اِنٹرو ٹو پنجابی’ گورمانی سکول لمز (LUMS) وچ گیسٹ لیکچرز

لاہور یونیورسٹی آف مینجمنٹ سائنسز (لمز) دے گورمانی سکول ولوں انٹرو ٹو پنجابی کلاس وچ گیسٹ لیکچر دا پربندھ کیتا گیا۔ مہماناں وچ چیئرمین پنجابی میڈیا گروپ’ شاعر تے سوجھوان مدثر اقبال بٹ تے اگھے ناول کار’ کہانی کار تے پنجابی وچ کئی سائنسی تے علمی کتاباں دے لکھیار الیاس گھمن شامل سن۔ لمز وچ پچھلے چار سالاں توں پنجابی زبان دیاں کلاساں پڑھائیاں جا رہیاں نیں۔ اگلے سمیسٹر توں لینگوئج دے نال نال لٹریچر دی کلاس وی شروع ہو رہی اے۔ 2019 توں ہن تیک وڈی گینتری وچ پڑھیار پنجابی زبان دیاں کلاساں پڑھ چکے نیں۔ پنجابی زبان دے انسٹریکٹر زاہد حسن نے طالبعلماں نال مہماناں دا تعارف کرواندیاں ہویاں دسیا جومدثر اقبال بٹ ہوریں پاکستان وچ چھپن والے اِکو اک اخبار دے بانی ایڈیٹر نیں جوپچھلے 35 ورھیاں توں لگاتار چھپ رہیا اے۔ اوہ آپ وی اک شاعر تے سوجھوان نیں۔ اوہناں پنجابی زبان و ادب دے ودھا واسطے ”بابا فرید بک فائوندیشن” دے ناں توں اک پبلی کیشنز دا ادارہ وی بنایا ہویا اے جہدے ولوں اوہ ہن تیک درجناں دے حساب نال کتاباں وی چھاپ چکے نیں’ انج ای اوہ ”پنجابی یونین” ولوں پنجابی دے ودھا کھلار آسطے ڈھیر اکٹھ کرواندے رہندے نیں’ انج ایس حسابوں سوچیا جاوے تاں اجوکے سمے اوہناں دا بہوں ڈھیر تے ودھیا کم اے۔ مڑ پنجابی تے پنجاب بارے جس شہر وچ تے جس متر نے وی کوئی تقریب رکھی ہووے۔ اک ای واج تے اوتھے وی اپڑ جاندی تے اوہناں فنکشناں دی اپنے اخباراں وچ ڈھیر کوریج وی کردن’ انج ای الیاس گھمن ہوریں وی پنجابی تحڑیک نال جڑے نیں تے ایہہ کوئی ہفتہ دس دن دی گل نہیں’ ستر دے دھاکے توں ای جدوں اوہناں دا حالے بالپن ای سی اوہ پنجابی زبان تے ادب نال جڑت پیدا کر چکے ہائن’ تعلیم دوران وی اوہ پنجابی دے سیاسی انگ نال جڑے رہے’ مڑ کے نوے دے دھاکے وچ اوہناں میر رود’ بلال’ گنج’ لاہور وچ ”ادارہ پنجابی زبان تے ثقافت” قائم کیتا جہدے راہیں اوہناں درجناں دے حساب نال ناول’ کہانیاں’ شاعری تے نصابی تے سائنسی نوعیت دیاں کتاباں چھاپن دے نال نال پنجابی دے رسالے جیویں ساہت’ رویل تے میٹی وی چھاپنیاں شروع کیتے جہناں راہیں پنجابی زبان تے ادب نوں ڈھیر فروغ ملیا۔ لمز وچ پنجابی کلاس وچ مہمان لیکچرز نوں پڑھیاراں ڈھیر دلچسپی نال سنیا تے اخیر وچ بہوں اہم مدعیاں بارے سوالات وی کیتے۔
کلاس دی شروعات وچ انسٹرکٹر زاہد حسن ہوراں معزز مہماناں دا بھرواں تعارف کروایا تے ایہہ دسیا جو لمز وچ پنجابی زبان دی کلاس دی شروعات 2019 دے سپرنگ وچ ہوئی’ ایس کلاس وچ پڑھیار زبان دے نال نال پنجاب تے پنجابی دی مڈھلی تواریخ’ وسیب تے ادب بارے وی جانکاری حاصل کردن۔ کدی کدی پنجابی نال جڑے اگھے سوجھواناں نوں بلا کے پنجابی زبان دی اجوکی صورتحال بارے وی دس پائی جاندی اے۔ ایس سلسلے وچ 8 نومبر 2022نوں لمز وچ پنجابی دے ایہناں وڈے وڈے ناواں مدثر اقبال بٹ تے الیاس گھمن ہوراں نوں بلایا گیا اے۔
گل بات دا مڈھ بندھیاں الیاس گھمن ہوراں آکھیا جو ایہہ بہت ودھیا گل اے کہ جس ویلے سرکار پنجابی زبان نوں مڈھلی تعلیم دا حصہ بناون توں انکاری اے۔ پاکستان دی ای نہیں دنیا دی ودھیا یونیورسٹی وچ پنجابی پڑھائی جا رہی اے۔ میں یونیورسٹی انتظامیہ دا دلوں شکر گزار آں جو اوس ایہہ اہم تے ودھیا اقدام چکیا اے۔ اسیں سارے ایس جدوجہد دا حصہ آں جو پنجابی نوں سکولاں دے نصاب دا حصہ بنایا جاوے تے ایہدے وچ سانوں اپنی کامیابی وی ملی اے جو حکومت نے ہزاراں دی تعداد وچ پنجابی سکول ٹیچرز بھرتی کرن تے حامی بھری اے۔ اوہناں آکھیا جو مینوں ایہہ وی پتہ لگا اے جو لمز دے گرمانی سکول ولوں پچھلے سال توں مادری زباناں دے عالمی دیہاڑ تے وی بھرویں تقریب کیتی گئی۔ ایہہ اک چنگی گل اے تے ایڈی وڈی زبان دے لمز وچ شروع ہوون تے باقی کالجاں تے یونیورسٹیاں وچ ایہنوں پڑھاون دا احساس اجاگر ہووے گا’ الیاس گھمن ہوریں پنجاب دی وڈی علامت کیسری پٹکا وی نال لے کے آئے ہوئے سن جو اوہناں پڑھیاراں نوں دان کیتے۔
مدثرا قبال بٹ ہوراں اپنی گل بات کردیاں ہوئیاں آکھیا ایہہ ڈھیر خوشی دی گل اے جو لمز وچ پچھلے چار سالاں توں پنجابی زبان اک مضمون پاروں پڑھائی جا رہی اے۔ ایہہ وڈی گل اے پاکستان وچ رہندیاں ہوئیاں پنجابی دیاں پنجابی بارے گل کرناں ماضی وچ تاں ڈھیر اوکھا رہیا ای اے پر سوکھا ہن وی کوئی نہیں’ میں اپنے طور تے ہمت کر کے پچھلے 35ورھیاں توں اک پنجابی اخبار چلا رہیاں تے اوہ ہن وی چل رہیا اے تے میں اج دی کلاس دے نوجواناں دیاں اکھاں وچ جہڑی چمک ویکھی اے اوس توں ایہہ آس وی پنگھری اے جو ہن نہ صرف ایہہ اخبار چلدا رہوے گا سگوں پنجابی زبان وی ودھے پھلے گی۔ میں سمجھداں جو ساڈے توں پہلے جس نسل نے پنجابی زبان دی بقا تے ودھا کھلار لئی کم کیتا۔ الیاس گھمن تے ہور جیہڑے سجن اج وی اوکھی گھاٹی الانگھ رہے نیں۔ تہاڈے جہے بچیاں نوں ایس پڑوچ ویکھ کے اوہناں دی تھکاوٹ ای نہیں مک جاندی’ پینڈا وی سپھل ہوندا دِسدا اے۔ مدثر اقبال بٹ ہوریں سبھ بچیاں آسطے اپنے ادارے بابا فرید بک فائونڈیشن دیاں چھپیاں کتاباں وی نال لے کے آئے ہوئے سن جو اوہناں نوں ونڈیاں گئیاں۔
مجموعی طور تے ایہہ سیشن بڑا بھرواں رہیا جہدے وچ اخیر تے پڑھیاراںپنجابی تواریخ’ وسیب’ ہیروز’ لوک ادب’ زبان تے شاعری نال جڑے سوالات وی کیتے جہناں توں اوہناں دی پنجابی زبان تے ادب نال وابستگی تے جانکاری کھل کے ساہمنے آئی۔ پڑھیاراں نوں پچھلے 35 ورھیاں توں چھپ رہے پنجابی اخبار دیاں کاپیاں وی ورتائیاں گئیاں۔
مجموعی طور تے ایہہ اک بامقصد تے بامعنی کلاس ثابت ہوئی جہدے وچ پڑھیاراں دوہاں پنجابی سوجھواناں دیاں گلاں پنچھ لا کے سنیاں کلاس وچ شامل اک پڑھیار عادل شفیق ہوراں گٹار تے پنجابی دا مشہور فوک سانگ سن چرخے دی مٹھی مٹھی کُوک گا کے سنایا جس نوں بے حد سراہیا گیا۔ کلاس انسٹرکٹر زاہد حسن نے آکھیا جو اوہ زبان دی ایس کلاس وچ ایس طرحاں دے مقصدی لیکچرز دا کدی کدی اہتمام ضرور کردے رہن گے۔