ایران نے امریکا توں ڈیجیٹل معاہدے دا کیوں آکھیا؟ اہم تفصیلاں سامنے آ گئیاں
ایران دے وزیر خارجہ عباس عراقچی نے جمعہ دی رات انتہائی اہم تقریر دے دوران اعلان کیتا کہ امریکا نال معاہدے تے ڈیجیٹل تے ریموٹلی دستخط کیتے جان گے۔
ایہ انتہائی اہم سوال اے کہ اپنی نوعیت دے اس اہم ترین تاریخی امن معاہدے تے ڈیجیٹل دستخط دی لوڑ کیوں پیش آئی؟
مشرق وسطیٰ توں تعلق رکھن والے اک اہم سفارتی ذریعے نے دسیا کہ ایران تے امریکا دے وفداں لئی جنیوا وچ سارے انتظامات نوں حتمی شکل دتی جا رہی سی کیونکہ ایہ دستخط دوواں ملکاں دے نمائندیاں نوں ذاتی حیثیت وچ کرنے سن۔
سفارتی ذرائع نے دسیا کہ ایران نوں ہجے وی امریکا تے اسرائیل تے اعتماد نہیں تے دو بنیادی چیزاں دی وجہ توں ایران وچ پالیسی ساز ادارے آخری لمحیاں وچ اس نتیجے تے پہنچے کہ ذاتی حیثیت دی بجائے معاملہ فی الحال ریموٹلی (دور بہہ کے) انجام دتا جائے۔
ناں ظاہر نہ کرن دی شرط تے اس سفارتی ذریعے نے دسیا جے ایہ تقریب جنیوا دی بجائے پاکستان وچ رکھی گئی ہوندی تاں عین ممکن سی کہ ایرانی وفد پاکستان آ جاندا کیونکہ ایران نوں جنہاں دو گلاں تے ہجے وی تحفظات نیں، اوہناں وچوں اک بڑی حد تک دور ہو جاندا۔
اس ذریعے دے مطابق تہران توں جنیوا تک لمبے فضائی سفر دے دوران ایرانی وفد دی سکیورٹی یقینی بناؤن تے سنگین سوالیہ نشان سن۔
جے سی پی او اے (JCPOA) معاہدے توں یکطرفہ پچھے ہٹن والے تے مذاکرات دے دوران ایران تے حملہ کرن والے امریکا دے صدر ڈونلڈ ٹرمپ تے ایران کسے صورت وی اعتماد کرن لئی تیار نہیں۔
ایران وچ اعلیٰ پدھر تے ایہ خدشات بھی سن کہ کتے وفد دے اس فضائی سفر دے دوران اسرائیل ولوں سبُو تاژ (خرابی) دا کوئی واقعہ پیش نہ آ جائے، وجہ ایہ اے کہ لبنان وچ جنگ بندی دی لگاتار خلاف ورزی کرن والے تے حزب اللہ دی قیادت نوں نشانہ بناؤن والے اسرائیلی وزیراعظم نیتن یاہو توں تہران نوں کسے بھی حد تک جان دی امید اے۔
سفارتی ذرائع دے مطابق ڈیجیٹل دستخط دی تجویز پیش کرن دی ایک وجہ ایہ بھی اے کہ آبنائے ہرمز وچ امریکا دے جنگی جہاز ہجے بھی موجود نیں، ایران نوں خدشہ اے کہ جنگ بندی معاہدے دے باوجود جے ایہ جہاز واپس نہ گئے تاں فٹبال ورلڈکپ دے فوراً بعد جنگ دے بادل پھر گہرے ہو سکدے نیں، اس لئی ذاتی حیثیت وچ جنیوا آ کے امن معاہدے تے دستخط توں اک درجہ گھٹ قائم کیتا جانا چاہیدا اے۔
اس سوال تے کہ ایہ صورتحال تاں پہلے توں موجود سی تاں پھر جنیوا وچ معاہدے تے دستخط لئی آمادگی ظاہر کیوں کیتی گئی کیونکہ خود امریکا دے صدر ڈونلڈ ٹرمپ اعلان کر چکے سن کہ اوہ نائب صدر جے ڈی وینس نوں ڈیل لئی یورپ گھل رہے نیں؟
سفارتی ذریعے نے امریکا ولوں ایران دے وکھو وکھ علاقیاں تے کیتی گئی حالیہ بمباری دا ذکر کردیاں دسیا کہ بداعتمادی اس حد تک اے کہ ایران نوں سو فیصد یقین ہی نہیں سی کہ معاملہ ایتھوں تک بھی پہنچے گا۔
امریکا ولوں جنگ دا آغاز ایران وچ اہم ترین لیڈراں دے اجلاس نوں نشانہ بنائے جان توں کیتے جان دے کارن ایران وچ کچھ احتیاطی تدابیر تے سختی نال عمل کیتا جا رہیا اے، اس لئی بالکل آخری لمحیاں تے ساری صورتحال تے اعلیٰ ترین پدھر تے غور و خوض کیتا گیا تے پھر ریموٹلی ڈیجیٹل دستخط تے آمادگی ظاہر کیتی گئی۔
مصدقہ ذرائع نے ایہ بھی دسیا کہ بطور ثالث پاکستان دے اعلیٰ پدھر دے وفد نوں بھی اس موقعے تے موجود ہونا سی جیہدی تیاریاں مکمل سن۔
جنیوا وچ پاکستان دے اعلیٰ ترین سفارتی وفد لئی ہوٹل دی بکنگ شروع کر دتی گئی سی۔ اچانک ایرانی وزیرخارجہ عباس عراقچی نے لما انٹرویو دتا جیہدے وچ اوہناں نے واضح کیتا کہ دستخط دی تقریب ڈیجیٹلی تے ریموٹلی کیتی جائے گی جس تے ساری صورتحال بدل گئی۔
مشرق وسطیٰ توں تعلق رکھن والے سفارتی ذرائع نے آکھیا کہ ایران وچ بااثر حلقیاں دا خیال اے کہ جے آؤن والے کچھ دناں وچ ریموٹلی طے پاؤن والے معاہدے تے پوری طرح عمل کیتا گیا تاں بالمشافہ (آہمو سامنے) مذاکرات ہون گے تے حتمی معاہدے تے ایران ذاتی حیثیت وچ دستخط لئی تیار ہووے گا۔
