سعودی ولی عہد دا ٹرمپ نال رابطہ، ایران ‘تے امریکہ دے وڈے حملے ملتوی
ایران، مشرقِ وسطیٰ دے دیساں دی درخواست ‘تے حملہ ملتوی کیتا، امریکہ دوجی عالمی جنگ ورگی فوجی کارروائی لئی تیار سی، ایہ فیصلہ جلد معاہدے تک پہنچن نال مشروط: امریکی صدر؛ حملے روکن دی کوئی درخواست نہیں کیتی، ٹرمپ دا بیان جھوٹ، مسلح افواج مکمل الرٹ، نمٹن لئی تیار، جندوں تک امریکہ کارروائیاں جاری رکھے گا، آبنائے ہرمز بند رہے گی: ایران
واشنگٹن، ریاض، تہران (نیوز ایجنسیاں) امریکی صدر ٹرمپ نے کہیا اے کہ اوہناں نے ایران دے خلاف حملے ملتوی کر دتے نیں، بشرطیکہ تہران نال تیزی نال معاہدہ طے پا جاوے۔ “ٹروتھ سوشل” ‘تے اپنی پوسٹ وچ صدر ٹرمپ نے دعویٰ کیتا کہ مینوں ایران تے مشرقِ وسطیٰ دے دوجے دیساں نے کسی وی حملے نوں روکن لئی کہیا اے کیونکہ معاہدے دے طریقہ کار ‘تے اتفاق کیتا گیا اے۔ ٹرمپ نے کہیا اے کہ امریکہ تے اسرائیل نے ایران ‘تے نئے حملے فی الحال روکن ‘تے اتفاق کیتا اے، تاہم ایہ قدم کسی فوری معاہدے تک پہنچن نال مشروط ہووے گا۔ ٹرمپ دے مطابق ایران تے دوجے مشرقِ وسطیٰ دیساں دی درخواست ‘تے حملے ملتوی کیتے گئے۔ اوہناں نے کہیا کہ ممکنہ معاہدے وچ آبنائے ہرمز نوں مکمل طور ‘تے کھولنا تے ایران دے جوہری خطرے دا خاتمہ شامل ہونا چاہیدا اے۔ صدر ٹرمپ دا کہنا سی کہ امریکہ ایران دے خلاف ایسی فوجی کارروائی لئی مکمل طور ‘تے تیار سی، جیہدی شدت، طاقت تے عسکری صلاحیت دوجی عالمی جنگ توں بعد کدی نہیں دیکھی گئی۔ صدر ٹرمپ ولوں مشرقِ وسطیٰ دے کسی دیس دا ناں نہیں لیا گیا۔ ٹرمپ نے ٹروتھ سوشل ‘تے اک چارٹ شیئر کیتا اے، جیہدے وچ اوہناں ولوں ایہ دعویٰ کیتا گیا اے کہ اوہناں دی پالیسیاں ایران دی کرنسی نوں تباہ کر رہیاں نیں تے دیس شدید مہنگائی دا سامنا کر رہیا اے۔
ٹرمپ ولوں شیئر کیتے گئے چارٹ دے مطابق 2025 دے آغاز وچ اک امریکی ڈالر دی قیمت تقریباً 90 ہزار تومان سی، جہڑی جولائی 2026 تک ودھ کے تقریباً اک لکھ 90 ہزار تومان ہو گئی اے۔ صدر ٹرمپ ولوں ایہ اعلان ایسے ویلے سامنے آیا اے جدوں ایہ اطلاعات سن کہ امریکہ تے اسرائیل ایران ‘تے نئے تے شدید حملیاں دی منصوبہ بندی کر رہے نیں۔ سعودی سرکاری خبر رساں ادارے ایس پی اے دے مطابق کشیدگی ودھن نال خطے تے عالمی امن ‘تے پین والے اثرات ‘تے ولی عہد محمد بن سلمان نے امریکی صدر نوں ٹیلیفون کیتا تے کشیدگی گھٹ کرن ‘تے زور دتا۔ بیان دے مطابق سعودی ولی عہد نے کشیدگی گھٹ کرن لئی بات چیت نوں ترجیح دین تے ایسے حالات پیدا کرن دی ہر ممکن کوشش کرن دی اہمیت ‘تے زور دتا جو سفارتی حل دی راہ ہموار کرن۔ بیان وچ کہیا گیا اے کہ سعودی ولی عہد نے خطے دے امن و استحکام نوں برقرار رکھن تے وسیع تر کشیدگی نوں روکن ‘تے وی زور دتا۔ اک امریکی عہدیدار نے ویب سائٹ ‘ایگزیوس’ نوں دَسیا کہ سعودی ولی عہد محمد بن سلمان نے ہفتے نوں صدر ٹرمپ نال بات کیتی تے ایران نال متعلق امریکی منصوبیاں ‘تے اپنی تشویش دا اظہار کیتا، محمد بن سلمان نے صدر ٹرمپ نوں کہیا کہ کشیدگی وچ کمی لیاؤ، حملیاں توں گریز کرو۔ دوجے پاسے خبر ایجنسی دا کہنا اے کہ قطر، امارات، ترکیہ تے پاکستان وی امریکہ ‘تے زور دے رہے نیں کہ کشیدگی گھٹ کرے، ایس حوالے نال قطری ثالثاں نے ایرانی وزیرِخارجہ، وٹکوف تے عمانی اہلکاراں نال رابطے کیتے۔
تجزیہ کار رایان روزبیانی نے ایکس (X) ‘تے لکھیا کہ امریکہ ولوں ایران نوں آخری لمھیاں وچ امن دی پیشکش خطے وچ وسیع تر جنگ نوں روکن دی اک اہم تے آخری کوشش ثابت ہو سکدی اے۔ اوہناں دے بقول سعودی ولی عہد محمد بن سلمان نے صدر ٹرمپ نوں فون کیتا تے اوہناں ‘تے زور دتا کہ وہ ایران ‘تے حملے نہ کرن۔ رایان دا کہنا سی کہ آؤن والے کچھ گھنٹے ایہ طے کر سکدے نیں کہ آیا سفارت کاری کامیاب ہوندی اے یا خطہ اک بہت وڈی جنگ ول ودھدا اے۔ تجزیہ کار ناداو پولاک نے ایکس ‘تے لکھیا کہ ایہ واضح ہندا جا رہیا اے کہ ٹرمپ ایران نوں پچھے ہٹن ‘تے آمادہ نہیں کر پا رہے۔ اوہناں دے بقول ایران کسی وی معاملے ‘تے پچھے ہٹن نوں تیار نہیں اے تے ٹرمپ ‘تے دباؤ پاؤن لئی طاقت دا استعمال کرن ‘تے وی آمادہ اے۔ پولاک دا کہنا سی کہ ہُن صدر ٹرمپ مایوسی دا شکار ہو رہے نیں، اوہ پہلے بھرپور فوجی طاقت استعمال کرن دا اعلان کردے نیں تے پھر سعودی عرب، قطر، ترکیہ تے پاکستان اوہناں نوں کشیدگی گھٹ کرن ‘تے قائل کر لیندے نیں۔ مشرقِ وسطیٰ امور دے ماہر دانی سیترینوفیتش دے مطابق سعودی عرب امریکہ نوں ایہ پیغام دے رہیا اے کہ ایران دے توانائی دے ڈھانچے ‘تے کسی وڈے امریکی حملے دی قیمت سب توں پہلے خلیجی دیساں نوں چکانی پے سکدی اے۔ اوہناں دے بقول اسی لئی ریاض تے دوجیاں خلیجی ریاستاں فوجی محاذ آرائی دے بجائے خطے وچ استحکام تے سفارت کاری نوں ترجیح دے رہیاں نیں۔
اگرچہ آبنائے ہرمز ‘تے تنازع برقرار اے، لیکن فی الحال واشنگٹن وی جنگ دے بجائے مذاکرات نوں نسبتاً بہتر راہ سمجھ رہیا اے۔ اتوار نوں ایران دے قائم مقام وزیرِ دفاع ماجد ابن الرضا نے کہیا کہ تہران اپنے مخالفاں ولوں ہر خطرے نوں حقیقی تے قابلِ اعتبار سمجھدا اے چاہے وہ نفسیاتی جنگ دا حصہ ہی کیوں نہ ہووے۔ فوج ایس نال نمٹن تے جواب دین لئی مکمل طور ‘تے تیار اے۔ اوہناں دا کہنا سی کہ اسیں نہ تے حیران آں تے نہ ہی غیر فعال، اسیں خطرے نوں اپنی تیاریاں نوں اگے ودھاؤن تے اپنی طاقت نوں ودھاؤن لئی بنیاد دے طور ‘تے استعمال کردے آں۔ ایران نے ٹرمپ دے ایس دعوے نوں مسترد کر دتا اے کہ تہران نے امریکہ توں نئے حملے نہ کرن دی درخواست کیتی سی۔ ایرانی خبر رساں ادارے مہر نے فوجی حکام دے حوالے نال ایس بیان نوں “جھوٹ” قرار دیندے ہوئے کہیا کہ ایرانی مسلح افواج مکمل الرٹ نیں تے ہر ممکن صورتحال نال نمٹن لئی تیار نیں۔ جندوں تک امریکہ اپنی مخالفانہ کارروائیاں تے “جارحانہ رویہ” ترک نہیں کردا، آبنائے ہرمز بند رہے گی۔ ایران دی مذاکراتی ٹیم دے قریبی ذرائع نے تہران ولوں آبنائے ہرمز کھولن دے معاہدے نال متعلق خبراں دی تردید کردے ہوئے واضح کیتا اے کہ ایران نے ایسا کوئی معاہدہ نہیں کیتا تے ایہ رپورٹس مکمل طور ‘تے جھوٹیاں نیں۔ ادھر امریکی میڈیا دے مطابق آبنائے ہرمز کھلوان لئی معاہدہ کرن دی کوشش وچ کچھ پیشرفت ہوئی اے۔ ایرانی سپریم لیڈر دے سینئر مشیر محمد مخبر دا کہنا اے کہ ایرانی انفراسٹرکچر ‘تے حملیاں دا نتیجہ امریکی حاکمانہ نظام دی تباہی ہووے گا، ایرانی انفراسٹرکچر ‘تے حملے کیتے گئے تے میدانِ جنگ توں باہر اثرات ہون گے۔ ایرانی نائب صدر محمدرضا عارف دا کہنا اے کہ جنگ دی صورتحال دے باوجود ایران وچ انتظامیہ نے کسی شے دی کمی نہیں ہون دتی۔
محمدرضا عارف نے کہیا کہ ایران آؤن والے 2 ورھیاں تک بدترین صورتحال دا سامنا کرن لئی تیار اے۔ ایران دے وزیرِ خارجہ عباس عراقچی نے ترکیہ دے وزیرِ خارجہ نال گفتگو وچ امریکہ نوں کسی وی مہم جوئی توں باز رہن دی تنبیہ کردے ہوئے کہیا کہ ایران کسی وی جارحیت دا فیصلہ کن جواب دین لئی مکمل طور ‘تے تیار اے۔ ترک وزیرِ خارجہ ہاکان فیدان نے وی ایرانی ہم منصب عباس عراقچی نال ٹیلیفونک رابطے دے حوالے نال کہیا کہ دونوں رہنماواں وچالے جاری مذاکرات دی تازہ ترین صورتحال ‘تے تبادلہ خیال کیتا گیا۔ اوہناں نے کہیا کہ ترکیہ خطے وچ جاری تنازعیاں دے خاتمے تے دیرپا امن دے قیام لئی اپنی کوششاں جاری رکھے گا۔ بعد ازاں ایرانی وزیرِ خارجہ عباس عراقچی نے سعودی وزیرِ خارجہ شہزادہ فیصل بن فرحان نال گفتگو وچ کہیا کہ امریکہ تے اسرائیل ولوں کسی وی حملے یا ایسی کارروائی وچ خطے دے کسی وی دیس دی شمولیت دا ایران متناسب جواب دیوے گا۔ امریکی وزیرِ خارجہ مارکو روبیو دا کہنا اے کہ ایران وچ حکومت دی تبدیلی توں مراد لازمی طور ‘تے حکومت دا مکمل خاتمہ نہیں، بلکہ ایس دے کردار، نوعیت تے طرزِ عمل وچ تبدیلی اے۔ امریکی نشریاتی ادارے نوں اک انٹرویو وچ مارکو روبیو نے کہیا کہ ایرانی حکومت دا رویہ ہمیشہ بیرونی مداخلت تے توسیع پسندانہ پالیسیاں ‘تے مبنی رہا اے۔ اوہ صرف ایران ‘تے حکمرانی نہیں کرنا چاہندے بلکہ پورے خطے ‘تے اپنا اثر و رسوخ قائم کرنا چاہندے نیں۔ ایس صورتحال نوں تبدیل ہونا ہووے گا تے ایس نوں تبدیل کرن دا واحد راہ ایہ اے کہ اوہناں ‘تے ایسا دباؤ پایا جاوے جیہنوں اوہ مزید برداشت نہ کر سکن۔
