سنت رسولۖ دی پیروی وچ ای نجات اے

رابعہ رحمٰن

حضرت محمدۖ دی سنت نوں مدنظر رکھدے ہوئے جے تسیں اپنی زندگی دے ہر شعبے دے معاملات نوں درست کردے چلے جائو تے اج جو ملک وچ افراتفری دا عالم اے اوہدے توں اسیں آسانی نال نکل سکنے واں۔ عصر موجود وچ امت مسلمہ جہناں اندرونی تے بیرونی سازشاں دا شکار اے تے جس طریقے نال دشمنان اسلام قوام عالم دے سامنے دین حنیف دے حسین چہرے نوں وگاڑ کے پیش کر رہے نیں تے غیر مسلم عوام نوں خوف تے دہشت وچ مبتلا کر کے اپنے ناپاک تے مذموم مقاصد دی تکمیل لئی راہواں تلاش کر رہے نیں اوہنوں ویکھدیاں ضرورایہو گیا اے کہ ا یسے افراد دے سامنے جہڑے دین خدا دا کماحقہ ادراک نہیں رکھدے تے اوہدے پیغام توں کلی طور تے ناآشنا نیں تے جہناں دا ذہن نارسا محض استعماری طاقتاں دے پروپیگنڈے توں متاثر اے اسلام دے ایس حقیقی چہرے دی نقاب کشائی کیتی جاوے جہنوں ویکھ کے ہر صاحب فکرو نظر اوہدے ول کھچیا چلیا آندا اے۔ اسلام محبت’ اخوت’ امن تے بھائی چارے دا دین ا ے تے آقائے نامدار حضرت محمدۖ دی شخصیت کاملہ اوہدی زندہ تفسیر تے عملی تصویر اے۔ آپۖ رحمت دا پیکر تے امن دے پیمبر بن کے ایس دنیا وچ تشریف لیائے۔ آپۖ دا دائرہ رحمت ساری انسانیت تک پھیلیا ہویا اے۔ آپۖ نے ہمیشہ خلق خدا دے وچ امن تے محبت نوں فروغ دین لئی عملی اقدامات کیتے۔ مدینة النبیۖ (جو کدی یثرب دے نام توں موسوم سی) دے دو قبیلے اوس تے خزرج عرصۂ دراز توں باہم دست و گریباں سن۔ آپۖ جدوں مدینہ منورہ تشریف لیائے تے آپۖ دے فیضان مبارک نال ایہہ دونویں قبیلے جہڑے کدی اک دوجے دے لہو دے پیاسے سن اپنی عداوتاں ختم کر کے باہم رشتۂ اخوت وچ جڑ گئے۔ یہود نوں ایہہ گل ناگوار گزری۔ اک دن یاس بن قیس دا جہڑے اک یہودی عالم سی’ داگزراک ایسی محفل توں ہویا جتھے اوس تے خزرج نال تعلق رکھن والے افراد باہم شیروشکر اک دُوجے نال محبت بھری گل بات کر رہے سن۔ یاس بن قیس کولوں ایہہ برداشت نہیں ہو سکیا اوہنے اپنے اک ساتھی نوں ایس محفل وچ بھیجیا۔ اوہنے اوس تے خزرج دے سامنے کجھ ایسے شعر پڑھے جہناں وچ اوہناں دی پرانی جنگاں دا تذکرہ سی۔ اوہدی ایہہ سازش کامیاب رہی تے اوہناں شعراں دے نتیجے وچ محفل دا رنگ بدل گیا۔ اوس تے خزرج دے افراد وچ تلخ کلامی شروع ہو گئی تے گل ودھدے ودھدے لڑائی تک پہنچ گئی۔ دونویں پاسوں تلواراں نیام توں باہر آ گئیاں۔ حضورۖ نوں جدوں ایہدی خبر ہوئی تے آپۖ فوراً اپنے صحابہ دے نال اوس مقام اتے تشریف لے آئے۔ آپۖ دونویں صف آرا قبیلیاں دے وچ کھڑے ہو گئے تے فرمایا: ”اے اوس تے خزرج! کیہ ہو گیا اے؟ میری عدم موجودگی وچ تسیں فیر توں عہد جہالت دی رسماں تازہ کر رہے او؟ عداوت دی اوہ اگ جہدے شعلیاں نوں اسلام دے ابر رحمت نے بجھا دتا سی تسیں اوہنوں دوبارہ بھڑکانا چاہندے او؟ ایہہ شیطان دی وسوسہ اندازی تے تہاڈے دشمناں دی سازش اے۔ رسول اللہۖ دے ارشادات سن کے اوہناں دیاں اکھاں ندامت نال جھک گئیاں۔ اوہناں نے اپنی برہنہ تلواراں دوبارہ نیام وچ رکھ دتیاں تے اشکبار اکھاں نال نس نس کے اک دوجے نوں گلے لان لگے۔
کاش اج اسیں وی رحمت عالمۖ دے ارشادات اتے عمل کردیاں ہوئیاں نسلی’ گروہی’ لسانی تے فرقہ وارانہ اختلافات ختم کر کے اپنے بھراواں نوں ودھ کے گلے لا لئیے تے دشمنان اسلام دے مکروہ عزائم نوں خاک وچ ملا دئیے۔ مرجع خلائق’ سید لولاک حضرت محمد مصطفیۖ نوں خلق خدا نال بہت محبت سی۔ آپۖ اپنے مخالفاں نال وی محبت تے شفقت نال پیش آندے سن۔ اک پاسے آپۖ دے دشمناں دا ایہہ حال کہ اوہ آپۖ نوں طرحاں طرحاں دی ایذاواں پہنچا رہے نیں تے دوجے پاسے آپۖ دی رحمت دا ایہہ کمال کہ آپۖ اوہناں بدبختاں لئی دعائے ہدایت فرما رہے سن۔ اک پاسے آپۖ دے اعداء آپۖ نوں جان توں مارن دے در تے نیں تے دوجے پاسے آپۖ اوہناں نوں حیات جاودانی دا جام پلان دے آرزومند نیں۔
اسلام نہ صرف اتحاد بین المسلمین دا خواہاں اے بلکہ سارے بنی نوع انسان دے وچ اخوت تے برادری دی فضا قائم رکھنا چاہندا اے۔ محض اپنے مخصوص ہم مسلک تے ہم عقیدہ افراد وچ وحدت تے اخوت دی گل کرنا تنگ نظر تے محدود فکر دے حامل افراد دا طرزعمل اے لیکن غیراں دے وچ وی صلح تے آشتی تے امن وامان قائم رکھن لئی اپنی ساری توانائیاں صرف کرنا صرف اوس خیرالبشرۖدی سنت اے جہڑے سارے انساناں لئی رحمت بن کے آئے۔ حجر اسود نوں اوہدے درست مقام اتے نصب کرن دے معاملے وچ جیویں آپۖ نے اپنی بے مثل بصیرت’ حکمت تے فراست نوں بروئے کار لیاندے ہوئے مختلف قبلیاںدے وچ جنم لین والے اک وڈے فتنے دا سدباب کیتا تریخ عالم وچ اوہدی مثال نہیں ملدی۔ اج اسیں زیادہ ہوکے بجائے ایہدے کہ دوجی قوماں تے ملک دے آپسی تنازعیاں نوں حل کرن دے قابل ہوندے’ غیر قوماں تے اوہناں دے رہنماواں نوں اپنے اندرونی اختلافات تے مسئلیاں نوں حل کرن دی دعوت دینے آں تے جدوں ایہہ اغیار ساڈے مسئلیاں نوں اپنے مفادات تے ترجیحات دے مطابق حل کردے نیں (ہور وگاڑدے نیں) تے اسیں نویں قسم دے مسئلیاں تے مشکلاں دے بھنور وج پھس کے رہ جانے واں تے فیر اسیں کدھرے دے نہیں رہندے۔
اک ہور پہلو ایہہ اے کہ آپۖ نے کدی وی مخالفاں اتے زبردستی اپنے نظریات مسلط کرن دی کوشش نہیں کیتی۔ آپۖ نے ہمیشہ اپنے کردار تے اعلیٰ اخلاق دے زور تے مدمقابل دے باطل نظریات نوں شکست دتی۔ آپۖ مکارم اخلاق دے اعلیٰ ترین منصب اتے فائز سی۔ قرآن کریم ایہدی گواہی انج دیندا اے۔ (ترجمہ) ‘بے شک آپ عظیم اخلاق دے مالک او’۔ آپۖ نے خود اپنے بارے فرمایا: ‘میں تے بھیجیا ای ایس لئی گیا واں کہ اخلاق دے درجیاں دی تکمیل کراں’۔ حضرت علی آپۖ دی سیرت تے کردار اتے چانن پاندیاں اک جگہ فرماندے نیں: ‘آپۖ خندہ جبیں’ نرم خومہربان طبع سن۔ سخت مزاج تے تنگ دل نہیں سن۔ گل گل اتے شور نہیں کردے سن۔ کوئی بھیڑا کلمہ اپنے منہ توں کدی نہیں کڈدے سن۔ نہایت فیاض’ نہایت راست گو’ انتہائی نرم طبع تے نہایت خوش صحبت سن۔ حضرت عائشہ صدیقہ آپۖ دے اخلاق نوں اک جملے وچ انج بیان فرماندیاں نیں: ‘آپۖ دا اخلاق ہمہ تن قرآن سی’۔
اسلام اعتدال پسندی تے میانہ روی دا دین اے۔ امن تے سلامتی لئی اعتدال ضروری اے۔ انتہا پسندی تے شدت پسندی توں کدی وی بنی نوع انسان دی سلامتی نوں یقینی نہیں بنایا جا سکدا۔ رسول اللہۖ دی بعثت دا اصل مقصد اک ایسے عادلانہ معاشرے دا قیام سی جہدی اساس اعتدال پسندی’ روشن خیالی تے سماجی انصاف اتے قائم ہووے۔