مجدد طب یونانی شہید حکیم محمد سعید

مجدد طب یونانی شہید حکیم محمد سعید نے اپنی حیاتی وچ ان گنت وکھووکھ اہمیت دے کم نبھائے نیں جہناں وچ مہارت تے جدت نظر آندی اے۔ خاص طور تے صحت’ تعلیم’ بچیاںدی تربیت’ نوجواناں دی ذہن سازی تے انسانیت دی خدمت کجھ خاص موضوعات نیں جہناں تے وکھریاں وکھریاں کتاباں لکھیاں گئیاں نیں تے انشاء اللہ لکھیاں جاندیاں رہن گئیاں۔ میں ایہناں سارے کارہائے نمایاں وچوں صرف طب یونانی نوں اپنا موضوع بنا کے جے حکیم صاحب دی خدمات دا جائزہ لینا واں تے اوہ مینوں مجدد طب نظرآندے نیں۔ آپ نے طب یونانی وچ صدیاں توں لاگو طور طریقیاں نوں اوسے طرز نال نہیں اپنایا سگوں ایہناں دا تنقیدی جائزہ لے کے ایہناں وچ تبدیلی یاں اصلاح فرمائی۔ سب توں نمایاں تبدیلی سگوں ایہنوں انقلابی تبدیلی کہنا غلط نہیں ہووے گا کہ ادارہ ہمدرد دے راہیں دواسازی دے شبے وچ آئی جہنوں پاکستان وچ سب توں پہلے حکیم محمد سعید نے رائج فرمایا۔ جہدے تحت طب یونانی کیتی تے وڈے پیمانے تے صاف ستھرے طریقے تے GMI دے اصولاں دا لحاظ رکھدے ہوئے مشیناں نال تیار کردہ تے اوہناں نوں سربمہر کر کے جدید مارکیٹنگ دے طریقیاں تے ویچیا جاوے۔
طب یونانی وچ جدید ریسرچ دی لوڑ نوں محسوس کردے ہوئے آپ نے اتحادثلاثہ قائم فرمایا۔ یعنی طبیب’ ایلوپیتھ تے فارمسسٹ اک پلیٹ فارم تے اکٹھے ہو کے اک دوجے دی مہارت توں فائدہ اٹھان تے خامیاں نوں دور کرن۔ آپ دے ایس اقدام نال طب یونانی دے نظریات تے دوائیاں نوں سائنسی کسوٹی تے پرکھن وچ بڑی مدد ملی تے اطباء جدید سائنسی ریسرچر نوں سمجھن تے اپنان وچ کامیاب ہو سکے۔
حکیم محمد سعید صاحب دی شخصیت وچ اک کمال مینوں ایہ وی نظر آیا کہ حکیم صاحب علاج معالجہ تے تنصیف و تالیف دوہاں وچ مہارت رکھدے سن جتھے آپ نے لکھاں مریضا ںدا علاج کرکے عالمی شہرت پائی اوسے طرح تصنیف و تالیف وچ وی ہزاراں صفحے لکھے جو طلبا و اطبائ’ محققین دی رہنمائی دا ذریعہ بن رہے نیں۔
حکیم صاحب نے انداز مطب وچ وی جدت و انفرادیت پیدا فرمائی تے مفردات تے مرکبات دوہاں نال علاج تے عبور حاصل کیتا۔ جتھے آپ نے گھر تے باورچی خانے وچ پائیاں جان والیاں شیواں مثلاً پان’ پودینہ سبز’ تازہ ادرک توں وجع القلب اہم مرض دا علاج فرمایا۔ اوتھے مرکب ادویہ دے شاہکار نسخے وی تجویز فرمائے جو آپ دی کتاب ”تجربات طبیب” وچ محفوظ نیں۔
شہید حکیم محمد سعید دی ایس منفرد فکر تجدیدی کاوشاں دا ای پھل اے کہ اج پاکستان وچ سینکڑوں دواساز ادارے تے درجناں تعلیمی مرکز قائم ہو چکے نیں جہدی وجہ نال اج طب یونانی وچ نمایاں انقلابی تبدیلیاں واضح طور تے ویکھیاں جا سکدیاں نیں۔ جان والے نے تے نقش کف پا چھوڑے نیں ویکھنا ایہہ وے کہ ایس راہ تے کون آندا اے۔٭