کہدی غلطی کہیے

مظہر برلاس

پاکستانی معاشرے وچ غربت تسلسل نال ودھ رہی اے لوکاں دے معاشی حالات تنزلی نوں چھو رہے نیں۔ پاکستان وچ اخلاقی قدراں پستی ول جاری نیں۔ سیاست خدمت دا ناں نہیں رہی سگوں دولت دے حصول دا ذریعہ بن گئی اے۔ باقی خامیاں نوں اک پاسے رکھ دتا جاوے تے پاکستانی معاشرے دا صرف اک پہلو ویکھیا جاوے تے تہانوں پتہ ہووے گا کہ ایتھے تریہہ پینتی ورھے توں ودھ عمر دے بندے کسے نہ کسے بیماری دا شکار نیں۔ پاکستان وچ تریہہ پینتی ورھے توں ودھ عمر دا ہر بندہ اپنے نال دوائیاں دا اک پیکٹ یاں ڈبہ ضرور رکھدا اے کجھ تے گڈی وچ پورا دواخانہ رکھدے نیں۔ ایہ سب کجھ جے نہ وی ہووے تے فیر وی ہر کسے دی گڈی وچ دوائیاں دے دو تن پتے ضرور ہوندے نیں۔ ہر گھر وچ کسے نہ کسے تھاں اک میڈیکل باکس پیا ہوندا اے۔ ہن سوال ایہ پیدا ہوندا اے کہ انج کیوں اے؟ ایس کیوں دا جواب لبھن دی کوشش کیتی جاوے تے پتہ لگدا اے کہ ایہدی کئی وجوہات نیں۔ پہلی وجہ ایہہ وے کہ پاکستان وچ کھیڈ دے میدان بڑے گھٹ نیں سگوں نہ ہون دے برابر نیں و میدان نیں اوہ وی بے آباد نیں۔ ایسے لئی ایتھوں دے ہسپتال آباد نیں۔ دوجی وڈی وجہ ایہہ وے کہ ایتھے خالص خوراک مل نہیں رہی’ رہی سہی کسر شیور مرغیاں نے پوری کر دتی اے۔ ایہ مرغیاں دوائیاں نال ای تیار ہوندیاں نیں اوہناں دی خوراک وی دوائیاں ای نیں’ ایہناں مرغیاں دے مقدر وچ ز ندگی دے آغاز توں انجام تک دوائیاں ای دوائیاں نیں۔ دوائیاں نال بھریا ہویا ایہ گوشت پاکستانی معاشرے وچ بڑا کھادا جاندا اے۔ ہن تے حالت ایہہ وے کہ مال دی تیاری توں پہلاں پولٹری فارماں والے کجھ خطرناک ٹیکے لا دیندے نیں شادی ہالاں والے گرم تے ٹھنڈی مرغی دی اصلاحات استعمال کردے نیں ایہدی وضاحت ضروری نہیں کیوں جے تسیں آپ سمجھدار او۔ ایسے طرح کھان پین دیاں دوجیاں شیواں وچ ملاوٹ اپنے عروج اُتے اے۔ تسیں جے خوراک نوں اک منٹ لئی وکھرا کرکے سوچو تے فیر ذہن وچ آندا اے کہ جے ایتھے بیماریاں ودھ رہیاں نیں تے فیر ایتھوں دے ڈاکٹرز کیہ کر رہے نیں؟ یاں تے اوہ ٹھیک کم نہیں کر رہے یاں فیر مریضاں نوں دوائیاں اک نمبر تے اصلی نہیں مل رہیاں۔
میرے اک دوست دا خیال اے کہ جدوں توں میڈیکل کالجاں وچ سیلف فنانس نے زور پھڑیا اے ایس شعبے وچ لٹ مار ودھ گئی اے جو ڈاکٹر دولت دے سر تے ڈگریاں حاصل کردے نیں اوہ معاشرے نوں دولت دی اکھ نال ویکھدے نیں۔ ایسے لئی اوہ لوکاں نوں دن رات لٹ رہے نیں۔ ایہناں دیاں فیساں بہت زیادہ نیں ایہناں دے نیڑے مسیحائی عبادت نہیں رہی سگوں مسیحائی وی دولت دے حصول دا ذریعہ بن گئی اے۔ ایس معاشرے وچ دوائیاں تیار کرن والے پتہ نہیں کیہ کر رہے نیں کہ بازار وچ جعلی دوائیاں دی بھرمار اے’ ساڈے ڈرگ انسپکٹر پتہ نہیں کیہ کر رہے نیں؟ بیماریاں وچ وادھے دی وڈی وجہ فضائی آلودگی وی اے ساڈے حکمران دعوے بڑے کردے نیں پر فضائی آلودگی دے خاتمے لئی کردے کجھ نہیں۔
ملاوٹ شدہ خوراک’ جعلی دوائیاں’ فضائی آلودگی توںعلاوہ ڈاکٹراں دا رویہ وی سوالیہ نشان بنیا ہویا اے۔ پاکستان وچ صحت دا مسئلہ سنگین ہوندا جا رہیا اے کجھ ساڈے لوک اپنے کھان پین دے اوقات ٹھیک نہیں کردے کجھ اپنے سون’ جاگن دے اوقات ٹھیک نہیں کردے’ ایہناں دو کماں وچ اسیں فطرت توں بڑے دور ہو گئے آں فطرت توں دوری وی بیماریاں دا کارن اے رہی سہی کسر نشے نے کڈھ دتی اے۔ نشے دا دھندہ وی ودھدا ای چلا جا رہیا اے ناخالص خوراک’ جعلی دوائیاں تے نشے دے پچھے مافیا اے ایہناں مافیا نوں کدھروں نہ کدھرے سیاسی مدد مل جاندی اے۔ پورے معاشرے دا اک ہور وڈا قصور ایہہ وے کہ ساڈے معاشرے وچ ماواں نے بچیاں نوں ددھ پلانا چھڈ دتا اے۔ جدوں ماواں انج کرن گئیاں تے بیماریاں ای آن گئیاں کیوں جے جو بندوبت قدرت نے کر رکھیا اے اسیں اوہدے توں ہٹ گئے آں ایسے لئی ساڈا ہر جوان پنجی تریہہ ورھے دے بعد دوائیاں استعمال کرن لگ پیندا اے۔ ایہدے وچ کدھرے حکومتاں دا قصور اے تے کدھرے لوکاں دی اپنی غلطی’ حکومت خوراک’ دوائیاں’ ڈاکٹراں تے نشے دے معیار نوں ویکھے’ سون جاگن’ کھان پین دے اوقات تے فطرت توں دوری یاں نزدیکی نوں معاشرے دے لوک ویکھن’ اپنے بیمار معاشرے چوں بیماریاں نو ںدور کر دین تاں جے دوائیاں تہاڈا سہارا نہ ہون’ تسیں آپ اپنا سہارا بنو۔ بقول باقرنقوی
تو نے بخشا ہی نہیں درد کا درماں ورنہ
تیرے ہاتھوں سے مسیحا نے شفا پائی ہے