امریکہ ایران کھِچاؤ: دو سمندری راہواں وچ جہاز رانی ڈاڈھی متاثر
آبنائے ہرمز، باب المندب اُتے خطرے ودھ گئے، عالمی توانائی منڈیاں وچ بھاڑدَھڑ (ہیجان)
اسلام آباد (ذیشان یوسفزئی) امریکہ تے ایران وچالے اسلام آباد ایم او یو توں بعد دوبارہ جنگ شروع ہوݨ نال توانائی دیاں عالمی منڈیاں وچ جتھے بھاڑدَھڑ دی حالت اے، اوتھے ای اوکھیاں سمندری لنگھگاہواں (گزرگاہوں) وچ خطرے وی ودھ گئے ہن۔ آبنائے ہرمز دی بندی توں بعد ایرانی حمایت یافتہ حوثیاں نے بحیرہ احمر دی سمندری لنگھگاہ ‘باب المندب’ دی بندی دا اعلان کیتا اے۔ مارکیٹ انٹیلیجنس ادارے کیپلر دے مطابق بھانویں آبنائے ہرمز تے باب المندب توں سمندری جہاز لنگھ رہے ہن، پر آپریشنل بھروسے نوں ڈاڈھا دھچکا پہنچیا اے تے 21 جولائی نوں لنگھݨ والے جہازاں وچ واضح کمی ہوئی۔ آبنائے ہرمز وچ جہازاں دی گݨتی دیہاڑے وار بنیاداں اُتے 31 فیصد گھٹ کے صرف 9 رہ گئی تے باب المندب وچ 34 فیصد گھٹ کے 29 جہازاں تیکر سمٹ گئی۔
خلیجِ عدن دے نیڑے چار تصدیق شدہ سمندری جہازاں دا موڑ کٹݨ (یوٹرن لینا) ایس گل ول اشارہ کردا اے کہ حوثیاں دی سعودی عرب نال جُڑے جہاز رانی نوں دھمکیاں پاروں شپنگ کمپنیاں ہور محتاط ہو گئیائیاں ہن۔ دوجے پاسے آبنائے ہرمز دے آلے دوالے تصدیق شدہ سمندری جہازاں اُتے حملے جاری ہن۔ دونوں اہم سمندری راہواں اُتے غیر یقینی حالت پاروں عالمی شپنگ روٹاں، مال برداری دے خرچیاں تے توانائی دیاں منڈیاں وچ جغرافیائی سیاسی رسک پریمیم ودھݨ دا خدشہ وادھو ہو گیا اے۔ ایدھر میری ٹائم اُتے کام کرن والے ادارے ونڈورڈ دے مطابق 14 خام تیل بردار ٹینکراں نے اپنی منزل ریڈ سی (بحیرہ احمر) یا سعودی عرب ظاہر کیتی اے، پر ایہناں دیاں سرگرمیاں بالکل وکھری کہانی دَس رہیاں ہن۔
ونڈورڈ دی آل سورس انٹیلیجنس دے مطابق 3 جہازاں نے خلیجِ عدن وچ اپنا آٹومیٹک آئیڈینٹیفکیشن سسٹم (AIS) بند کر دِتا۔ دو سمندری جہازاں نے AIS چالو رکھدیاں اپݨا راہ بَدل لیا، جَد کہ 3 سعودی جھنڈے والے ٹینکراں نے وی AIS بند کر دِتا۔ حوثیاں دی سمندری ناکہ بندی دی دھمکی دے صرف دو دِناں بعد ریڈ سی دی حالت واضح طور اُتے ونڈی ہوئی دکھائی دِتی۔ کمرشل آئل ٹینکر باب المندب توں موڑ کٹݨا شروع ہو گئے، جَد کہ پابندیاں دا شکار اِک ایرانی جہاز پہلی واری ایس راہ توں لنگھیا۔ 5 آئل ٹینکراں نے راہ بَدلیا جیہناں وچوں 4 سعودی خام تیل نال لدّے ہوئے سن۔ اکو دِیہہ (دن) وچ آبنائے ہرمز وچ 3 ٹینکر حملیاں دا نشانہ بݨے تے حملے دے ویلے تناں نے اپنا AIS بند کیتا ہویا سی۔
