“ہارٹ اٹیک تے ہارٹ فیل اکو گل نہیں، ایہناں علامتاں نوں انڈٹھا نہ کرو”
تہاڈی اس معلوماتی رپورٹ دا ٹھہٹ (خالص) پنجابی ترجمہ، شاہ مکھی لِپی وچ تھلے دتا گیا اے:
دل دیاں بیماریاں، ہارٹ اٹیک تے ہارٹ فیل: پنجابی ترجمہ
دل دیاں بیماریاں (ہارٹ اٹیک تے ہارٹ فیل) دنیا بھر وانگوں پاکستان وچ بھی بڑی تیزی نال ودھ رہیاں نیں تے چنتا (تشویش) دی گل ایہہ اے کہ ہن گبرو تے نویں عمر دے منڈے کڑیاں (نوجوان) وی اس خطرے دی زد وچ آ رہے نیں۔
طبی ماہراں دے مطابق 30 توں 45 سال دی عمر دے بندیاں وچ دل دے روگاں دے کیساں وچ بڑا وادھا ویکھیا گیا اے، جدوں کہ عورتاں وچ ایہہ خطرہ ہور وی ودھدا جا رہیا اے۔
ماہراں دا کہنا اے کہ اج کل دا نواں رہن سہن (جدید طرزِ زندگی)، ذہنی دباؤ، غیر متوازن خوراک تے ہارمونز وچ آون والیاں تبدیلیاں عورتاں وچ دل دیاں بیماریاں دے امکانات نوں ودھا رہیاں نیں۔ چونکہ عورتاں وچ دل دے روگاں دیاں علامتاں اکثر مرداں توں وکھریاں ہوندیاں نیں، اس لئی بہت ساریاں عورتاں ایہناں نوں معمولی تھکاوٹ یا جسمانی کمزوری سمجھ کے انڈٹھا (نظرانداز) کر دیندیاں نیں۔
ہارٹ اٹیک تے ہارٹ فیل وچ مڈھلا (بنیادی) فرق
طبی ماہراں دے مطابق ہارٹ اٹیک تے ہارٹ فیل دونویں دل دیاں بیماریاں نیں، پر ایہناں دی نوعیت وکھو وکھ اے۔
ہارٹ اٹیک اس ویلے ہوندا اے جڈوں دل نوں خون پہنچان والیاں ناڑیاں (شریانوں) وچ رکاوٹ پیدا ہو جاوے، جیدے نتیجے وچ دل دے پٹھے (مسلز) توں خون تے آکسیجن دی سپلائی رُک جاندی اے تے متاثرہ حصے نوں نقصان پہنچن لگ پیندا اے۔
ایہدے اُلٹ، ہارٹ فیل اک ایسی حالت اے جیدے وچ دل دے پٹھے کمزور ہو جاندے نیں تے جسم دی لوڑ دے مطابق خون پمپ نہیں کر پاندے۔ ایہہ عام طور تے اک لمبے چر دی (طویل المدتی) بیماری ہوندی اے جیہڑی ویلے دے نال نال ودھدی جاندی اے، پر ٹھیک علاج تے دوائیاں نال مریض عام ورگی زندگی لنگھا سکدا اے۔
ماہراں دا کہنا اے کہ کئی وار شدید ہارٹ اٹیک دل دی پمپنگ دی طاقت نوں متاثر کر کے ہارٹ فیل دی وجہ وی بن سکدا اے۔
عورتاں وچ ہارٹ اٹیک دیاں نشانیاں (علامتاں)
دل دا دورہ پین توں پہلاں عورتاں وچ کچھ ایہوجیہیاں نشانیاں سہمنے آ سکدیاں نیں جیہڑیاں مرداں دے مقابلے وچ وکھریاں تے گھٹ واضح ہوندیاں نیں۔
عورتاں نوں چھاتی (ہک) دے وچکار دباؤ، جکڑن، بھاری پن یا درد محسوس ہو سکدا اے جیہڑا کچھ منٹ رہن توں بعد ختم ہو کے مڑ (دوبارہ) سہمنے آ سکدا اے۔
ایہدے توں ہٹ کے تھلے دتے گئے حصےآں وچ درد یا تکلیف وی دل دے دورے دی نشانی ہو سکدی اے:
- گردن، جبڑا، کُنّڈ (کمر)، موڈھے، بازو تے ڈھڈ (پیٹ)۔
- دوجیاں وڈیاں نشانیاں وچ: ساع (سانس) دا اکھڑنا، ٹھنڈے مڑکے (پسینے) آؤنا، جی کچا ہونا (متلی)، چکر آؤنا، حدوں ودھ تھکاوٹ، کمزوری تے بے چینی شامل نیں۔
ماہراں دے مطابق کچھ عورتاں نوں ہارٹ اٹیک دے دوران کُنّڈ (کمر) دے اُپریلّے حصے وچ شدید دباؤ یا جکڑن محسوس ہوندی اے، جیویں کسے نے جسم نوں گھٹ کے (مظبوطی نال) بنھ دتا ہووے۔
بچاؤ دیاں تدبیراں (احتیاطی تدابیر)
امریکن ہارٹ ایسوسی ایشن دے مطابق دل دیاں زیادہ تر بیماریاں چنگی تے تندرست طرزِ زندگی اپنا کے روکیاں جا سکدیاں نیں۔
صحت دے ماہراں نے مشورہ دتا اے کہ:
- دل دی صحت دا باقاعدگی نال طبی معائنہ (چیک اپ) کروایا جاوے۔
- تماکھو نوشی (سگریٹ، حقہ وغیرہ) بالکل چھڈ دتی جاوے، کیونکہ سگریٹ نوشی چھڈن دے اک سال بعد دل دی بیماری دا خطرہ کافی حد تک گھٹ جاندا اے۔
- ہفتے وچ گھٹ توں گھٹ 150 منٹ ہلکی پھلکی جسمانی مشقت یا 75 منٹ ڈاہڈی (بھرپور) ورزش کیتی جاوے۔ پٹھیاں نوں تکڑا کرن والیاں ورزشاں نوں روز دا معمول بنایا جاوے۔
- خوراک وچ پھل، سبزیاں، ثابت اناج، گھٹ چکنائی والیاں ددھ دیاں بنیاں چیزاں (ڈیری مصنوعات)، گری دار میوے تے صحت بخش پروٹین شامل کیتے جاون۔ ڈبیاں بند غذاواں (پراسیسڈ فوڈ)، فالتو کھنڈ (چینی) تے لوݨ (نمک) دا استعمال گھٹ کیتا جاوے background۔
ماہراں دا کہنا اے کہ عورتاں جے دل دی بیماری دیاں مڈھلیاں نشانیاں نوں سنجیدگی نال لین تے ویلے سر ڈاکٹر توں مشورہ کرن، تے اوہ کئی طرح دیاں پیچیدگیاں توں بچ سکدیاں نیں۔
