جنگ وچ تیزی ہنے رکن والے نہیں: ٹرمپ ، ایرانی وزیر داخلہ دیاں فیلڈ مارشل وزیراعظم نال ملاقاتاں ، مخلص ثالث دا کردار جاری رکھاں گے: شہباز شریف

ہن تک 17 امریکی فوجی ہلاک ، 2 ہفتیاں وچ 100 زخمی : پینٹاگون ، حوثیاں دی دھمکی توں بعد سعودی ینبع بندرگاہ توں خام تیل لوڈ کرنے والے دو غیر ملکی ٹینکراں نے رستے بدل لئے ، کئی ایرانی شہراں وچ دھماکے ، امریکی میزائل ناکارہ بنا دتا ، بحرین ، کویت ، اردن تے جوابی حملے ، امریکی ٹیکنالوجی کمپنی ، بنیادی ڈھانچے ، فوجی ہدف ، آئل ٹینکر نشانہ ، امریکہ والیاں لئی نواں سفری انتباہ۔

تہران ، واشنگٹن (نیوز ایجنسیاں ، مانیٹرنگ ڈیسک) ایران تے امریکہ ترمنکار جنگ وچ تیزی آ گئی ، امریکی صدر ڈونلڈ ٹرمپ نے کہیا ہنے اسیں رکن والے نہیں ، امریکہ بہت جلدی ایران دے پِک ایکس ماؤنٹین دے علاقے نوں نشانہ بنائے گا ، جو ایران دی شدید متاثرہ نطنز یورینیم افزودگی تنصیب دے نیڑے واقع اک انتہائی محفوظ تے زیرِ زمین جوہری تھاں منیا جاندا اے۔ اوہناں کہیا سچ تاں ایہہ ہے کہ اوہناں نے ہنے کجھ ویکھیا ہی نہیں ، اسیں ہن تک نرم رویہ اختیار کیتا ہویا سی۔ ٹرمپ نے اک واری پھر دعویٰ کیتا ہے کہ ایران گل بات لئی بے تاب ہے ، پر اوہناں دا کہنا ہے کہ جے تک اوہ بامعنی بات چیت لئی تیار نہیں ہوندے ، سانوں کوئی دلچسپی نہیں۔ ٹرمپ نے ایران دے حمایت یافتہ یمنی حوثی گروپ نوں سخت وارننگ دیندے ہوئے کہیا سعودی بندرگاہواں دی ناکہ بندی کیتی تاں بندوبست کرنا جاندے ہاں۔ ٹرمپ نے سوشل میڈیا پلیٹ فارم “ٹروتھ سوشل” تے اپنے بیان وچ کہیا اوہناں نے برطانیہ دے نویں وزیر اعظم اینڈی برنہم نال آبنائے ہرمز وچ بارودی سرنگاں دی صفائی سمیت ہور کئی موضوعاں تے گفتگو کیتی ہے۔

ادھر امریکی فوجاں دی مسلسل دسویں رات ایران دے جنوبی تے مغربی علاقیاں تے بمباری دے جواب وچ ایران نے منگل والے دن بحرین ، کویت تے اردن وچ امریکی تنصیبات نوں نشانہ بنایا ، جبکہ آبنائے ہرمز وچ اک آئل ٹینکر بھی حملے دی زد وچ آ گیا۔

لڑائی دا حالیہ مرحلہ امریکی فوجاں لئی جنگ دا سب توں خونریز مرحلہ ثابت ہویا ہے۔ ہفتے دے اختتام تک امریکی فوجیاں دی ہلاکتاں دی تعداد ودھ کے 17 ہو گئی۔ پینٹاگون دے چیف ترجمان شان پارنیل نے سی بی ایس نیوز نوں دسیا کہ 7 جولائی 2026 توں ہن تک تقریباً 100 اہلکار مختلف قسم دے زخماں دا شکار ہوئے ، پر اوہناں وچوں 96 فیصد دوبارہ اپنی ذمہ داریاں سنبھال چکے نیں۔ فوج دے ہلاک تے زخمی اہلکاراں دا ریکارڈ رکھن والے ڈیفنس کیژولٹی اینالیسس سسٹم (ڈی سی اے ایس) دے مطابق امریکہ تے ایران ترمنکار تنازعے دے آغاز توں ہن تک 413 امریکی فوجی اہلکار کارروائی دے دوران زخمی ہوئے نیں ، پر اس تعداد وچ اس مہینے دے زخمی شامل نہیں نیں۔

امریکی سینٹرل کمانڈ (سینٹ کام) نے کہیا کہ اس نے اپنی تازہ کارروائیاں وچ ایران دے فوجی کمانڈ مرکزاں ، بحری صلاحیتاں ، میزائل تے ڈرون لانچنگ سائیٹس تے فضائی دفاعی نظام نوں نشانہ بنایا۔ سرکاری میڈیا دے مطابق جنوبی ایران دے شہر شیراز دے آلے دوالے دھماکیاں دیاں آوازاں سنیاں گئیاں۔ جنوبی ساحلی شہراں کنارک تے چاہ بہار ، مغربی شہر خرم آباد تے عبدانان دے باہر اک شہری تھاں تے بھی حملے کیتے گئے۔ پر بعد وچ ایرانی خبر رساں ادارے “ارنا” نے خرم آباد دے اک عہدیدار دے حوالے توں کہیا کہ اوتھے دشمن دا کوئی حملہ نہیں ہویا۔ پاسدارانِ انقلاب دے مطابق کرمان دے علاقے رودبارِ جنوبی دی فضاواں وچ امریکی فوج ولوں داغے گئے کروز میزائل نوں ناکارہ بنا دتا گیا۔

ایران دی پاسدارانِ انقلاب نے کہیا کہ اوہناں نے بحرین وچ امریکی ٹیکنالوجی کمپنی ایمیزون نال تعلق رکھن والے بنیادی ڈھانچے نوں نشانہ بنایا۔ اوہناں دے مطابق ایہہ کارروائی ایران دے مجوزہ دارخوین جوہری بجلی گھر دی تعمیراتی تھاں تے امریکی حملے دے جواب وچ کیتی گئی۔ ایرانی سرکاری میڈیا نے ایہہ بھی رپورٹ کیتا کہ ایرانی فوجاں نے بحرین دے شیخ عیسیٰ ایئر بیس تے موجود امریکی فوجیاں دی رہائشی تنصیبات نوں بھی نشانہ بنایا۔ ایرانی فوج نے کہیا کہ اس نے منگل نوں کویت وچ واقع ترئے امریکی فوجی اڈیاں تے ڈرون حملے کیتے ، جبکہ کویت دا کہنا ہے کہ ایران دی مسلسل جارحیت دے نتیجے وچ مسلسل چوتھے دن متعدد بجلی گھراں تے پانی دے (ڈی سیلینیشن) پلانٹاں نوں نشانہ بنایا گیا ، جس توں کئی اہم تنصیبات وچ اگ بھڑک اٹھی۔ جبکہ پاسدارانِ انقلاب نے اردن وچ بھی اک امریکی فوجی تھاں نوں نشانہ بناؤن دا دعویٰ کیتا تے کہیا کہ اردن دے علاقے رکبان وچ اس دے حملیاں دے نتیجے وچ متعدد امریکی فوجی ہلاک ہوئے نیں۔ دوجے پاسے اردن نے کہیا کہ اس دی فضائیہ نے ایران دے پنج ڈرون مار ڈگے نیں۔

برطانوی میری ٹائم سکیورٹی ایجنسی نے دسیا کہ منگل والے دن آبنائے ہرمز وچ اک آئل ٹینکر تے اک گولہ آ کے لگا ، جس توں بعد عملے نوں جہاز چھڈ کے لائف بوٹ وچ منتقل ہونا پیا۔ ایران دی پاسدارانِ انقلاب نے کہیا کہ آبنائے ہرمز دے جنوبی رستے توں لنگھن دی کوشش دے دوران دو آئل ٹینکر دھماکیاں توں بعد اگ دی لپیٹ وچ آ گئے۔

جہاز رانی نال تعلق رکھن والے ادارے “کپلر” دے اعداد و شمار دے مطابق پیر والے دن صرف چار تجارتی جہاز آبنائے ہرمز توں لنگھے ، جنہاں وچوں زیادہ تر نے ایران دے ساحل دے نیڑے شمالی بحری رستا اختیار کیتا ، جبکہ اک دن پہلاں ایہہ تعداد ست سی۔ اسرائیل نے ایران تے تازہ امریکی حملیاں وچ حصہ نہیں لیا۔ اسرائیلی وزیر خزانہ بیزلیل سموٹریچ نے منگل نوں کہیا ، “اسیں اس تنازعے وچ شامل ہونا نہیں چاہندے ، پر ہر ممکن صورتحال لئی تیار ہاں۔”

خطے وچ کشیدگی ودھن پاروں امریکی محکمہ خارجہ نے مشرق وسطیٰ وچ ودھدے ہوئے تناؤ نوں مدنظر رکھدے ہوئے دنیا بھر وچ موجود امریکی شہریاں لئی نواں عالمی سفری انتباہ جاری کر دتا۔ ادھر حوثیاں دی سعودی عرب دے خلاف بحری ناکہ بندی دے اعلان تے بحیرۂ احمر وچ آئل ٹینکراں دا رخ موڑ دتا گیا ، شپنگ ڈیٹا فراہم کرن والے ادارے ایل ایس ای جی دے اعداد و شمار دے مطابق بحیرۂ احمر وچ سکیورٹی خدشے ودھن توں بعد چین تے بھارت لئی سعودی خام تیل لے جان والے دو آئل ٹینکراں نے اپنا سفر تبدیل کردے ہوئے یوٹرن لے لیا تے ہن نہرِ سویز ول روانہ ہو گئے نیں۔ شپنگ ڈیٹا دے مطابق ویری لارج کروڈ کیریئر شِن لانگ یانگ نے چین لئی پیر نوں سعودی عرب دی ینبع بندرگاہ توں 20 لک بیرل تے افرامیکس ٹینکر روڈوس نے بھارت لئی تقریباً 7 لک بیرل سعودی خام تیل لادیا سی۔

سعودی قیادت وچ فوجی اتحاد نے کہیا ہے کہ بحری ناکہ بندی دیاں دھمکیاں دا طاقت نال جواب دتا جائے گا ، باب المندب وچ تجارتی جہازاں دی حفاظت کیتی جائے گی۔ امریکی وزیر خزانہ سکاٹ بیسنٹ نے کہیا ہے کہ چین ولوں ایرانی خام تیل دی خریداری وچ نمایاں کمی آؤن نال ایران تے معاشی دباؤ ودھ رہا ہے۔ اک انٹرویو وچ بیسنٹ نے کہیا کہ امریکہ نے چین دی نجی آئل ریفائنریاں ، جنہاں نوں “ٹی پاٹ ریفائنریز” کہیا جاندا ہے ، اونہاں تے پابندیاں لائی نیں ، جس توں بعد اونہاں ولوں ایرانی تیل دی خریداری وچ واضح کمی ویکھی گئی ہے۔ اوہناں کہیا چین نے مجموعی طور تے پچھلے چند مہینیاں دے دوران خام تیل دی درآمدات وچ تقریباً 40 فیصد کمی کیتی ہے۔ اس دی اک وجہ قیمتاں نیں تے دوجی ایہہ کہ چین کول سٹریٹجک پٹرولیم ذخائر دی وڈی مقدار موجود ہے۔ اس صورتحال توں ایرانی حکومت تے براہِ راست دباؤ پے رہا ہے۔ پر اوہناں نے اپنے اس دعوے دی مزید تفصیلات نہیں دتیاں۔

ایران دے صدر مسعود پزشکیان نے ملک دے سپریم لیڈر مجتبیٰ خامنہ ای دے بارے وچ کہیا ہے کہ اوہناں نال رابطیاں تے مشاورت دا سلسلہ دن بہ دن مضبوط ہو رہا ہے۔ ویڈیو بیان وچ اوہناں نے مزید کہیا کہ انہاں رابطیاں نوں مزید ودھنا چاہیدا ہے تاکہ اسیں اوہناں دی رہنمائی وچ اپنے مسائل حل کر سکیے۔ اوہناں کہیا اک اجلاس وچ اوہناں نے اسلامی جمہوریہ دے رہنما نال تقریباً ڈھائی گھنٹے گفتگو کیتی سی۔ اوہناں کہیا مذاکرات وچ ایران نوں توقعات توں ودھ کے کامیابیاں ملیاں ، امریکہ نے جائوں ایہہ ویکھیا تاں سمجھوتا توڑ دتا ، ایران دا بنیادی نکتہ آبنائے ہرمز کھولنا سی ، ایران نے تھوڑے ویلے وچ معاملات نوں سنبھال لیا ، ایہہ ویکھ کے امریکہ نے دوبارہ جنگ شروع کر دتی۔

اسلام آباد (خصوصی رپورٹر ، نامہ نگار ، مانیٹرنگ ڈیسک) ایرانی وزیر داخلہ سکندر مومنی نے وزیراعظم شہباز شریف تے فیلڈ مارشل عاصم منیر نال اہم ملاقاتاں کیتیاں ، جنہاں وچ دوہاں ملکاں ترمنکار دوطرفہ تعلقات ، خطے دی حالیہ صورتحال تے امن لئی سفارتی کوششاں تے تبادلہ خیال کیتا گیا۔ رہنماواں نے علاقائی سلامتی لئی نیڑے دے رابطے تے باہمی تعاون جاری رکھن تے اتفاق کیتا۔ شہباز شریف نال وزیراعظم ہاؤس وچ ہون والی ملاقات وچ نائب وزیراعظم اسحاق ڈار ، وفاقی وزیرِ داخلہ محسن نقوی ، وفاقی وزیرِ اطلاعات عطا اللہ تارڑ ، وزیر مملکت داخلہ طلال چودھری تے ہور اعلیٰ حکام بھی شریک سن۔

شہباز شریف نے خطے وچ حالیہ کشیدگی تے تشویش دا اظہار کردے ہوئے سارے فریقاں تے زور دتا کہ اوہ تحمل دا مظاہرہ کرن تے ایہوجہے اقدامات توں پاسہ وٹن جنہاں نال خطے وچ ہور عدم استحکام پیدا ہووے ، اوہناں کہیا پاکستان اک دیانتدار تے مخلص ثالث تے سہولت کار دے طور تے اپنا کردار جاری رکھن لئی پُراعزم ہے۔ وزیراعظم نے اس مہینے دے آغاز وچ تہران دے اپنے دورے دا ذکر کردے ہوئے ایران دی قیادت لئی نیک خواہشات دا اظہار کیتا۔

ایرانی وزیرِ داخلہ سکندر مومنی نے پاکستانی قیادت دی میزبانی دا شکریہ ادا کیتا تے ایران دی قیادت ولوں وزیراعظم لئی نیک تمناواں دا پیغام پہنچایا۔ اوہناں کہیا کہ اوہناں دا دورہ دوہاں ملکاں ترمنکار دوطرفہ تعاون نوں ہور مضبوط بناؤن دے مقصد نال کیتا جا رہا ہے۔ سکندر مومنی نے شہباز شریف ، اسحاق ڈار تے فیلڈ مارشل عاصم منیر دی اوہناں سفارتی کوششاں نوں بھی سراہیا جنہاں دے نتیجے وچ اسلام آباد مفاہمتی یادداشت طے پائی۔

وزیراعظم شہباز شریف نے دوہاں ملکاں ترمنکار تجارت ، اقتصادی رابطے تے علاقائی تعاون نوں ہور وسعت دین دی لوڑ تے زور دیندے ہوئے کہیا کہ پاکستان ایران نال اپنے تعلقات نوں نئی جہت دینا چاہندا ہے۔ ملاقات وچ سرحدی سلامتی ، انسدادِ دہشت گردی ، غیر قانونی سمگلنگ دی روک تھام تے دوہاں ملکاں ترمنکار سکیورٹی تعاون نوں ہور موثر بناؤن تے بھی مشاورت کیتی گئی۔ دوہاں رہنماواں نے خطے وچ امن و استحکام دے فروغ ، اعلیٰ سطحی رابطیاں دے تسلسل تے مشترکہ مفادات دے تحفظ لئی تعاون ودھاؤن دے عزم دا اعادہ کیتا۔

دریں اثنا ایرانی وزیر داخلہ نے راولپنڈی وچ جنرل ہیڈکوارٹرز (جی ایچ کیو) دا دورہ کیتا ، جِتھے اوہناں نے فیلڈ مارشل عاصم منیر نال ملاقات کیتی۔ پاک فوج دے شعبہ تعلقاتِ عامہ (آئی ایس پی آر) دے مطابق ملاقات دے دوران باہمی دلچسپی دے امور ، علاقائی تے دوطرفہ سکیورٹی ، تے سرحدی انتظام نوں مؤثر بناؤن نال متعلق معاملات تے تبادلہ خیال کیتا گیا۔ ایرانی وزیرِ داخلہ نے پاکستان ولوں خطے وچ کشیدگی وچ کمی تے امن دے قیام لئی ادا کیتے جان والے مستقل تے اہم سفارتی کردار نوں سراہیا۔ ملاقات دے اختتام تے علاقائی سکیورٹی تے باہمی خوشحالی دے فروغ لئی نیڑے دے رابطیاں تے باہمی تعاون دے موجودہ طریقہ کار نوں جاری رکھن دا اعادہ کیتا گیا۔

ایرانی وزیر داخلہ سکندر مومنی وزیر مملکت داخلہ طلال چودھری دے نال پولیس لائنز بھی گئے ، پریڈ گراؤنڈ آمد تے ایرانی وزیر داخلہ سکندر مومنی دا گرمجوشی نال استقبال کیتا گیا ، اسلام آباد پولیس دے خصوصی دستے نے سلامی پیش کیتی تے شاندار پریڈ دا مظاہرہ کیتا۔ اس توں پہلاں سکندر مومنی نے اپنے دورہ پاکستان دے دوران پاکستان مونومنٹ دا دورہ کیتا ، جِتھے طلال چودھری نے اوہناں دا استقبال کیتا ، اس موقعے تے فیڈرل کانسٹیبلری دے چاق و چوبند دستے نے ایرانی وزیر داخلہ نوں گارڈ آف آنر پیش کیتا۔ سکندر مومنی نے یادگارِ شہدا تے حاضری دتی ، پھلاں دی چادر چڑھائی تے فاتحہ خوانی کیتی۔

اوہناں نے یادگارِ شہدا تے پاکستان مونومنٹ دی تاریخی تے قومی اہمیت نوں سراہیا ، جبکہ شکر پڑیاں توں اسلام آباد شہر تے مارگلہ دے پہاڑی سلسلے دا بھی مشاہدہ کیتا۔ اسلام آباد پہنچن تے ایرانی وزیر داخلہ دا کہنا سی کہ دوہاں ملکاں ترمنکار تجارت اس ویلے تقریباً تن ارب ڈالرز ہے ، اس نوں ودھا کے 10 ارب ڈالرز تک لے جانا چاہیدا ہے۔ اوہناں کہیا اوہناں دے دورے دا اک اہم مقصد دوہاں ملکاں دے تعلقات نوں ہور مضبوط بنانا تے مشترکہ معاہدیاں ، خصوصاً جون وچ صدر مسعود پزشکیان دے دورۂ پاکستان دے دوران طے پاؤن والے سمجھوتیاں تے عمل درآمد دا جائزہ لینا ہے۔

سکندر مومنی نے کہیا کہ تجارتی توسیع دے منصوبیاں وچ ایہہ بھی شامل ہے کہ ایران پاکستان سرحد توں روزانہ گھٹ توں گھٹ دو ہزار ٹرک یا کارگو کنٹینرز دی آمد و رفت ممکن بنائی جائے۔ سکندر مومنی دے وفد وچ ایران دے صوبہ سیستان و بلوچستان دے متعدد اعلیٰ حکام توں علاوہ کسٹمز انتظامیہ تے وزارتِ خارجہ ، پٹرولیم ، صنعت ، کان کنی و تجارت ، اقتصادی امور و خزانہ ، زراعت ، تے سڑکاں و شہری ترقی دیاں وزارتاں دے نمائندے بھی شامل نیں۔