شہید پاکستان حکیم محمد سعید : محب وطن سماجی رہنما تے مدبر

محب وطن انسان شہید پاکستان حکیم محمد سعید نال میری جانکاری نہیں سی پر میں اوہناں نوں بطور معالج تے سماجی کارکن جان دا سی۔ فیر جدوں میں نیوی دا چیف بنیا تے اک دن اک نجی پروگرام وچ میری حکیم محمد سعید نال ملاقات ہو گئی۔ میری صحت تھوڑی خراب سی’ میں حکیم محمد سعید اگے درخواست کیتی کہ مینوں طبی معائنے لئی وقت دین۔ اوہناں نے مینوں صبح چھ وجے دا وقت دتا۔ خیر میں پہنچ گیا’ حکیم محمد سعید اپنے مطب وچ تشریف فرما سن۔ میں بڑا حیران ہویا’ فیر لوکاں توں سنیا کہ حکیم محمد سعید تے پچھلی کئی دہائیاں توں باقاعدگی نال صبح سویرے روزانہ اپنے مطب تشریف لیاندے نیں تے مریضاں دا مفت طبی معائنہ کردے نیں۔ فیر میری اوہناں نال کافی گل بات شروع ہوئی۔ حکیم محمد سعید نے میری نبض تے ہتھ رکھیا تے پوری زندگی بیان کر دتی۔ مینوں تے یقین ای نہیں سی آیا کہ کوئی مینوں ایس طرح وی بیان کر سکدا اے۔ جیویں مینوں بچپن توں جان دا ہووے حالاں کہ میری اوہناں نال پہلی ملاقات سی۔ میں پہلے ای دن اوہناں دی حکمت تے بطور طبیب حیثیت نوں من گیا۔ معائنے دوران اوہناں نے میرے توں پچھیا کہ تہاڈی نظر وچ پاکستان لئی کیہ بہتر کیتا جا سکدا اے۔ میں اپنے خیالات بارے دسیا تے بڑے خوش ہوئے۔ اوہناں نے مینوں اپنے خیالات دسے تے مینوں اوہناں دے تے اپنے خیالات وچ بڑی مماثلت محسوس ہوئی۔ مینوں اندازہ ہویا کہ ایہ بڑے ثابت قدم انسان نیں فیر اوہناں نے مینوں کہیا کہ تسیں اک واری ہمدرد یونیورسٹی ضرور تشریف لیائو میں اوہناں دی دعوت قبول کیتی تے مدین الحکمہ دے دورے تے گیا۔ اوہناں نے میری عزت افزائی کیتی تے پورا دن میرے نال رہے تے پوری یونیورسٹی دا دورہ کرایا۔ مینوں اینی حیرت ہو رہی سی کہ حکیم محمد سعید نے اپنے خواب نوں بناں کسے دی مدد نال اپنی جیب چوں مکمل کیتا اے۔ بیت الحکمہ وچ اوہناں نے مینوں انج انج دیاں نادر کتاباں وکھائیاں۔ قرآن دے مسودے وکھائے’ ان گنت دستاویز وکھائیاں’ مینوں بیت الحکمہ وچ سب توں زیادہ مزا آیا۔ کتاباں دا مینوں وی شوق اے ایس ملاقات دے بعد میرا حکیم محمد سعید نال ہمیشہ دا تعلق جڑ گیا۔ میں اوہناں توں دِلوں متاثر ہو گیا۔ اوہ بہت ساریاں خدادا خوبیاں دے حامل سن۔ فیر اوہ گورنر بن گئے’ میری اوہناں نال آئے دن ملاقات ہوندی رہندی سی۔ وکھووکھ سکیورٹی معاملیاں وچ میرے توں وی رائے لیندے سن۔ بہت سارے لوکاں نوں شاید پتہ ہووے پر جہناں نوں نہیں پتہ اوہناں لئی دس دیواں کہ حکیم محمد سعید پاکستان دی بہتری دا درست فارمولا رکھدے سن۔ اوہناں نوں پتہ سی کہ پاکستان نوں بہتر کرن لئی کہڑے اقدامات دی ضرورت اے تے کس وقت وچ کیہ کرنا ہووے گا۔ مینوں اوہناں دی حب الوطنی زیادہ چنگی لگی۔ سرزمین نال اوہناں دی محبت ای سی جو اوہناں نے ”شام ہمدرد” دے ناں توں اک منفرد پلیٹ فارم سگوں تھنک ٹینک بنایا۔ ایس فورم تے وکھووکھ شعبیاں دے ماہرین اپنی قیمتی رائے دیندے نیں تے ملک نوں درپیش مسئلیاں نال نبڑن دے حل دی تجویز کردے نیں۔
حکیم محمد سعید وچ سب توں خوبی آدم شناسی سی۔ اک دن آپ ای مینوں کہن لگے کہ تسیں ریٹائر منٹ دے بعد کیہ کرو گے۔ میں دسیا کہ میں تعلیم دی ترویج تے کم کرنا چاہنا واں۔ اوہ تے جیویں کھل گئے’ کہن لگے’ بے شک ایس توں ودھ ملک دی خدمت کوئی ہور ای نہیں سکدی۔ اوہناں نے فوراً مینوں بچیاں دی نونہال اسمبلی لئی دعوت دے دتی تے مینوں کہیا کہ ٹھیک اے تسیں آئو تے ویکھو۔ میں گیا اوہ پروگرام مینوں بڑا پسند آیا’ بچیاں دا اعتماد مینوں بڑا چنگا لگا تے مینوں ایناں چنگا لگ رہیا سی کہ بچے وکھووکھ موضوعات تے اپنی رائے دے رہے نیں تے بڑے ای اعتماد نال دے رہے نیں اوہناں وچ تھوڑا جناں وی جھوٹ نہیں تے باقاعدہ اختلاف وی کر رہے سن تے حمایت وی کر رہے سن۔
ریٹائر ہوندے ای میں اک فائونڈیشن قائم کیتی تے فائونڈیشن وچ حکیم صاحب نوں ڈائریکٹر بنا لیا۔ اوہ وی فوراً خوشی خوشی بن گئے۔ اوہناں نوں تے پسند سی کہ ملک وچ تعلیم تے کم ہووے’ اوہ تے سمجھدے سن کہ ہر دوجے پاکستانی نوں ایس کارخیر دا حصہ بننا چاہیدا اے فیر اوہناں نے مینوں باقاعدہ ”شام ہمدرد” دا ممبر بنان دی گل کہی۔ میری تے جیویں دل دی گل کر دتی سی میں فوراً ہاں کر دتی۔ ایہدے بعدوں فیر باقاعدہ رکن بن گیا’ ہر موضوع تے اوتھے گل بات ہوندی اے تے بہت کجھ سکھن نوں ملدا اے انج وی سکھن دی کوئی عمر تے ہوندی نہیں ایہ تے مسلسل جاری عمل اے۔
حکیم محمد سعید بڑے سادہ طبیعت انسان سن۔ اپنی ذات لئی اوہناں نے کدی کجھ نہیں کیتا۔ اوہ گورنر بن گئے تے رہن سہن وچ معمولی جہی وی تبدیلی نہ آئی۔ کوئی پروٹوکول نہیں لیا’ اپنی نجی گڈی استعمال کردے سن۔ صوبہ سندھ دے مسئلیاں نوں حل کرن دی کوشش کردے سن تے چاہندے سن کہ غریباں نوں ریلیف دیئے۔ دوست احباب نال انج ای گل کردے سن اک گل ہور نوٹ کیتی سی کہ اوہناں دا سوچن دا انداز بڑا وکھرا سی۔ اوہ مسئلے تے سوچن توں ودھ اوہدے حل تے سوچدے سن۔ ایہ اسیں نہیں کر سکدے اسیں تے صرف مسئلہ بیان کر سکنے آں بھاویں چھوٹا مسئلہ ہووے یاں وڈا’ اوہ صرف حل ای سوچدے سن۔ اوہناں دے مشورے بڑے ای زبردست ہوندے سن۔
حکیم صاحب اہل علم و دانش نوں اقتدار تے ملکی باگ ڈور دا اصل حقدار سمجھدے سن اوہ کہندے سن کہ جو اعلیٰ کردار دا ہووے گا’ دانشور ہووے گا’ اپنے شعبے دا ماہر ہووے گا’ اوہو حکومت وچ ہونا چاہیدا اے کیوں جے سیاست اک ذمہ داری اے۔ اعلیٰ منصب تے اوہنوں ای بیٹھن دا حق اے جو دانشور’ صاحب فراست’ عزت تے عقل سلیم دا ماہر ہووے’ ذہین انسان ہووے۔ اوہ کہندے سن کہ اسلام نے سانوں دس دتا اے کہ حکمران اجیہا ہووے جو بالکل پاک صاف’ پاک دامن ہووے۔
حکیم محمد سعید پاکستان دے دانشور طبقے دی حق تلفی توں بڑے مایوس رہندے سن تے ناقدری سمجھدے سن۔ اوہ کہندے سن کہ میرٹ ملک دی بقاء لئی بہوں ضروری اے۔ اوہ کہندے سن کہ اوہ ملک ترقی ای نہیں کر سکدا جتھے میرٹ دا قتل عام ہوندا ہووے۔ اوہ چاہندے سن کہ پاکستان وچ میرٹ دی بنیاد تے ہر عہدے تے تقرری ہووے۔ حکیم محمد سعید سیاسی نظام نوں وی وکھرا تے منفرد انداز وچ ویکھدے سن۔ اوہ چاہندے سن کہ انتخابات دا جو نظام اے’ جہدے راہیں لوک منتخب ہوندے نیں اوہنوں وی بہتر بنایا جاوے کیوں جے جدوں چنن والے دا ای کوئی میرٹ نہیں ہووے گا تے ایہ کیویں ممکن اے کہ اوہ اگے کسے نوں میرٹ تے منتخب کرے گا۔
حکیم محمد سعید دولت دی منصفانہ تقسیم دے وی حق وچ سن۔ اوہ کہندے سن کہ مہنگائی غیراسلامی تے غیرفطری اے۔ آمدنی تے خرچیاں وچ توازن پیدا کرنا ریاست دی ذمہ داری ہوندی اے۔ دولت دی تقسیم اسلامی نظام دے مطابق ہونی چاہیدی اے۔
حکیم محمد سعید ملک وچ اجیہا معیارتعلیم چاہندے سن کہ جہدے راہیں بچیاں نوں بہترین جدید ترین تعلیم دتی جاوے تے اوہناں دی مشرقی روایات دے تناظر وچ کردارسازی وی کیتی جاوے۔ نوجوان نسل خاص کر نونہالاں وچ تعلیم تے مشرقی تہذیب دا حسین امتزاج پیدا ہووے تاں جے جو نویں نسل نکلے اوہ بیک وقت اعلیٰ مشرقی اقدار تے روایات دی حامل وی ہووے تے جدید دنیا وچ اپنا کردار وی ادا کرے۔ حکیم محمد سعید تعلیم لئی خودی تے خودداری دے فلسفے نوں اہم ترین سمجھدے سن۔ اپنے اُتے اوہناں نے ایہناں دوہاں چیزاں نوں لاگو کرکے ثابت کیتا کہ ایہ مسلمان لئی کرنا کوئی اوکھا نہیں۔٭