ہاکی تے پاک فوج

علی انور

پاکستان دا قومی کھیڈ ہاکی اے تے اج جے کسے کولوں وی پچھ لوو کہ قومی کھیڈ داد کپتان کہڑا اے تے عوام وچ کجھ اک لوک ای ہون گے جہڑے کپتان دا نام جاندے ہون گے۔ اک ویلا سی کہ ایس کھیڈ وچ پاکستان دا طوطی بولدا سی۔ قیام پاکستان مگروں ای پاکستان نے ایس کھیڈ وچ جھنڈے گڈنے شروع کیتے تے مسلسل 50سال تک پاکستان بلاشرکت غیرے ایس کھیڈ دا چیمپئن رہیا۔ ایہناں50 ورھیاں نوں پاکستان دے قومی کھیڈ ہاکی دا سنہری دور آکھیا جاوے تے بے جا نہ ہووے گا۔ ایس دوران پاکستان نے چار واری ورلڈکپ اپنے نام کیتا’ تین واری اولمپکس وچ گولڈ میڈل جتیا’ تن واری چیمپئنز ٹرافی اپنے نام کیتی یعنی ایس کھیڈ دا کوئی ایسا ٹورنامنٹ نہیں سی جہڑا پاکستان نے اپنے نام نہ کیتا ہووے۔ اک ویلا سی کہ کسے وی عالمی ٹورنامنٹ وچ پاکستان دی رلت ای حریف ٹیماں لئی خطرے دی گھنٹی ہوندی سی تے پاکستان دا ٹورنامنٹ جتنا یقینی ہوندا سی۔ گولڈ میڈل نہ سہی لیکن وکٹری سٹینڈ اتے کھڑے ہونا تے یقینی ہوندا سی۔ سمیع اللہ’ کلیم اللہ’ صلاح الدین’ شہناز شیخ’ اختر رسول’ قاسم ضیا’ منظور جونیئر’ طاہر زمان تے شہباز سینئر سنے ان گنت کھیڈاری ایس کھیڈ دے سپرسٹار سن جہناں دی اک جھلک ویکھن لئی لوکاں دی لائناں لگی ہوندیاں سن۔ ہن ایس کھیڈ دے کھیڈاری گمنامی وچ نیں تے ایہدی وی وجوہات نیں۔ بنیادی طور تے جدوں تک ایہہ کھیڈ گھاہ اتے ہوندا رہیا تے پاکستان دا ایس کھیڈ وچ کوئی ثانی نہیں سی لیکن آسٹروٹرف اتے کھیڈ دی منتقلی نے پاکستان دی ایس کھیڈ وچ اجارہ داری نوں ٹھیس پہنچائی۔ فیر فنڈز دی کمی فیڈریشن دی کوتاہیاں تے صرف کرکٹ نوں فوقیت نے ایس کھیڈ وچ پاکستان نوں پستی وَل سٹیا۔ یعنی گراس روٹ لیول اتے ایس کھیڈ نوں فروغ نہ ملن پاروں ایہہ کھیڈ نظرانداز ہوندا گیا۔ اج قوم دا بچہ بچہ کرکٹ دے کھیڈاریاں دے متعلق تے جاندا اے لیکن قومی کھیڈ جہنے قیام پاکستان مگروں مشکل دور وچ پاکستان دی دنیا وچ پہچان بنائی اوہدے متعلق تے اوہدے کھیڈاری قوم دی نظراں توں اوجھل نیں۔ ایس ساری تمہید دا مقصد صرف تنقید کرنا نہیں اے۔ ایہہ دسنا اے کہ ایس کھیڈ دے اوکھے ویلے وچ وی صرف پاک فوج ای ایس ویلے ایسا ادارہ اے جہڑا اوہنوں سینے نال لائے ہوئے اے تے ماضی وچ وی پاک فوج نے ایس کھیڈ نوں کئی نامور ستارے دان کیتے نیں۔ ہاکی کلچر نوں بحال کرن تے ہاکی نوں قومی کھیڈ دے طور تے اگے ودھان لئی پاکستان دی تریخ وچ پہلی واری پی ایچ ایف نے پہلی چیف آف آرمی سٹاف نیشنل انٹر کلب ہاکی چیمپئن شپ 2022دے انعقاد لئی پہل کیتی اے۔ نیشنل ہاکی سٹیڈیم لہور وچ جولائی 2022نوں منعقد کیتے جان والے ایونٹ دا مقصد گراس روٹ لیول یعنی کلب دی سطح اتے کھیڈ نوں فروغ دینا اے جہدے توں پاکستان دے دوردراز علاقیاں توں ابھردے ہوئے ٹیلنٹ نوں تلاش کرن وچ مدد ملے گی۔ چیمپئن شپ نوں چار مرحلیاں وچ تقسیم کیتا گیا اے جہناں وچ ضلعی’ ڈویژنل ‘ صوبائی تے قومی سطح شامل نیں۔ فائنل نیشنل رائونڈ وچ کل 10ٹیماں حصہ لین گئیاں جہناں وچ چار ٹیماں پنجاب’ دو ٹیماں سندھ’ دو ٹیمیاں کے پی کے’ اک ٹیم بلوچستان تے اک ٹیم اسلام آباد’ آزاد جموں و کشمیر’ گلگت بلتستان دی ٹیماں شامل نیں۔
چیمپئن شپ دا آغاز پورے پاکستان وچ ضلعی سطح اتے 72اضلاع تے 718 کلباں دے نال ہویا۔ ضلعی سطح دا
مرحلہ 25مئی 2022 نوں ضلعی انتظامیہ دے حوصلہ افزا ردعمل دے نال ختم ہویا۔ کئی اضلاع وچ غیر فعال میداناں نوں فعال کردتا گیا۔ ڈویژن لیول دا مرحلہ پورے جوش و جذبے دے نال منعقد ہویا۔ ڈویژن سطح دے مقابلے وچ پاکستان بھر توں 28 ڈویژن دے 69 کلباں نے حصہ لیتا۔ صوبائی سطح دا مرحلہ 25جون توں 3جولائی 2022تک شروع ہووے گا۔ کل 31کلب ٹیماں جہناں وچ پنجاب دی 9ٹیماں’ 7کے پی کے’ 6سندھ’ 6ٹیماں بلوچستان تے 1′ اسلام آباد ‘ جی بی تے اے جے کے دی ٹیماں کوالیفائی کرن لئی مقابلہ کرن گئیاں۔ ہاکی دے زوال اتے دوبارہ توں گل کرئیے تے ایس زوال دی بنیادی وجوہات وچوں اک ایہہ اے کہ کلب سطح دی ہاکی ملک توں گھٹ ہوندی جا رہی اے۔ مزید برآںمیڈیا دی توجہ دا فقدان کیوں جے ملک وچ کرکٹ تے فٹبال دے ناظرین دے غلبہ دی وجہ نال پاکستان وچ شاید ای کوئی چینل ہاکی توں متعلق مسئلیاں اتے گل کردا اے’ ایہہ وی اک ابھردا ہویا چیلنج اے جہڑا ایس کھیڈ دی پیشکش وچ رکاوٹ اے۔ ملک وچ ہاکی دی حالت مستقبل لئی چنگی نہیں اے۔ پاک فوج نے کھیڈاں دے متنوع میداناں وچ نمایاں خدمات انجام دتیاں نیں جہناں وچ ہاکی وی شامل اے۔ چیف آف آرمی سٹاف جنرل قمر جاوید باجوہ نے ہاکی دی بہتری لئی پی ایچ ایف دے حکام نال رل کے ایس کھیڈ نوں بہتربنان دی ہدایات کیتیاں نیں۔ ساڈے قومی کھیڈ دی موجودہ حیثیت نوں بلند کرن لئی آرمی تے پی ایچ ایف دی مشترکہ کوششاں توں امید کیتی جا سکدی اے کہ جے رل کے ایس کھیڈ نوں پروان چڑھان لئی تھلڑی سطح توں کم کیتا جاوے تے ایس کھیڈ وچ پاکستان دوبارہ سپرپاور دا درجہ حاصل کر سکدا اے۔