ایران، عمان آبنائے ہرمز دے عارضی انتظام اُتے متفق، جھیتی نہ کھولیا تاں بھاری حملہ ہووے گا: ٹرمپ

خلیج وچ داخل ہون آلی سمندری آمدورفت ایرانی، باہر جان آلی عمانی حداں دے رستے توں لنگھے گی، مجوزہ معاہدے وچ کوئی ٹول شامل نہیں، 60 دن مگروں ہور ودھایا جا سکدا اے: پاکستان تے قطر نال سفارتی صلاح مشورہ جاری، عراقچی تے قالیباف دے دورے دا کوئی پلان نہیں: بقائی، حوثیاں دا دو سعودی آئل ٹینکرز اُتے حملے دا دعویٰ، تیل دی قیمت وچ تھوڑا جیہا وادھا

تہران، واشنگٹن (نیوز ایجنسیاں، مانیٹرنگ ڈیسک) ایران نے آکھیا اے کہ آبنائے ہرمز وچ بحری جہازاں دے لنگھن دے رستے دی جغرافیائی حد بندی دے معاملے اُتے عمان نال اتفاقِ رائے ہو گیا اے تے اوہ ایس لنگھگاہ دے رل مل کے چلن آلے نظام نوں فائنل کر رہے نیں، پاکستان تے قطر نال وی سفارتی صلاح مشورے دا سلسلہ جاری اے۔ جدوں کہ امریکی صدر نے آکھیا جے آبنائے ہرمز نوں بہت چھیتی نہ کھولیا گیا تاں ایران اُتے سخت حملہ کیتا جائے گا۔ ترجمان ایرانی وزارت خارجہ اسماعیل بقائی نے میڈیا بریفنگ وچ دسویا کہ ایران تے عمان آبنائے ہرمز وچ بحری رستے دے جغرافیائی خدوخাল تے حداں اُتے متفق ہو چکے نیں تے دوویں ملک مشترکہ بیان دی تیاری دے آخری مرحلے وچ نیں۔ اوہناں آکھیا کہ جے کسے تیجے دیس ولوں مداخلت نہ ہوئی تاں چھیتی ایس بارے رل مل کے اعلان کر دتا جائے گا۔

اسماعیل بقائی نے صاف صاف دسویا کہ ایران تے عمان وچکار ہون آلا جیہڑا وی معاہدہ ہوئے ایس اہم تے حساس عالمی آبی گزرگاہ وچ سکیورٹی دی پوری گارنٹی نہیں دے سکدا۔ اک سوال دے جواب وچ اسماعیل بقائی نے دسویا کہ ایران اپنے ہم منصباں نال پاکستان تے قطر دے ذریعے لگاتار رابطے تے صلاح مشورہ کر رہیا اے، پر اس ویلے ایرانی وزیر خارجہ عباس عراقچی یا پارلیمنٹ دے سپیکر باقر قالیباف دے پاکستان یا قطر جان دا کوئی پلان نہیں۔ ایرانی وزارت خارجہ دے مطابق خطے دے حالات تے آپسی فائدے دے معاملیاں اُتے سفارتی رابطے جاری رہن گے۔ امریکی نیوز ویب سائٹ ایکسیوس نے علاقائی حکام تے اک امریکی اہلکار دے حوالے نال دسویا کہ وچار ہیٹھ معاہدہ ایران تے عمان وچکار آبنائے توں محفوظ لنگھگاہ لئی 60 دن دا عارضی انتظام ہوئے گا۔

رپورٹ دے مطابق معاہدے وچ کوئی ٹول (ٹیکس) شامل نہیں جدوں کہ ایس معاہدے نوں مگروں ہور ودھایا جا سکدا اے۔ خلیج وچ داخل ہون آلی تمام سمندری آمد و رفت اتلے سمندری رستے (لین) دا استعمال کرے گی، جدوں کہ باہر جان آلی ٹریفک عمان دی اندرونی حد وچ موجود تھلواں رستہ ورتے گی۔ رائٹرز دے مطابق ہرمز دے ذریعے خلیج وچ داخل ہون آلے بحری جہازاں اُتے ایران نوں دھیان رکھن تے کنٹرول دا حق مل جائے گا۔ جے ایہ معاہدہ طے پا جاندا اے تاں اس نوں ایران دے حق وچ ہن تک دی سب توں وڈی سفارتی چھٹ وچ گنیا جائے گا۔ ایس توں پہلاں امریکی صدر ڈونلڈ ٹرمپ نے منگل دے دن آکھیا کہ ایران نال سارا دن گگل بات ہوئی۔ اوہناں گل بات نوں چنگا آکھیا تے آکھیا آبنائے ہرمز بہت چھیتی کھول دتی جائے گی، پر نال ہی خبردار کیتا کہ جے تہران نال کوئی معاہدہ نہ ہویا یا اوہ اک وار پھر پچھے ہٹیا تاں ایران نوں بہت سخت حملیاں دا ساہمنا کرنا پئے گا۔

ایرانی میڈیا نے اک باخبر ایرانی اہلکار دے حوالے نال دعویٰ کیتا اے کہ آبنائے ہرمز دے بارے عمان نال مجوزہ معاہدے وچ دیر دی اک وڈی وجہ امریکی دخل اندازی تے صدر ڈونلڈ ٹرمپ دیاں دھمکیاں نیں، ایرانی میڈیا دے مطابق عمان نال معاہدے دا آبنائے ہرمز چھیتی کھولن نال کوئی تعلق نہیں، آبنائے ہرمز بارے گل بات ایران تے عمان وچکار ہو رہی اے، آبنائے ہرمز بارے گل بات وچ واشنگٹن فریق نہیں۔ امریکی خلاف ورزیاں جاری رین تاں آبنائے ہرمز نہیں کھلے گی، آبنائے ہرمز کھولن لئی ضروری اے کہ واشنگٹن اپنے رویے وچ تبدیلی لیائے۔ ایرانی اہلکار دے مطابق جدوں تک امریکی مداخلت تے ایران اُتے ممکنہ فوجی حملے دا خطرہ ہے، معاہدے وچ اگے ودھنا اوکھا رہے گا۔ ایران دھمکیاں تے دباؤ دے ماحول وچ کسے معاہدے اُتے دستخط نہیں کرے گا۔

اوہدے دوجے پاسے بدھ دے دن عالمی منڈی وچ تیل دیاں قیمتاں وچ تھوڑا جیہا وادھا ویکھن وچ آیا، جدوں ایران دے حمایت یافتہ یمنی حوثی گروپ نے دعویٰ کیتا کہ اس نے بحیرہ احمر وچ دو سعودی آئل ٹینکرز نوں میزائل نال نشانہ بنایا اے۔ ایس توں علاوہ خام تیل دیاں عالمی قیمتاں جولائی دے شروع توں مگروں اپنی گھٹ توں گھٹ لیول دے نیڑے نیں، کیونجے پچھلے دو دناں دے دوران اوہناں وچ وڈا گھاٹا آیا سی۔ مشرقِ وسطیٰ وچ بحری جہازاں اُتے ہون آلے ایہ نویں حملے عالمی توانائی دی سپلائی وچ رکاوٹ پاون آلے واقعے دی نویں کڑی نیں. حوثیاں دے مطابق اک سعودی آئل ٹینکر نوں بحیرۂ احمر دے اتلے حصے وچ ینبع دے ساحل دے نیڑے جدوں کہ دوجے نوں بحیرۂ احمر نال ملن آلی آبی گزرگاہ، خلیجِ عدن وچ نشانہ بنایا گیا، سعودی عرب دے خلاف بحری ناکہ بندی شروع ہون مگروں ایہ اٹھواں تے نواں جہاز اے جِس نوں نشانہ بنایا گیا۔