پنجاون سالاں بعد ’ہنگور‘ دی واپسی: پاکستانی بحریہ دیاں نویاں آبدوزاں وچ خاص کیہ اے تے اُناں دی لوڑ کیوں پیش آئی؟
پاکستان تے چین دے دفاعی تعاون دے تحت تیار کیتی گئی ’پی این ایس ایم ہنگور‘ جدید جنگی نظاماں، نویں سینسرز، ایئر اِنڈیپنڈنٹ پروپلشن (اے آئی پی) ٹیکنالوجی تے بہتر سٹیلتھ خصوصیات نال لیس اے۔
پاکستان نیوی دی پہلی ہنگور کلاس آبدوز کراچی دی بندرگاہ تے پہنچ گئی اے، پر ایہ صرف اک نئی آبدوز دی آمد نئیں بلکہ اک ایسے ناں دی واپسی وی اے جو پاکستان دی بحری تاریخ دا اہم حصہ رہیا اے۔
’ہنگور‘ سمندر دی اوہ شارک نوں آکھیا جاندا اے جیہڑی خاموشی نال اپنے شکار دا پیچھا کردی اے، مناسب موقع دی اُڈیک کردی اے تے فیر اچانک وار کردی اے۔
سن 1971 وچ پاکستان نیوی دی آبدوز ’ہنگور‘ تے بھارتی جنگی جہاز ’آئی این ایس کھکری‘ دا سمندر وچ آمنا سامنا اک مشہور واقعہ اے۔ ہُن تقریباً 55 سال بعد اِسّے ناں دی اک ’نویں تے جدید‘ آبدوز پاکستان دے سب میرین بیڑے وچ شامل ہوئی اے۔
پاکستان تے چین دے دفاعی تعاون دے تحت تیار کیتی گئی ’پی این ایس ایم ہنگور‘، پاکستان نیوی دے مطابق جدید جنگی نظاماں، نویں سینسرز، ایئر اِنڈیپنڈنٹ پروپلشن (اے آئی پی) ٹیکنالوجی تے بہتر سٹیلتھ خصوصیات نال لیس اے۔
ایہ آبدوز پاکستان دے سب توں وڈے بحری دفاعی منصوبیاں وچوں اک دا حصہ اے، جس دے تحت آنے والے سالاں وچ کُل آٹھ آبدوزاں پاکستان نیوی دے بیڑے وچ شامل کیتیاں جان گیاں۔
پر سوال ایہ اے کہ ہنگور کلاس آبدوزاں وچ خاص کیہ گل اے؟ پاکستان نوں اِنہاں دی لوڑ کیوں پیش آئی؟ تے کی اِنہاں دی شمولیت بحرِ ہند وچ طاقت دے توازن اُتے اثر پا سکدی اے؟
پر اِس توں پہلاں ایہ جاننا ضروری اے کہ آبدوزاں اصل وچ کِنّیاں قسماں دیاں ہُندیاں نیں؟
ماہراں دے مطابق آبدوزاں نوں اُناں دے پروپلشن نظام دی بنیاد اُتے تین بنیادی قسماں وچ تقسیم کیتا جاندا اے۔
