فیلڈ مارشل اج تہران جان گے: سید عاصم منیر دا دورہ خطے وچ امن تے استحکام لئی پاکستان دیاں کوششاں دا تسلسل اے: ایرانی وزارتِ خارجہ
عاصم منیر دیاں ایرانی قیادت نال ملاقاتاں وچ اسلام آباد مفاہمتی یادداشت، امریکی پابندیاں، علاقائی صورتحال، مکہ معاہدہ تے حوثیاں نال متعلق معاملات اُتے گل بات متوقع۔ تہران نوں وینزویلا بناؤن دی کوشش ناکام، مزاحمت دکھا کے دنیا نوں حیران کر دِتا، امریکا دے سامنے نہیں جھکاں گے: ایرانی صدر۔ آبنائے ہرمز وچ جہازاں توں فیس لین دی منظوری۔
تہران، اسلام آباد (نیوز ایجنسیاں) ایران تے امریکا وچ دیرپا جنگ بندی لئی پاکستان دیاں کوششاں جاری نیں، چیف آف ڈیفنس فورسز فیلڈ مارشل عاصم منیر اج ایران دا دورہ کرن گے۔ ایرانی وزارتِ خارجہ دے ترجمان اسماعیل بقائی دا کہنا اے کہ فیلڈ مارشل دا ایران دورہ خطے وچ امن تے استحکام لئی پاکستان دیاں کوششاں دا تسلسل اے۔ اسماعیل بقائی دے مطابق دورے دا مقصد ایران پاکستان تعلقات نوں ہور مضبوط بنانا اے، پاکستانی چیف آف ڈیفنس فورسز ایران دے اعلیٰ حکام نال ملاقاتاں وی کرن گے۔
دوجے پاسے ایرانی خبر ایجنسی دے مطابق فیلڈ مارشل عاصم منیر تے عباس عراقچی وچ ہفتے نوں ٹیلیفونک رابطہ ہویا سی، دوناں نے خطے دی صورتحال اُتے تبادلہ خیال کیتا۔ یاد رہے فیلڈ مارشل عاصم منیر امریکا ایران جنگ دوران ایس توں پہلاں وی دو واری ایران دا دورہ کر چکے نیں۔ دو پاکستانی حکومتی ذرائع نے وی رائٹرز نال گل کردیاں فیلڈ مارشل عاصم منیر دے دورۂ تہران دی تصدیق کیتی اے۔
اک ذریعے دے مطابق ایران تے پاکستان لگاتار براہِ راست رابطے وچ نیں۔ اک ہور پاکستانی ذریعے دے مطابق فیلڈ مارشل عاصم منیر ایرانی قیادت نال ملاقاتاں وچ اسلام آباد مفاہمتی یادداشت، ٹرمپ ولوں ایران نوں دِتی جان والی نویاں پابندیاں دی دھمکی، پاکستان، ترکیہ تے سعودی عرب وچ حالیہ مکہ معاہدے توں بعد دی صورتحال تے حوثیاں نال متعلق معاملات اُتے وی گل بات کرن گے۔
ایہ دورہ اوہدو ہو رہیا اے جدوں ایران نے امریکا ولوں مجوزہ نویاں پابندیاں دے خلاف سخت ردعمل دا اشارہ دِتا اے۔ ایران دے صدر مسعود پزشکیان نے آکھیا اے کہ اس ویلے اسی مکمل پیمانے دی معاشی، عسکری تے سکیورٹی جنگ دا سامنا کر رہے آں۔ اتوار نوں ٹی وی اُتے نشر ہون والے اپنے خطاب وچ ایرانی صدر دا کہنا سی کہ امریکا ولوں ایران نوں اک ہور وینزویلا بناؤن دی کوشش کیتی گئی، پر ایران اک ایسی طاقت دے طور اُتے اُبھریا جس نے مزاحمت دکھا کے دنیا نوں حیران کر دِتا۔
ایرانی صدر نے ہور آکھیا کہ ایران دے دشمناں نوں امید اے کہ اوہ مسائل دے ذریعے معاشرے وچ تقسیم تے پھوٹ پا سکدے نیں۔ اُنہاں دا کہنا سی کہ اسی تقسیم، پھوٹ، تنازعات تے انا پرستی توں بچن لئی اپنی پوری کوشش کراں گے۔
مسعود پزشکیان نے ملک وچ عوام نوں درپیش مشکلات دا اعتراف کردیاں آکھیا کہ حکومت مہنگائی، روزگار تے معاشی مسائل اُتے قابو پاؤن دی بھرپور کوشش کر رہی اے۔ اُنہاں آکھیا کہ ایران اس ویلے امریکا ولوں لائیاں نویاں پابندیاں دی وجہ توں وسیع پیمانے اُتے اقتصادی، فوجی تے سکیورٹی جنگ دا سامنا کر رہیا اے۔
صدر پزشکیان نے ڈاکٹراں دے دن دی اک تقریب نوں خطاب کردیاں آکھیا کہ خامنہ ای نے اپنی ملاقاتاں تے تقریراں وچ عوامی طور اُتے اعلان کیتا سی کہ سانوں نہ جنگ، نہ امن والی صورتحال توں باہر نکلنا چاہیدا اے۔ ایس مقصد نوں حاصل کرن لئی حکمت، تدبر، دانشمندی تے وقار دی بنیاد اُتے فیصلے کرنے پین گے۔
اُنہاں آکھیا کہ اسی دشمن دے سامنے ذلت آمیز طریقے نال نہیں جھکاں گے۔ اسی طاقت دے نال، پر منطق دی بنیاد اُتے بیٹھ کے اپنے مسائل حل کر سکدے آں۔
ایرانی وزیرِ خارجہ عباس عراقچی نے آکھیا اے کہ ٹرمپ دی معاشی جنگ اوہی پرانی امریکی غنڈہ گردی اے۔ میڈیا نال گل کردیاں اُنہاں آکھیا کہ ٹرمپ دی دھمکی پرانی فلم اے، اسی ایہ کئی واری ویکھ چکے آں۔ امریکی دھمکیاں دا مقابلہ کرنا جاننے آں، اسی دھمکیاں تے پابندیاں توں خوفزدہ نہیں۔ امریکا دیاں ساریاں چالاں ناکام ہو چکیاں نیں۔
ایرانی وزارتِ خارجہ دا کہنا اے کہ وزیرِ خارجہ عباس عراقچی نے عمان دے وزیرِ خارجہ بدر البوسعیدی نال مذاکرات دی بحالی لئی موزوں حالات تے آبنائے ہرمز وچ جہاز رانی نال متعلق امور اُتے تبادلہ خیال کیتا اے۔
وزیرِ خارجہ نے اپنے مصری ہم منصب بدر عبدالعاطی نال ٹیلیفونک گل بات وچ خلیج فارس تے بحیرۂ احمر دی صورتحال، نالے خطے وچ کشیدگی گھٹاؤن لئی جاری تازہ ترین سفارتی کوششاں اُتے وی گل بات کیتی۔
ایہ رابطے اوہدو ہوئے نیں جدوں ایرانی صدر مسعود پزشکیان نے اک واری فیر نہ جنگ، نہ امن والی کیفیت نوں ختم کرن دی ضرورت اُتے زور دیندیاں آکھیا کہ مسائل دے حل لئی طاقت دے نال، پر منطق دے نال مذاکرات کرنا ممکن اے۔
ایرانی پارلیمنٹ دی قومی سلامتی کمیٹی نے آبنائے ہرمز وچ جہازاں توں فیس لین دی منظوری دے دِتی اے۔ ایرانی میڈیا دے مطابق ایہ فیس جہازاں نوں فراہم کیتے جان والے ایندھن، انشورنس، حفاظت تے ہور خدمات دے عوض وصول کیتی جاوے گی۔ فیس ایرانی ریال وچ وی لئی جا سکدی اے تے کسے وی ہور کرنسی وچ ادائیگی ممکن ہووے گی۔
واضح رہے کہ ایران نے مارچ دے آغاز توں ہی مؤثر طور اُتے آبنائے ہرمز نوں زیادہ تر جہازاں لئی بند کیتا ہویا اے۔ ایہ تیل دی ترسیل دا اک اہم راستہ اے، جتھوں عام طور اُتے روزانہ تقریباً 2 کروڑ بیرل تیل تے دنیا دی ایل این جی تجارت دا تقریباً 20 فیصد گزردا اے۔
امریکی اخبار نیویارک ٹائمز نے اپنے تجزیے وچ آکھیا اے کہ ایران نوں معاشی طور اُتے اکیلا کرن دیاں امریکی کوششاں چین دے تعاون توں بغیر کامیاب ہونا اوکھیاں نیں۔ چین ایران دا سب توں وڈا تجارتی شراکت دار تے ایرانی تیل دا اہم ترین خریدار اے، ایس وجہ توں واشنگٹن لئی بیجنگ نوں نظرانداز کرنا آسان نہیں۔
رپورٹ وچ آکھیا گیا اے کہ امریکا ایران دے بینکاں، کمپنیوں، تیل دے تاجراں تے بحری جہازاں اُتے پابندیاں لا سکدا اے، پر جے چین ایرانی تیل خریددا تے تہران نال تجارتی تعلقات برقرار رکھدا اے تاں ایران کول آمدنی دا اک وڈا ذریعہ موجود رہوے گا۔
دوجے پاسے چین کول وی امریکا اُتے معاشی دباؤ پاؤن دے ذرائع موجود نیں۔ بیجنگ امریکا نوں درکار اہم معدنیات دی برآمد محدود کرکے امریکی ٹیکنالوجی تے دفاعی صنعت نوں متاثر کر سکدا اے۔ چین نے پچھلے سال امریکا نال تجارتی کشیدگی دوران اہم معدنیات دی برآمد محدود کرکے اپنے معاشی اثر و رسوخ دا مظاہرہ وی کیتا سی۔
تجزیے دے مطابق ایہی صورتحال واشنگٹن لئی اک مشکل پیدا کردی اے۔ امریکا ایران اُتے ہور پابندیاں تاں لا سکدا اے، پر چین دے تعاون توں بغیر ایران نوں مکمل طور اُتے معاشی طور اُتے اکیلا کرنا اوکھا ہووے گا۔
چلی دی حکومت نے اعلان کیتا اے کہ اوہ 31 اگست توں ایران وچ اپنا سفارتخانہ بند کر دے گی، تاہم ایس گل اُتے زور دِتا گیا اے کہ ایس فیصلے دا مطلب دوناں ملکاں وچ سفارتی تعلقات دا خاتمہ نہیں اے۔
چلی دی وزارتِ خارجہ دا کہنا اے کہ تہران وچ سفارتخانہ بند ہون توں بعد ملک دے قونصلر امور ترکیہ دے دارالحکومت انقرہ وچ موجود چلی دے قونصل خانے دے ذریعے انجام دِتے جان گے۔
