محنت تے جذبے نال سرشار قافلہ
ڈاکٹر صغراصدف
احمدشاہ اک فرد نہیں ادارہ اے۔ پچھلے پندراں ورھیاں توں ہر ورھے اردو کانفرنس دے موقعے تے اوہناں دے انتظام و انصرام دے کمالات نوں ویکھدی آ رہی آں۔ اوہناں نے کراچی آرٹس کونسل وچ روایتی پروگراماں دی تھاں حبس تے جبر دے موسم وچ بے حسی تے بے بسی دے سحر وچ جکڑی سوچاں نوں اظہار دا موقع تے مکالمے دی فضا دتی تے آرٹس کونسل دا صحت محبت دا مرکز بن دا گیا تے لوک اوہناں دے گرویدہ ہوندے گئے۔ ادبی تے اردو کانفرنس دے پلیٹ فارم تے فن‘ آرٹ‘ کلچرتے پاکستانی زباناں دے سارے دلکش رنگ جگمگان لگے۔ تنگ نظری تے بنیاد پرستی دے یرغمال ماحول وچ لوکاں دی ذہنی تے جمالیاتی تفریح دا پربندھ کرنا معاشرے وچ خیر ونڈن دے مترادف اے۔ ادب و ثقافت دی نامور ہستیاں نوں لوکاں خاص کر نوجواناں دے سامنے بٹھایا کہ اوہ اوہناں نوں سنن تے ادبی موضوعات توں علاوہ ریاستی تے معاشرتی معاملیاں تے مسئلیاں تے اوہناں اگے سوال کرکے اپنی سوچ دا اظہار کرن۔ ایس سب توں وڈے ادبی میلے وچ شرکت لئی لوک پورا ورھا اڈیکدے نیں۔ ویلے دے نال نال ایہدا دائرہ کار وسیع ہوندا رہیا۔ ادیباں‘ دانشوراں تے فنکاراں دی گنتی وچ وی وادھا ہوندا رہیا پر فیر وی اک وقت وچ پوری دنیا توں ساریاں نامور ہستیاں نوں بلانا تے پروگرام دا حصہ بنانا ممکن نہیں ہوندا ایس لئی احمد شاہ نے اپنے قافلے دے نال پاکستان دے وکھووکھ شہراں وچ ادبی میلیاں دے پربندھ دا فیصلہ کیتا۔ آغاز پاکستان دے دل لہور توں کیتا جو ادبی تے ثقافتی حوالیاں نال تریخی اہمیت رکھدا اے۔
لہور دا تن دیہاڑ لہور لٹریری فیسٹیول اک یادگار میلہ ثابت ہویا۔ ادب و ثقافت توں علاوہ سیاست تے صحافت دی نامور شخصیات نے وی ایس میلے وچ بھرویں شرکت کیتی۔ ہر سیشن ایناں بھرواں سی کہ پوڑھیاں تے سٹیج دے سامنے زمین تے لوک بیٹھے سن تے سینکڑوں باہر انتظار وچ کھڑے سن۔ کتاب دی رونمائی تے سو دو سو لوکاں نوں اکٹھا کرنا بڑا اوکھا ہوندا اے پر مستنصرحسین تارڑ دے ناول ’’میں بھناں دلّی دے کنگرے‘‘ تے فواد حسن فواد دی ’’کنج قفس‘‘ دی تقریبات وچ ہال وچ واقعتاً تل دھرن نوں تھاں نہیں سی۔ ایس دور دے بے مثل شاعر افتخار عارف دی صدارت وچ پیرزادہ قاسم تے ڈاکٹر خورشید رضوی دی خاص شرکت وچ ہون والا مشاعرہ وی لہور دا تریخی مشاعرہ بن گیا کہ ایس توں پہلاں میں اپنی زندگی وچ کدی کسے ملک یاں شہر وچ لوکاں دی اینی وڈی گنتی توں علاوہ ایناں والہانہ پن نہیں ویکھیا۔
سب توں نمایاں تے قابل ذکر گل ایہہ وے کہ ایس فیسٹیول وچ مجموعی طور تے نوجواناں دی شرکت حیرت انگیز رہی جو میری نظر وچ ایس میلے دا سب توں ودھ معتبر پہلو اے۔ ایہ ایس گل ول اشارا اے کہ ساڈے نوجوان جہناں تے سانوں غیرملکی زبان تے ثقافت دی یلغار نظر آندی اے دے من وچ اردو تے پاکستانی زباناں وچ تخلیق ہون والا ادب تے فن نال محبت زندہ اے تے جے ایس طرح دی چنگی منصوبہ بندی والے پروگرام منعقد کیتے جان تے اوہنں نوں متحرک کیتا جا سکدا اے۔ دوجا ایہ کہ اوہناں نوں اپنی زمین دی قدراں نال جوڑ کے رواداری تے غیر دی آفاقی قدراں نال جوڑیا جا سکدا اے۔ بھاویں ایس بھرویں میلے دے اعلیٰ انعقاد دی دھم پوری دنیا وچ خشبو وانگوں کھلری اے فیر وی کمی بیشی توں انکار نہیں کیتا جا سکدا کہ انعقاد کرن والا انسان اے فرشتہ نہیں۔ پنجابی دے حوالے نال ہون والے سیشناں لئی میں تے ثروت محی الدین نے سینکڑوں ناں تجویز کیتے سن۔ ہو سکدا اے کجھ اہم لوک رہ گئے ہون اوہ اگلے میلے وچ ایڈجسٹ ہو جان گے ایس میلے دا مقصد کسے نال کوئی مقابلہ نہیں سی۔ ایہ تے عوامی سطح تے ثقافت دے راہیں ملکی ہم آہنگی دا علمبردار میلہ سی۔ اسیں سارے ملکی ہم آہنگی دا تذکرہ کرنے آں پر اجے تک کسے پلیٹ فارم توں اجہی عملی کاوش ویکھن نوں نہیں ملی جہدا آغاز احمدشاہ نے کیتا اے۔ اوہ ہن گوادر‘ پشاور‘ ملتان‘ مظفرآباد‘ گلگت توں علاوہ امریکہ‘ کینیڈا‘ یورپ‘ عرب امارات تے دوجے ملکاں وچ پاکستانی ثقافت دے جھنڈے گڈن دے سفر تے ٹر رہیا اے۔ میں پرامید آں احمد شاہ دا ہر پڑائو‘ جتھے ملک وچ رواداری نوں فروغ دیوے گا اوتھے دنیا نوں وی ایہ پیغام دیوے گا کہ اسیں طاقتور ثقافتی قدراں دے امین‘ فن تے ثقافت دے رسیا لوک کنے پرامن تے تعمیری فطرت دے حامل آں۔
سلامت رہو احمد شاہ۔ ٭
