں ایسی چیز دے بارے نہ دساں جہڑی درجہ وچ (نفلی) روزے (نفلی) نماز تے (نفلی) صدقے توں وی بوہتی فضیلت والی اے۔ صحابہ کرام نے عرض کیتی: ضرور دسو! آپۖ نے فرمایا: اوہ لوکاں دے درمیان ”صلح صفائی” کرانا اے۔ ایس لئی کہ باہمی ناچاقی تے پھٹ دین نوں ختم کرن والی چیز اے۔ (جامع الترمذی،رقم الحدیث: 2433)
سیاسی قائدین دی ذمہ داریاں:
سیاسی کشمکش دے ایس نقصان دہ ماحول وچ سب توں وڈی ذمہ داری پارٹیاں دے قائدین اتے عائد ہوندی اے کہ اوہ اپنی پارٹی نال جڑے افراد دی ذہن سازی کرن۔ اوہناں نوں اسلامی تعلیمات تے آئین پاکستان دا وفادار بنن دا سبق دین۔ اپنے سیاسی مفادات لئی کارکنان دی اسلامی تہذیب تے اخلاقی اقدار نوں دائو اتے نہ لان۔ اپنے ہر کارکن نوں اسلام تے آئین پاکستان دا وفادار بنان تے چنگے اخلاق دا حامل مہذب شہری بنان وچ اپنا بھرواں کردار ادا کرن۔ کارکنان نوں جذباتی بنا کے ملک وچ افراتفری نہ مچان۔ پرامن احتجاج تہاڈا حق اے لیکن اوہدی آڑ وچ خون خرابے نہ کرائو۔ وطن عزیز ایہدا بالکل متحمل نہیں اے۔
سیاسی کارکناں دی ذمہ داریاں:
ایہدے مگروں سیاسی شعور رکھن والے کارکناں اتے ایہہ ذمہ داری عائد ہوندی اے کہ اوہ خوب سمجھداری نال کم لین۔ حقائق نوں ویکھن’ پارٹی دستور نوں پڑھن۔ اپنے لیڈر دی پالیسیاں نوں چنگی طرح جانچن پرکھن۔ جے اوہ واقعی اسلام تے آئین پاکستان دے حق وچ مفید نیں تے دیانتداری دے نال اوہدا ساتھ دین تے جے حقائق اوہدے برعکس ہون تے جرم دا ساتھ دین دے بجائے حق دا ساتھ دین۔
صحافی برادری دی ذمہ داریاں:
اخیر وچ اپنی صحافی برادری دی خدمت وچ ایہہ گزارش کرنا واں کہ تسیں غیر جانبدار ہو کے دیانت دے نال اپنی پیشہ وارانہ خدمات سرانجام دیو۔ صحیح نوں غلط تے غلط نوں صحیح قرار دین دے جرم توں باز رہو۔ ملک وچ پھیلی ہوئی انارکی نوں گھٹ کرن دی کوشش کرو۔ ایہنوں ہور ودھاوا نہ دیو۔ مختلف پارٹیاں دی ترجمان شخصیات نوں آپس وچ نہ لڑائو۔ پوری اسلامی دنیا دی نظراں پاکستان اتے لگی ہوئیاں نیں۔ عالمی دنیا دے سامنے ایہنوں مذاق نہ بنائو۔ ایہدی ایسی تصویر پیش نہ کرو جہدے توں عالم اسلام دی امیداں ٹٹنا شروع ہو جان۔ اپنے ملک دی مثبت تصویر دنیا دے سامنے پیش کرو۔ ایہہ ملک ساڈے ساریاں دا اے۔ ایہدی بقا تے استحکام وچ ساڈی بقا تے استحکام اے۔ اللہ کریم ساڈے ساریاں دا حامی و ناصر ہووے۔ آمین بجاہ النبی الکریم صلی اللہ علیہ وسلم