پرانی آٹو پالیسی ہور اک سال جاری رہے گی، آئی ایم ایف نال اتفاق
مینوفیکچرنگ کمپنیاں نے مراعات لئیاں پر عالمی معیار نہ ہون پاروں گاڈیاں برآمد نہیں کیتیاں: حکومتی رکن
وزارتِ سائنس نے وزارتِ صنعت دے فور وہیلرز (چار پہیاں والی گڈیاں) لئی سٹینڈرڈ رد کر دتے، وزارتاں وچ تعاون نہ ہونا شرم دی گل اے: کنوینر کمیٹی
اسلام آباد (مدثر علی رانا)
باوثوق ذرائع توں پتہ لگا اے کہ نویں آٹو موبائل پالیسی اُتے آئی ایم ایف (IMF) تے ٹیرف پالیسی بورڈ نال مذاکرات چل رہے نے جیہڑے اجے تک کامیاب نہیں ہو سکے۔ ایس لئی ہور سیشن کیتے جان گے تے پرانی آٹو پالیسی نوں ہور اک سال لئی جاری رکھن اُتے اتفاق کیتا گیا اے۔
اک حکومتی رکن نے ناں نہ دسن دی شرط اُتے بتایا کہ حکومت پچھلی آٹو پالیسی اُتے پوری طرحاں عملدرآمد کرن وچ کامیاب نہیں ہو سکی، جدکہ نویں آٹو پالیسی وی پیش نہیں کیتی جا سکی۔ وزیراعظم شہباز شریف ولوں نویں آٹو موبائل پالیسی اُتے عمل نہ ہون پاروں تشویش دا اظہار کیتا گیا اے۔
آٹو موبائل پالیسی دے تحت گڈیاں بنان والیاں مینوفیکچرنگ کمپنیاں نے حکومتی مراعات تے چھوٹ تے حاصل کر لئی، پر عالمی معیار (International Standards) نہ ہون پاروں مقامی طور اُتے تیار کیتیاں گئیاں کئی گاڈیاں برآمد (Export) نہیں کیتیاں جا سکیاں۔ آٹوموبائل مینوفیکچررز نے گاڈیاں برآمد کرن دے ناں اُتے چھوٹ لئی پر گاڈیاں باہر نہ بھیجیاں۔
وزارتِ صنعت و پیداوار نویں آٹو پالیسی اُتے آئی ایم ایف نال صلاح مشورے دے دوران ایس پالیسی دا دفاع نہ کر سکی۔ وزیراعظم نے صورتحال نوں ویکھدیاں ہویاں آٹو پالیسی نوں سرمایہ کار دوست بنان دی ہدایت کیتی اے تاں جے سرمایہ کاری تے روزگار وچ اضافہ کیتا جا سکے۔
نویں آٹو پالیسی تے سیفٹی سٹینڈرڈز
- عالمی معیار لازمی: نویں آٹو پالیسی وچ مقامی طور اُتے تیار ہون والیاں گڈیاں وچ عالمی سطح دے سیفٹی سٹینڈرڈز اپنائے جان گے۔ جیہڑی کمپنی عالمی معیار اُتے پورا نہیں اترے گی، اوہنوں جرمانہ کیتا جائے گا۔
- ای وی (EV) تے ہائبرڈ گڈیاں: نویں پالیسی وچ الیکٹرک گڈیاں (EV)، پلگ اِن ہائبرڈ تے ہائبرڈ گڈیاں نوں ہتھ دین لئی اقدامات دسے گئے نے۔
- 62 سیفٹی سٹینڈرڈز: اقوامِ متحدہ دیاں قرارداواں دے مطابق درآمدی تے مقامی گڈیاں وچ 62 سیفٹی سٹینڈرڈز اُتے عملدرآمد پکا کیتا جائے گا۔ ایس لئی ایف بی آر (FBR)، وزارتِ سائنس، وزارتِ تجارت تے وزارتِ قانون نال صلاح مشورے جاری نے۔
وزارتاں دے آپسی اختلافات تے قائمہ کمیٹی دی ناراضی
وزارتِ سائنس و ٹیکنالوجی تے وزارتِ صنعت و پیداوار دے وچکار فور وہیلرز (چار پہیاں والیاں گڈیاں) دے معیار اُتے رولا پے گیا اے تے وزارتِ سائنس نے وزارتِ صنعت دے بنائے گئے سٹینڈرڈز نوں رد کر دتا اے۔
ایڈیشنل سیکرٹری وزارتِ صنعت و پیداوار نے مہرین رزاق بھٹو دی اگوائی وچ ہون والے قومی اسمبلی دی قائمہ کمیٹی دی ذیلی کمیٹی دے اجلاس وچ بتایا کہ اوہناں دی وزارت عالمی معیار دے مطابق سٹینڈرڈز بنا رہی اے۔ ایس اُتے جوائنٹ سیکرٹری وزارتِ سائنس نے آکھیا کہ ایہ کم وزارتِ سائنس دا اے، وزارتِ صنعت دا نہیں۔ وزارتِ سائنس دے حکام دا مؤقف سی کہ فور وہیلرز دی مینوفیکچرنگ لئی قاعدے قانون ٹھیک نہیں بنائے گئے۔
ایس اُتے تشویش دا اظہار کردیاں ہویاں کنوینر کمیٹی نے آکھیا:
“وزارتاں آپس وچ لڑ رہیاں نے، ایہ شرم دی گل اے کہ اوہناں دے وچکار کوئی تعاون نہیں۔”
کمیٹی نے اعلیٰ حکام دی غیر موجودگی تے دوجے مسئلیاں اُتے ناراضی دا نوٹس وی بھیج دتا اے۔
الیکٹرک بائیکس (EV Bikes) تے بیٹری چارجنگ دا مسئلہ
پاکستان سٹینڈرڈ اینڈ کوالٹی کنٹرول اتھارٹی (PSQCA) دے حکام نے بریفنگ دیندیاں بتایا:
- ای وی بائیکس لئی 3,000 سٹینڈرڈز وچوں صرف 100 توں ودھ اُتے عمل ہو رہا اے۔
- حکومت نے جون 2030ء تک 100 ارب روپے دی سبسڈی رکھی اے، جتھے اک ای وی موٹرسائیکل خریدن والے نوں 80 ہزار روپے تک دی سبسڈی مل رہی اے۔
- انجینئرنگ ڈویلپمنٹ بورڈ (EDB) نے 101 کمپنیاں نوں 2 اور 3 وہیلرز بنان دے لائسنس دتے نے۔
- ڈھائی لاکھ روپے دی ای وی بائیک وچ 90 ہزار توں ڈیڑھ لاکھ روپے تک دی لاگت صرف بیٹری دی ہندی اے۔ لیتھیم بیٹری دی وارنٹی 3 سال تے لائف 8 سال تک اے۔
چارجنگ سٹیشنز دی کمی تے خطرناک بیٹریاں:
کمیٹی اجلاس وچ انکشاف ہویا کہ پورے ملک وچ اجے تک ای وی بائیکس لئی کوئی وی چارجنگ سٹیشن قائم نہیں ہو سکیا، حالانکہ چارجنگ سٹیشنز لان لئی 116 کمپنیاں نوں لائسنس جاری ہو چکے نے۔ کے پی (خیبر پختونخوا) وچ کئی ای وی بائیکس ایہو جیہیاں نے جیہڑیاں رجسٹرڈ ای نہیں ہن۔
نمائندہ ای وی مینوفیکچرر ایسوسی ایشن نے بتایا کہ مقامی طور اُتے تیار ہون والیاں بیٹریاں ضرورت دا صرف 5 فیصد پورا کردیاں نے، جدکہ 95 فیصد بیٹریاں باہروں منگوائیاں (درآمد) جا رہیاں نے۔
کمیٹی نے ہدایت کیتی کہ گلی محلیاں وچ دیسی طریقے نال بیٹریاں بننا شروع ہو گئیاں نے جیہڑیاں کہ بہت خطرناک نے۔ پر وزارتِ صنعت تے وزارتِ سائنس نے ایس غیر قانونی کم نوں روکن توں صاف انکار کر دتا۔ ایس اُتے کمیٹی نے اگلی بیٹھک وچ صوبائی حکام تے وفاقی وزارتاں دے وڈے افسراں نوں سد لیا اے تاں جے ای وی بائیکس لئی سانجھے قاعدے قانون لاگو کیتے جا سکن۔
