چنگی حکمرانی لوکاں دا حق ہے جہڑا انہاں نوں ملنا چاہی دا ہے

مؤثر گورننس دہشت گردی خلاف آپریشنز دی کامیابی نوں دیرپا بنا سکدی ہے (تجزیہ: سلمان غنی)

مسلح افواج دے ترجمان لیفٹیننٹ جنرل احمد شریف ولوں ملک وِچ دہشت گردی دے رجحان، بلوچستان دی صورتِ حال تے گورننس دے معاملات تے تفصیلی بریفنگ نوں مسئلے دی اہمیت تے ٹائمنگ دے حوالے نال اہم قرار دِتا جا سکدا ہے۔ ڈی جی آئی ایس پی آر ولوں دِتے جانے والے اعداد و شمار توں مسئلے دی سنگینی دا پتہ چلدا ہے جِس وِچ انہاں دا کہنا ہے کہ رواں سال دہشت گردی خلاف 40 ہزار 348 آپریشن کیتے گئے جِس وِچ 2084 دہشت گرد مارے گئے، روزانہ دی بنیاد تے 192 دے نیڑے آپریشن کیتے جاندے نے، مطلب کہ ایہ اک مسلسل جنگ ہے تے یقیناً پاکستان دی بقا لئی ایس جنگ تے بھاری اخراجات وی اٹھدے نے تے ساڈے جواناں تے افسراں دیاں شہادتاں وی ہوندیاں نے جِس تے پورے ملک وِچ تشویش ہے۔

اج دی صورتِ حال وِچ اصل سوال ایس جنگ دی نتیجہ خیزی ہے، بلاشبہ ساڈی لیڈرشپ دہشت گردی دی جنگ خلاف یکسو وی ہے تے سنجیدہ وی۔ لیکن دیکھنا ایہ ہووے گا کہ آخر دہشت گردی دے پچھے کون ہے، افواج نے واضح کیتا ہے کہ دہشت گردی دے پچھے افغانستان توں فتنۃ الخوارج تے فتنۃ ہندوستان تے انہاں دا مائی باپ بھارت ہے۔

بھارت نوں وڈی تکلیف ایہ ہے کہ پاکستان دفاعی اعتبار نال خود انحصاری دی منزل تے پہنچن توں بعد معاشی حوالے نال ترقی دی منزل تے نہ پہنچ جاوے، اپنے پیراں تے کھڑا پاکستان دشمن نوں ہضم نہیں ہو سکے گا، لہٰذا بھارتی فنڈنگ، امریکی اسلحہ تے افغان سرزمین پاکستان دے خلاف استعمال ہو رہی ہے تے ایس دا توڑ مؤثر حکمتِ عملی تے فورسز دی پیشہ ورانہ مہارت نال ہی ممکن ہے۔ عملی طور تے دہشت گردی دا خاتمہ صرف فوجی کارروائیاں نال ممکن نہیں ہووے گا ایس لئی مسلسل انٹیلی جنس آپریشن نال مؤثر سرحدی نظام، کالعدم گروہاں دی مالی معاونت دی روک تھام، سیاسی استحکام، عدالتی کردار تے سیاسی و سماجی اصلاحات وی ناگزیر ہوندیاں نے تے ایہ کام حکومتاں دے کرن والے نے، ایس لئی ایہ کہنا زیادہ درست ہووے گا کہ جے ریاستی حکمتِ عملی تسلسل نال نافذ رہی تاں دہشت گردی دی صلاحیت نوں نمایاں حد تک ختم کیتا جا سکدا ہے تاہم مکمل خاتمے لئی لمے ویلے (طویل المدت) تے ہمہ جہت کوششاں درکار ہوندیاں نے۔

انسدادِ دہشت گردی لئی فوجی اقدامات نال مؤثر گورننس، قانون دی حکمرانی تے سیاسی استحکام ناگزیر ہے، مؤثر گورننس لئی مضبوط ادارے، قانون دی حکمرانی، پالیسیاں دا تسلسل تے پیشہ ورانہ سول سروس بنیادی ستون نے، جے دہشت گردی دے تناظر وِچ ویکھیا جاوے تاں مؤثر گورننس سکیورٹی آپریشنز دی کامیابی نوں دیرپا بنا سکدی ہے۔ کیونکہ بہتر تعلیم، روزگار، انصاف تے مقامی انتظامیہ انتہا پسندی دے اسباب نوں گھٹ کرن وِچ معاون ہو سکدی ہے۔ ایس دے برعکس کمزور گورننس دہشت گرداں نوں دوبارہ منظم ہون دے موقعے فراہم کردی ہے۔ لہٰذا گورننس نوں یقینی بنائے بغیر نہ ملک اگے چل سکدا ہے تے نہ ہی نتائج دی فراہمی ممکن بن سکدی ہے تے اچھی حکمرانی لوکاں دا حق ہے جہڑا انہاں نوں ملنا چاہی دا ہے۔