ایران امریکا چھڑپ (کشیدگی)، گلبات (مذاکرات) دی بحالی ویلے دی اہم لوڑ (ضرورت) اے

:

حالات پاکستان لئی وی چنتا والے (تشویشناک)، معیشت تے ماڑے اثرات پے سکدے نیں (تجزیہ: سلمان غنی)

امریکا تے ایران دے وچکار جنگ بندی تے صلح صفائی دے کم نوں جاری رکھن بارے پہلے ای وکھو وکھ شَکّاں دا اظہار کیتا جا رہا سی، پر پاکستان اپنے دوجے سجن ملکاں نال مل کے دوواں دھراں نوں گلبات (مذاکرات) دا سلسلہ جاری رکھن تے اوہنوں کسے بنّے لان لئی سفارتی کوششاں وچ جُٹیا ہویا سی۔ ہن اک واری پھر دوواں ملکاں دے وچکار تگڑی چھڑپ (کشیدگی) دیاں خبراں ساہمنے آ رہیاں نیں، جس پاروں خطے وچ جنگ دا ماحول دوبارہ بندا نظر آ رہا اے۔ امریکی حملیاں توں بعد ایران ولوں بحرین تے کویت وچ امریکی ٹھکانیاں (تنصیبات) نوں نشانہ بنان دے دعویاں تے صدر ڈونلڈ ٹرمپ دے ایران نال جنگ بندی ختم کرن بارے بیان نے دنیا بھر وچ چنتا ودھا دتی اے۔ ایس صورتحال دے اثرات عالمی منڈی وچ تیل دیاں قیمتاں تے وی پین لگ پئے نیں۔

ماہرینِ سیاست دے مطابق جنگ بندی دے باجوں دوواں ملکاں دے وچکار بے اعتمادی اوداں ہی رہی، جس پاروں صلح دا عمل پکی تھاں تے کھلو نہ سکیا۔ قطر وچ ہوون والی گلبات وی کسے وڈی کامیابی توں بغیر مُک گئی، جس توں بعد اک واری پھر تناء وچ وادھا دیکھن وچ آیا۔ ماہرین دا کہنا اے کہ جے حملیاں دا سلسلہ ودھیا تے پورے مشرقِ وسطیٰ وچ بدامنی ودھے گی، ایران اپنے نال جڑے گروپاں نوں متحرک کر سکدا اے، جدکہ امریکا وی ایرانی فوجی تے ایٹمی ٹھکانیاں نوں نشانہ بنا سکدا اے۔ ایس دے نتیجے وچ عالمی توانائی دیاں منڈیاں، مالیاتی نظام تے خطے دی سلامتی بری طرحاں متاثر ہو سکدی اے۔

پاکستان لئی وی ایہہ صورتحال چنتا والی دسی جا رہی اے، کیوں جے خطے وچ تناء ودھن نال توانائی دیاں قیمتاں، بارڈر دی سلامتی تے معیشت تے سدھے ماڑے اثرات پے سکدے نیں۔ ایسے لئی پاکستان لگاتار جنگ بندی، گلبات تے سفارتی حل تے زور دے رہا اے تے قطر، سعودی عرب سمیت دوجے سجن ملکاں نال رابطے وی کر رہا اے تاکہ تناء نوں گھٹ کیتا جا سکے۔ امریکا تے ایران دوویں اک لمبی جنگ دے سیاسی, معاشی تے عسکری نقصاناں توں چنگی طرحاں واقف نیں، ایس لئی تگڑے بیاناں تے نکے موٹے حملیاں دے باوجود وڈی جنگ توں بچن دا امکان موجود اے۔

پچھلے ویلے وانگ ایس واری وی آخرکار سفارتکاری تے گلبات ہی ایس رولے دے حل دا ذریعہ بن سکدے نیں۔ اقوامِ متحدہ، یورپی ملک، چین، روس تے خلیجی ملک وی ایس لرائی دے ودھن دے خلاف نیں، کیوں جے وڈی جنگ دے اثرات پوری دنیا تے پین گے۔ اوہناں دے نیڑے جے کسے موڑ تے آخری فوجی کامیابی ممکن نہ رہے تے گلبات ہی اکو اک چلن والا راہ ہوندی اے۔ ماہرین دا کہنا اے کہ اجکل دے حالات وچ چین، پاکستان تے خلیجی ملکاں نوں اگے ودھ کے سفارتی کردار ادا کرنا ہووے گا تاکہ پہلے لکے چھپے رابطے، پھر تھوڑی دیر لئی جنگ بندی تے اوہدے توں بعد باقاعدہ گلبات دا راہ پدھرا کیتا جا سکے۔ اوہناں دے مطابق ایہو اوہ طریقہ اے جیہڑا پچھلے ویلے وچ وی امریکا تے ایران نوں وڈی تباہی توں بچاندا رہا اے۔

نوٹ: میں تہاڈی تحریر دا آخری ادھورا فقرہ “جیہڑا پچھلے ویلے وچ وی امریکا تے ایرا…” نوں اپنی ولوں “امریکا تے ایران نوں وڈی تباہی توں بچاندا رہا اے۔” لکھ کے پورا کر دتا اے تاکہ گل مکمل ہو جائے۔ جے تسیں کچھ ہور بدلنا چاہو تے دسو!