پروفیسر ڈاکٹر جمیل احمد پال دی گھر والی دی وفات

پیار دی رفاقت دے کجھ ساک ایسے وی ہندے نیں’ جو نہ رہن تے انسان جیوندیاں جی مر جاندا اے۔ خشی کھوہی جاندی اے’ نہ رات لنگھدی اے’ نہ دن گزردے نیں۔ حیاتی ہندیاں وی حیاتی نئیں رہندی پر کیہ کرئیے؟ جینا تے پیندا اے’ یاداںدے سہارے’ ناممکن آلیاں آساں دے نال۔ فیر انسان حیاتی نئیں ہنڈاندا۔ حیاتی اوہنوں ہنڈاندی اے۔ کہنا پیندا اے ”لنگھ اوئے سمیا لنگھ” تے ویلا پچھ لاندیاں لنگھدا رہندا اے تے ہر لحظہ انج۔ نہ جیندے نہ مردے۔
کجھ ایسا ای دکھ واپریا پروفیسر جمیل احمد پال تے وی’ جدوں عمر بھر رفاقت نبھان آلی عطیہ جمیل اوہناں نوں راہ وچ چھڈکے دنیا توں اوہلا کرگئیاں۔ ماں بولی دے مہان سیوک دی سیوا وی اوہنوں نہ روک سکی۔ اج کوئی استاد دی استادی وی نہ اوہنوں جان توں ڈَک سکی۔ اچ ٹیسی کھوج کار اوہنوں کھوجدا ای رہ گیا تے پچھے رہ گیا۔ جھورا’ تیز ہوا دا شور تے خالی راہواں تے رڑھدے سکے پتے۔ جمیل نوں او گیت وی دلاسا نہ دے سکے’ جو اوہنے عطیہ لئی لکھے سن۔ اوہدیاں کہانیاں’ ناولاں’ سفرنامیاں دے کردار وی اوہدے دل چوں اٹھدی ہوک نہ ڈک سکے۔ تے او صرف ایہہ سوچدا رہ گیا ”لکھ واری ایہہ کرو دعا’ کسے دا یار نہ وِچھڑے”۔
عطیہ جمیل نوں آخری سفر تے ٹورن لئی سارے ای سجن متر آئے۔ ماں بولی دے شاعر’ ادیب’ دانشور تے صحافی آئے۔ پرنٹ تے الیکٹرانک میڈیا دے لوک آئے۔ ماں بولی دے مہا سیوک ادارے پنجاب ہائوس دے مدثر اقبال بٹ آئے۔ قائد تحریک پنجابی زبان الیاس گھمن آئے تے ہو ر رلت کرن والیاں وچ ڈاکٹر رزاق شاہد، ڈاکٹر سعادت علی ثاقب، اقبال قیصر، پروفیسر ارشد اقبال، ڈاکٹر عباد نبیل شاد، مشتاق قمر، ڈاکٹر کرامت مغل، افضل ساحر، علی بابر بٹ تے قمر عمران ملک شامل سن۔
نہ آئی تے او کرماں آلی عطیہ جمیل نہ آئی’ جس نوں ویکھن لئی جمیل پال دیاں اکھیاں ترس رہیاں سن۔ او ڈور بھورا جیا ہوکے ہنجو ضبط کرن دی ناکام کوشش کر دیاں ہو کے ہاواں ای بھردا رہ گیا تے او رات اوہنے جاگدیاں ای لنگھائی۔دن چڑھیا’ جیوں نہ چڑھیا۔ گھر دے خالی کمرے رہ گئے۔ کھان نوں پیندیاں کندھاں رہ گئیاں۔ فریم وچ ہسدی رشم رہ گئی تے اوس بالڑی دے کھڈو نے سامبھن آلی دی تصویر دا خالی فریم رہ گیا گواچے ہاسے ہو کے رہ گئے یا فیر پھوکے اوہاسے رہ گئے۔ جو ہوئے نہ ہوئے’ چپ دی بازگشت رہ گئی جو رہ رہ بولے۔ سولی چاہڑے۔
رسم قل تے فیر سارے آئے۔ او وی آئے جو بیتے دن نہ آسکے۔ اپنا غم بھلا نہ سکے۔ سب آئے۔
سب سجن متر آئے پر اپنے نال او لفظ نہ لیا سکے جو دلاسے دی مالا بن دے نیں۔ ہنجو پوہنجدے نیں۔ جو بولے’ اوہناں دے دل اندر ایہہ جھورا کردا رہیا کہ اکھراں نال کھیڈن آلے جمیل نوں کیویں اکھراں نال بہلائیے۔ جمیل وی اوہناں نال گلاں کردا رہیا۔ پر اوہنوں وی لگدا رہیا جیویں صحرا وچ اوہو اک کلا مسافر اے جو ہوا نال گلاں کر رہیا اے۔ قافلیوں وچھڑے پاندھی دا پندھ اے۔ بے چس’ بے رس جیون اے’ وس پیون اے۔ جو مار دی نئیں۔ زندہ درگور کردی اے۔ او گواچے گوچے جئے انداز وچ گلاں تے کردار رہیا۔ پر اوہدے اندر کوئی اچی اچی روندا رہیا۔بیتے سمے دا اک اک پل ہنجواں ہار پروندا رہیا۔
آن آلے اک دوجے نوں دسدے رہے’ عطیہ دی لمی بماری دوران جمیل کیویں دن راتیں اوہدی سیوا کردا اپنا فرض نبھاندا رہیا۔ ہر پل کیویں ویلے دی ٹکٹکی تے چڑھ کے آن آلے بے رحم ویلے دے کوڑے جردا رہیا۔ اینی سیوا تے کوئی ہزاراں لکھاں چوں کوئی اک ادھا ای کر سکدا اے۔ او جمیل’ جسدے پیر کدی گھر وچ ٹکدے ای نئیں سن۔ اوہنے کیویں دہلیز نوں ٹپنا گناہ سمجھ لیا سی۔ چوی گھنٹے اپنا فرض نبھاندا رہیا۔ اوہنوں اندازا ہو گیا سی’ آن آلی رت وچ کیہ ہونا اے؟ پر جمیل تے صبر جمیل بن گیا سی۔ رشم تے اعجاز نوں دلاسا دیندا رہیا کہ کجھ نئیں ہونا’ سب ٹھیک ہو جانا اے۔ گھر وچ ہاسیاں نے پرت کے آونا اے’ ایہہ اوہدی بھاونا سی جو اوہنوں ڈنگدی رہی’ لہو جگر دا منگدی رہی۔
ویلے دی مٹھی چوں ریت بھر دی’ کردی رہندی اے جنہاں بغیر اک پل نئیں لنگھدا۔ او وِچھڑ جان تے تھوتھے ہڈ حیاتی رہ جاندی اے۔ جیون رت تڑفاندی اے تے اوہناں گواچیاں لمحیاں وچ ای گواچیا جمیل پال سوچدا رہ گیا کہ ہن پچھے کون رہ گیا اے؟ عطیہ گئی’ پرچھاواں رہ گیا۔ اوہدیاں خشیاں وچ شریک ہون آلی ٹر گئی۔ پچھے تے یاداں دے شریکے رہ گئے۔ اوہدے دکھ وچ اوہدے موہڈے لگ کے اتھرو کیرن آلی تے گئی۔ نال حوصلے وی لے گئی۔ پچھے کیہ رہ گیا؟۔ پچھے تے اک لمی رفاقت دیاں یاداں رہ گئیاں۔ سمجھاں بے سمجھ ہوئیاں۔ سمجھاون والی تے گئی۔ایہہ تے کدی اوہنے سوچیا وی نئیں سی کہ انج ہونا اے۔ او پینڈا جو اوہناں دوہاں جیاں نے اک سار ہو کے’ اک نال ہو کے لنگھانا سی۔ اک دوجے دا آسرا بننا سی۔ اوس تے صرف اکلی اوہدی مسافرت رہ گئی۔ پوہ دیاں بنجر راتاں رہ گئیاں’ ہاڑ وچ بھنجدی بالو تے آہلہ پانی رہ گئی یا فیر کل خدائی رہ گئی۔ جس دے اپنے اپنے دکھ نیں۔ اوہناں کول تے اپنا دکھ ہنڈان دا ویلا نئیں۔ دوجیاں دا دکھ سکھ ونڈن لئی منوا ویلا اے۔ باقی بھار تے اوہنے آپ ای سہنا اے۔ عطیہ دے فراق دا زہر پینا اے’ انجن جینا اے تے ایہہ جیون کس کارے؟
ایہہ دکھ دا بھار تے اوہدے قلم نے چکنا اے۔ اوہدے لفظاں وچ نکلنا اے تے ہور کوئی راہ وی کوئی نئیں۔ عطیہ بغیر تے ساہ وی کوئی نئیں۔
٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭
پرویز کلیم نے ”رنگ عشقے دا” نوں امر کر دتا
کیچ لائنز و ڈیک
فلم دا بزنس ڈیڑھ کروڑ توں اَگے فیر وی تنقید جاری اے
پرویز کلیم دی مکالمہ نگاری نوں ناصر ادیب باضابطہ تسلیم کرچکے نیں
مدیحہ شاہ نے منصف مزاج چوہدرانی دے کردار وچ لیجینڈ ہون دا ثبوت دتا
اداکارہ زاریہ کل دی کامیاب ہیروئن ہون گِیاں
آمنہ راہی علی عباس سید نے میچور فنکار ہون دا ثبوت دتا
فلمساز ڈاکٹر کاشف نے بڑے شوق تے دلجوئی نال فلم بنائی
افتخار ٹھاکر کولوں آمنہ راہی دے وِلن دا کردار کرانا چاہیدا سی