بدلیا ہویا لندن
خالد مسعود خان
مینوں بتیری واری اجہے لوکاں نوں ملن دا اتفاق ہویا اے جہناں نوں اپنے پسندیدہ لیڈر دی نالائقی تے نااہلی پاروں ہون والے نقصان’ پریشانی یاں مشکل دے بارے اینی فکر نہیں ہوندی جنی مخالف لیڈر ولوں زیادہ وڈی نالائقی پاروں ہون والے وڈے نقصان تے خوشی ہوندی اے۔ اوہ ایس گل تے ای خوش رہندا اے کہ میرے لیڈر نے ملک و قوم دا اوناں نقصان نہیں کیتا جناں کہ مخالف لیڈر نے کیتا اے۔ ایسے طرح کجھ لوک اجہے وی نیں جو یورپ امریکہ وغیرہ توں ہو کے آن تے اوہناں نوں کہیے کہ ایس ملک وچ بڑی مہنگائی ہو گئی اے تے اوہ اگوں جواب دیندے نیں کہ تسیں شکر کرو کہ اجے ساڈے ایتھے اوہ مہنگائی نہیں’ فلاں ملک وچ تے ساڈے توں وی ودھ مہنگائی اے اجہے لوکاں دی خوشی وچ ہور وادھے لئی عرض کر رہیا واں کہ برطانیہ وچ وی بڑی مہنگائی ہو گئی اے۔
بھاویں میرا مہنگائی دے بارے بڑا واضح موقف اے کہ مہنگائی دا حقیقی تعلق کسے چیز دی قیمت خرید کے ودھن نال نہیں سگوں تہاڈی قوت خرید توں باہر ہو جان نال اے۔ پر برطانیہ وچ ہون والی مہنگائی دے اثرات بڑے نمایاں طور تے وکھائی دے رہے نیں۔ ساڈے لئی تے خیر برطانیہ وچ دہری مہنگائی ہوئی اے۔ اک تے ایہ کہ روپیہ تحت الثریٰ وچ ڈگن پاروں اوہ پائونڈ جو 80ء دی دہائی دے شروع وچ اٹھ روپیے دے نیڑے ہوندا سی اج 250 روپیے توں ودھ چکیا اے۔ میں آپ اک سو روپیے دے بدلے اک پائونڈ دے شرح تبادلہ والے حساب نال جو چیز سو روپیے وچ لیندا سی ہن اوہ 250 ‘ سٹھ روپیے دی ہو گئی اے پر دہرا نقصان ایہ ہویا اے کہ ہن دو پائونڈ والی چیز وی تن’ چار پائونڈ دی ہو گئی اے۔ خیر ساڈے ورگا برا حال تے نہیں پر ایس مہنگائی نے برطانوی عام بندے دی قوت خرید نوں بڑا متاثر کیتا اے تے اودھر وی ہر پاسے مہنگائی دا رونا مچیا ہویا اے۔
میں ایدھر چار ورھے بعد آیا واں پر ایس دوران ہر چیز دی قیمت ڈبل سگوں ایس توں وی ودھ چکی اے۔ غربت دے اثرات ہن باقاعدہ وکھائی دین لگ پئے نیں۔ پہلے سڑک کنڈھے گٹار وجا کے سامنے پئے ہوئے ہیٹ وچ ”ڈونیشن” لین والے فنکار میوزک دے نال گانا گان والے گلوکار تے ایسے قبیل دے لوک بڑے مہذب انداز وچ اپنے فن دے بدلے تہاڈے توں انعام ضرور منگدے سن پر باقاعدہ بھکاری تے گداگر نہ ہون دے برابر سن تے اوہ وی کسے کونے یاں سڑکاں دے تھلیوں گزرن والی سب ویز وغیرہ وچ اپنے سامنے ہیٹ رکھ کے بہہ جاندے سن پر ہن صورتحال بالکل بدل چکی اے۔ تھاں تھاں ہوم لیس یعنی فٹ پاتھیے وکھائی دیندے نیں۔ کجھ نے اوورہیڈز دے تھلے باقاعدہ ڈیرے لا رکھے نیں انڈر گرائونڈ ریلوے سٹیشناں دے باہر’ کسے دکان دے شیڈ دے تھلے رضائی لپیٹے بے گھراں دی گنتی وچ کئی گنا وادھا ہو گیا اے۔ درجناں تھاواں تے ”میں بھکھا واں’ مینوں کھانے لئی پیسے دیو” ورگے گتے دے بورڈ اپنے سامنے رکھے بے گھر بندے گداگری وچ مصروف نیں۔
ساڈے جنے دوست وی ایدھر نیں سارے ملازمت پیشہ نیں یاں اپنا چھوٹا موٹا کاروبار کردے نیں۔ ایہناں وچوں کوئی اک وی اجیہا نہیں جو ایدھر پاکستان توں پیسہ لٹ کے آیا ہووے تے ایدھر مال مفت دل بے رحم وانگوں ایس لٹ مار یاں کرپشن توں کمائی گئی رقم نوں لٹاندا پھر رہیا ہووے۔ سارے محنت کرن والے عام جہے لوک نیں تے ایس مہنگائی وچ وی عزت دی زندگی ضرور گزار رہے نیں پر ایس مہنگائی تے ایہدے نتیجے وچ اپنی قوت خرید وچ کمی دا رونا ضرور روندے ویکھیا اے۔ ایس مہنگائی دا سب توں وڈا اثر ایہ پیا اے کہ ایدھر سٹریٹ کرائم بہت ودھ گیا اے اک دوست جہدا تعلق کراچی نال کہن لگا کراچی دے حالات توں گھابر کے ایدھر آئے سی تے ہن ایہ عالم اے کہ لندن وی کراچی بن دا جا رہیا اے فیر آپ ای کہن لگا کراچی دا پیر ایدھر لندن وچ بیٹھا اے آخر ایہدے اثرات بد دا وی کوئی اثر ہونا ای سی۔
میں اپنے اوس دوست نوں دسیا کہ لندن لئی ایہ کوئی نویں گل نہیں میں ایہ سب کجھ اج توں بائی ورھے پہلاں وی ویکھ چکیا واں جدوں ساڈے دوست دی گڈی دے تھلے اٹاں رکھ کے کوئی اوہدے چاروں ٹائر لاہ کے لے گیا سی۔ اوہ دوست کہن لگا کہ تہاڈی گل ٹھیک اے پر ہن ایہناں وارداتاں وچ جنی تیزی نال وادھا ہویا اے تہانوں ایہدا اندازہ نہیں۔ پہلے لوک گڈی دا شیشہ بھن کے ٹیپ ریکارڈ وغیرہ کڈھدے سن ہن ایہ عالم اے کہ نویں نویں سائنسی طریقیاں نال گڈی تے گھراں دے جندرے کھول کے آرام نال چوریاں کیتیاں جا رہیاں نیں۔ ہتھ توں فون یاں پرس وغیرہ کھوہ کے لے جان دیاں وارداتاں وچ کئی گنا وادھا ہو گیا اے تے اُتوں زیادہ خرابی ایہ ہوئی اے کہ کجھ علاقیاں وچ جتھے سیاہ فاماں دی گنتی زیادہ اے پولیس اجہی وارداتاں نوں ہن سنجیدہ ای نہیں لیندی تے کاغذی کاروائی توں اگے عملی طور تے کجھ نہیں کردی۔
ورھیاں تک انج ہوندا رہیا کہ برطانیہ وچ جو چیز دو پائونڈ دی خریدی’ اگلی وار بھاویں پائونڈ دی قیمت وچ وادھے پاروں زیادہ رقم لگی پر پائونڈز وچ اوہدی قیمت اوہو پرانی سی۔ ساڈی کرنسی جے دوجی وار آمد تے ہور بے وقعت ہو گئی تے ایہ وکھری گل سی پر ایس واری تے ہر چیز ای پہنچ توں باہر وکھائی دتی کہ پائونڈ دی قیمت وی تقریباً دونی ہو چکی سی تے ہر چیز دی قیمت پائونڈز وچ وی دوگنا توں ودھ چکی سی یعنی چار گنا توں وی ودھ۔ پر تسیں یقین کرو مینوں ایس واری اصل پریشانی تے ملال ایس گل دا ہویا کہ ٹرین وچ کتاب پڑھن والیاں دی شرح بہت گھٹ چکی سی۔ کدی ٹرین دے مسافراں دی غالب اکثریت سفر دوران کتاب پڑھدی ہوئی وکھائی دیندی سی ایس واری ایس شرح وچ گھٹو گھٹ وی اسی’ پنجاسی فیصد کمی ہو چکی سی۔ تریجی دنیا توں جنے حکمران اپنے ملکاں دی دولت لٹ کے لندن لیا رہے نیں ممکن اے ایہناں دی معیشت فیر پہلی والی حالت تے اپڑ جاوے پر کتاب بینی وچ ہون والی ایہ کمی شاید دوبارہ پرانی حالت وچ نہ آ سکے۔٭
