ڈیجیٹل پلیٹ فارم تے سب توں پہلا حق اخبار دا اے: وزیرِ اطلاعات

الیکٹرانک تے پرنٹ میڈیا دی قیمت تے ڈیجیٹل میڈیا نوں اگے نہیں ودھایا جا سکدا: عطا تارڑ

پرنٹ میڈیا دی اہمیت توں انکار نہیں، ایہنوں تکڑا کرن دی لوڑ اے: چیئرمین کمیٹی

اخباراں تے اوہناں دیاں ویب سائٹس NCCIA دے دائرہ کار وچ نہیں، کارروائی نہ کرو: سینیٹر سرمد

اسلام آباد (نامہ نگار) سینیٹ دی قائمہ کمیٹی برائے اطلاعات و نشریات نوں دسیا گیا اے کہ ڈیجیٹل پلیٹ فارم تے سب توں پہلا حق اخبار دے ڈیجیٹل شعبے دا اے، ایڈورٹائزمنٹ پالیسی 2024ء دے تحت ساڈی کوشش ہوئے گی کہ اخباراں دی ڈیجیٹل شمولیت نوں ودھایا جائے۔ بدھ نوں کمیٹی دا اجلاس چیئرمین سرمد علی دی صدارت وچ ہویا۔ اجلاس وچ میڈیا پالیسی، میڈیا ورکرز دی بھلائی، سرکاری شعبے دے میڈیا اداریاں تے نیشنل سائبر کرائم انویسٹی گیشن ایجنسی (NCCIA) نال جڑے معاملیاں دا جائزہ لیا گیا۔

وفاقی وزیرِ اطلاعات عطا تارڑ نے کمیٹی نوں دسیا کہ سوشل میڈیا دے حوالے نال 2021ء دی پالیسی وچ 2022ء وچ ترمیم ہوئی، ڈیجیٹل میڈیا ایس ملک وچ اک خودکفیل فورم اے۔ تھرڈ پارٹی دے راہیں ویوز تے دوجے معاملیاں دی تصدیق دا نظام لیاندا گیا۔ وفاق نے جیہڑی پالیسی بنائی، وکھو وکھ صوبیاں نے بھی اوہنوں اپنایا۔

ڈیجیٹل میڈیا نوں مالی امداد (فنانشل سپورٹ) دی لوڑ نہیں ہوندی، اسیں اونی ای ایڈورٹائزمنٹ کرنے آں جنی ساڈی لوڑ ہوندی اے۔ اوہناں دسیا کہ ساڈی سب توں وڈی ترجیح ملازمین دی بھلائی اے۔ 12 سال دے بال توں لے کے 70 سال دے بزرگ تک سوشل میڈیا ورتدے نیں، سوشل میڈیا نوں خوراک (فیڈ) دین والا میڈیم اخبار یا ٹیلی ویژن اے۔ جے اسیں تیزی نال اگے ودھن والے میڈیم نوں ہور تکڑا کراں گے تاں ایہ اخبار تے ٹی وی دی قیمت تے ہوئے گا۔ ڈیجیٹل پلیٹ فارم تے سب توں پہلا حق اخبار دے ڈیجیٹل شعبے دا اے، ایڈورٹائزمنٹ پالیسی 2024ء دے تحت ساڈی کوشش ہوئے گی کہ اخباراں دی ڈیجیٹل شمولیت نوں ودھایا جائے۔ الیکٹرانک تے پرنٹ میڈیا دی قیمت تے ڈیجیٹل میڈیا نوں اگے نہیں ودھایا جا سکدا۔ وزیرِ اطلاعات نے دسیا کہ آئی ٹی این ای (ITNE) دے چیئرمین دی تقرری دے معاملے حل ہو گئے نیں، چھیتی ای نوٹیفکیشن جاری کر دتا جائے گا۔

چیئرمین کمیٹی سرمد علی نے آکھیا کہ پرنٹ میڈیا دی اہمیت توں انکار نہیں کیتا جا سکدا، سانوں پرنٹ میڈیا نوں تکڑا کرن دی لوڑ اے۔ وزیرِ اطلاعات نے آکھیا کہ ایڈورٹائزمنٹ پالیسی 2024ء وچ گوگل اینالیٹکس، ویب گرافکس تے دوجیاں رپورٹاں شامل نیں۔ تھرڈ پارٹی دا نظام وی ایس پالیسی وچ رکھیا گیا اے، اخباراں دے پلیٹ فارمز نوں ہور سپورٹ دیاں گے۔ وفاقی وزیرِ اطلاعات نے علاقائی (ریجنل) اخباراں دے حوالے نال پی آئی ڈی (PID) دی اک سب کمیٹی بناؤن دی ہدایت کیتی۔ سب کمیٹی ریجنل اخباراں دی سرکولیشن دے حوالے نال اپنی رپورٹ پیش کرے گی۔ چیئرمین کمیٹی سرمد علی نے آکھیا کہ میڈیا لسٹ وچ بہتری لیاؤن دی لوڑ اے۔ عطا تارڑ نے دسیا کہ اے بی سی (ABC) تے رجسٹرار آفس نوں اکٹھا کر کے اک ادارہ بنایا جائے گا، آڈٹ بیورو آف سرکولیشن (ABC) وچ اصلاحات لا رہے آں، ایس مقصد لئی کمیٹی بنا دتی گئی اے۔

اے بی سی دے نظام نوں نویں تقاضیاں نال ہم آہنگ تے شفاف بنایا جائے گا۔ قائمہ کمیٹی دے اجلاس وچ بلھے شاہؒ دی شخصیت تے بنن والی فلم دا معاملہ وی زیرِ بحث آیا۔ وفاقی وزیر نے دسیا کہ بلھے شاہؒ دے ناں توں ایسی فلم نہیں آنی چاہی دی سی، فلم لئی “بلھے شاہ” دا ناں ورتن دیاں وجہاں معلوم ہونی چاہیدیاں نیں۔ کمیٹی ممبر پرویز رشید نے آکھیا کہ تریخ ساز شخصیت دے ناں تے فلم سینسر بورڈ نے کس طرحاں پاس کیتی، ایس دی تحقیقات ہونی چاہیدی اے۔ کمیٹی ممبر سید وقار مہدی نے کراچی وچ ریڈیو پاکستان دی دفتری عمارت دے کرائے دے ریٹاں تے نظرِ ثانی دی سفارش کیتی، کیونکہ اوہدی 17 وچوں 8 منزلاں خالی پئیاں سن۔ کمیٹی نوں دسیا گیا کہ کرائے دے ریٹاں وچ نظرِ ثانی لئی حالے ای ٹینڈر جاری کیتے گئے نیں، کمیٹی نے پی بی سی (PBC) نوں ہدایت کیتی کہ اوہ خالی جگہ نوں ورتن دا کوئی کارآمد منصوبہ پیش کرے۔

کمیٹی نے ودھاویں آمدنی لئی پی ٹی وی دیاں عمارتاں دے خالی حصیاں نوں کاروباری مقصد لئی ورتن دی تجویز وی دتی تے پی ٹی وی تے ڈرامہ پروڈکشنز نوں دوبارہ شروع کرن تے زور دتا۔ کمیٹی نے سوشل میڈیا اکاؤنٹس دے حوالے نال نیشنل سائبر کرائم انویسٹی گیشن ایجنسی (NCCIA) ولوں پہلے پیش کیتے گئے انگ اکھر (اعداد و شمار) وچ فرق تے تشویش دا اظہار کیتا۔ کمیٹی ممبران نے اشارہ کیتا کہ این سی سی آئی اے نے بعد وچ ذیلی کمیٹی دے پچھلے اجلاس وچ اپنے افسراں ولوں دسے گئے انگ اکھراں توں لاتعلقی ظاہر کیتی سی۔ کمیٹی نے ایہناں خبراں دا وی نوٹس لیا کہ این سی سی آئی اے نے کجھ اخباراں تے اوہناں دے کالم لکھاریاں نوں نوٹس جاری کیتے نیں۔ کمیٹی ممبران نے آکھیا کہ ایسے اقدامات این سی سی آئی اے دے قانونی دائرہ اختیار وچ نہیں آؤندے تے ایہ اخباراں تے صحافیاں نوں ہراساں کرن دے برابر ہو سکدے نیں.

کمیٹی دے چیئرمین سینیٹر سرمد علی نے این سی سی آئی اے نوں ہدایت کیتی کہ اوہ ایس گل نوں پکا کرے کہ اخباراں یا اوہناں دیاں ویب سائٹس دے خلاف کوئی کارروائی نہ کیتی جائے کیونکہ ایہ ادارے دے دائرہ کار وچ نہیں آؤندے۔ سید وقار مہدی نے آکھیا کہ این سی سی آئی اے دے افسراں نے پہلے کمیٹی نوں یقین دلایا سی کہ صوبائی پولیس ولوں پیکا (PECA) دے تحت کوئی ایف آئی آر درج نہیں کیتی جائے گی تے ایسے کیس این سی سی آئی اے نوں گھل دتے جان گے۔ جس تے کمیٹی نے این سی سی آئی اے نوں ہدایت کیتی کہ اوہ اک تفصیلی رپورٹ پیش کرے جس وچ ایہ صاف کیتا جائے کہ صوبیاں ولوں کوئی کیس اوہناں نوں گھلے گئے نیں یا نہیں، تے اوہ وضاحت کرے کہ اوہناں ولوں دتے گئے انگ اکھر سچے نیں یا نہیں، کمیٹی نے این سی سی آئی اے نوں تصدیق شدہ تے نویں انگ اکھر جمع کروان دی ہدایت کر دتی۔