طاعون دی وبا ہزاراں سال پہلاں کیویں پھیلی؟ قبرستان توں ملن والے حیران کن ثبوت۔
سائنسداناں نے انکشاف کیتا اے کہ 14ویں صدی وچ طاعون ورگی خطرناک وبا یورپ توں ایشیائی خطے وچ پہلی وار آئی، جو ممکنہ طور اُتے جانوراں دے ذریعے انساناں وچ پھیلی۔
تاریخ دیاں کتاباں وچ طاعون دی پہلی ریکارڈ شدہ تے سب توں وڈی وبا تقریباً 5 ہزار 500 سال پہلاں جسٹینین دے ناں نال پھیلی سی، جیہنے سائبیریا وچ ہزاراں بچیاں تے نوجواناں نوں موت دے منہ وچ دھکیل دِتا سی۔
ایہہ بازنطینی (رومن) سلطنت وچ شروع ہوئی تے ایشیا، شمالی افریقہ تے یورپ دے وڈے حصے نوں اپنی لپیٹ وچ لے کے تقریباً ڈھائی کروڑ لوکاں دیاں جاناں لے گئی سی۔
غیر ملکی خبر رساں ادارے دی رپورٹ دے مطابق تاریخ وچ طاعون دیاں دو وڈیاں وباواں، چھٹی صدی دی “پلیگ آف جسٹینین” تے چودھویں صدی دی “بلیک ڈیتھ”، یورپ دی آبادی دے اک وڈے حصے دی ہلاکت دا سبب بنیاں سن۔
سائنسداناں نے دنیا دی قدیم ترین معلوم طاعون (پلیگ) دی وبا دا سراغ لاندے ہوئے انکشاف کیتا اے کہ تقریباً 5 ہزار 500 سال پہلاں سائبیریا دی جھیل بائیکال دے علاقے وچ رہن والے شکاری قبائل ایس مہلک بیماری دا شکار ہوئے سن، جَدکہ ایس وبا توں سب توں ودھ متاثر ہون والیاں وچ بچے تے نوعمر افراد شامل سن۔
ماہراں دے مطابق اوہدے ویلے چوہیاں دے کاٹنے نال ایہہ جراثیم انساناں وچ منتقل ہُندے سن، تے بعد وچ ایہی بیماری جانوراں دے ذریعے وی انساناں وچ منتقل ہوئی۔
بین الاقوامی سائنسی جریدے “نیچر” وچ شائع ہون والی تحقیق دے مطابق ماہراں نے جھیل بائیکال دے نیڑے واقع چار قدیم قبرستاناں توں ملن والیاں انسانی باقیات دے ڈی این اے دا تجزیہ کیتا، جس توں یرسینیا پیسٹس (Yersinia pestis) ناں دے بیکٹیریا دے قدیم ترین ثبوت سامنے آئے۔ ایہو بیکٹیریا بعد وچ تاریخ دیاں بدنام زمانہ طاعون دیاں وباواں، بشمول “بلیک ڈیتھ”، دا سبب بنیا۔
محققین دے مطابق 46 انسانی باقیات وچوں 18 وچ طاعون دے آثار ملے، جو ایس گل دی نشاندہی کردے نیں کہ اوہدے دور وچ وبا وڈے پیمانے اُتے پھیلی ہوئی سی۔ حیران کن طور اُتے متاثرین وچ وڈی تعداد بچیاں تے کم عمر افراد دی سی۔
تحقیق دے سینئر مصنف تے جامعہ کوپن ہیگن تے جامعہ کیمبرج نال وابستہ ماہرِ جینیات پروفیسر ایسکے ویلیس لیو دا کہنا اے کہ ایہہ دریافت طاعون دی ابتدا تے انسانی تاریخ اُتے ایس دے اثرات بارے موجود تصورات نوں بنیادی طور اُتے تبدیل کر دیندی اے۔
ماہراں دے مطابق ایس قدیم طاعون وچ اوہ جینیاتی خصوصیات موجود سن جو بعد دیاں وباواں وچ نئیں لبھیاں گئیاں۔ ایہناں خصوصیات دی وجہ توں بچیاں وچ شدید سوزش تے پیچیدگیاں پیدا ہُندیاں سن، جس کرکے کم عمر افراد دی شرحِ اموات ودھ گئی سی۔
تحقیق وچ ایہہ وی دَسیا گیا اے کہ اوہدے دور دے شکاری قبائل مارموٹ ناں دے چوہے ورگے جانوراں دے نیڑے رہندے تے اوہناں نوں خوراک وجوں استعمال کردے سن۔ سائنسداناں دا خیال اے کہ ایہو جانور ایس بیماری دے اصل میزبان سن تے غالب امکان اے کہ انساناں وچ بیماری دا انتقال متاثرہ مارموٹ نوں سنبھالن یا اوہدا گوشت کھان دوران ہویا۔
ماہراں دا کہنا اے کہ ایس دریافت نال ایہہ نظریہ وی غلط ثابت ہُندا اے کہ طاعون ورگیاں وڈیاں وباواں صرف زرعی معاشراں تے گنجان آباد بستیوں وچ ای جنم لے سکدیاں نیں۔
ثبوتاں توں پتا لگدا اے کہ دور دراز جنگلاں وچ رہن والے چھوٹے شکاری گروہ وی ایس مہلک بیماری دی لپیٹ وچ آ سکدے سن۔
