امن مشن، محسن نقوی دیاں ایران وچ اہم ملاقاتاں: امریکا نے معاہدے تک پہنچن دی یقین دہانی کرائی: قطر، تیل 100 ڈالر فی بیرل توں تھلے آ گیا

ایرانی ایئر لائنز لئی دنیا بھر دیاں فضائیاں اج توں بند، امریکی وزیر خزانہ، ہرمز وچ برطانوی پرچم بردار ٹینکر اُتے حملہ، امریکی ڈرون مار ڈھایا، ٹرمپ نے حوثیاں اُتے حملہ آخری ویلے روک دِتا، یمنی حوثیاں دی اہم پہاڑیاں اُتے قبضے دی کوشش تیز، سعودی اتحاد دے 28 حملے

ریاض، دبئی، تہران وفاقی وزیر داخلہ محسن نقوی فیر تہران پہنچ گئے، قطر نے آکھیا اے کہ امریکا نے معاہدے تک پہنچن دی یقین دہانی کرائی اے، مذاکراتی عمل وچ پیش رفت تے سعودی عرب ولوں آبنائے ہرمز دے ذریعے تیل برآمدات ودھاؤن دے پیش نظر خام تیل دیاں عالمی قیمتاں 100 ڈالر فی بیرل توں تھلے آ گئیاں۔ وفاقی وزیر داخلہ محسن نقوی دے تہران پہنچن اُتے ایرانی وزیر داخلہ سکندر مومنی نے تہران ایئرپورٹ اُتے استقبال کیتا، دوناں وزیراں نے تفصیلی ملاقات کیتی، جدوں کہ وفود دی سطح اُتے وی گل بات ہوئی۔ ملاقات وچ دوطرفہ تعلقات، مختلف شعبیاں وچ تعاون تے خطے دی مجموعی صورتحال اُتے غور کیتا گیا۔

ایہ پیش رفت اک دن بعد سامنے آئی جدوں ایران دے اعلیٰ مذاکرات کار نے آکھیا کہ تہران نے ثالثاں دے ذریعے واشنگٹن نوں آبنائے ہرمز دوبارہ کھولن لئی اپنی شرائط پہنچا دتیاں نیں۔ ایس موقع اُتے دوناں ملکاں دیاں وزارت داخلہواں دے درمیان مختلف شعبیاں وچ جاری باہمی تعاون اُتے پیش رفت دا جائزہ وی لیا گیا۔

ایرانی وزیر داخلہ سکندر مومنی نے علاقائی امن تے استحکام دے فروغ لئی وزیر اعظم شہباز شریف تے آرمی چیف جنرل سید عاصم منیر دیاں مخلصانہ کوششاں نوں سراہندے ہوئے انہاں دا شکریہ ادا کیتا۔ محسن نقوی نے آکھیا کہ پاکستان تے ایران دے برادرانہ تعلقات وقت دے نال ہور مضبوط تے مستحکم ہون گے تے دونے ملک باہمی مفاد تے علاقائی استحکام لئی مل کے کم جاری رکھن گے۔

قطر نے آکھیا اے کہ امریکا نے ایران نال کسی معاہدے تک پہنچن دی یقین دہانی کرائی اے۔ قطری وزارت خارجہ دے ترجمان ماجد الانصاری نے آکھیا کہ امریکا تے ایران دے درمیان مذاکرات دوبارہ شروع کراؤن لئی پچھلے تقریباً دو ہفتیاں توں سفارتی رابطے تے مختلف تجاویز اُتے گل بات جاری اے، جدوں کہ پاکستان وی دوناں ملکاں دے درمیان ثالثی دیاں کوششاں وچ شریک اے۔

ادھر حوثی جنگجواں نے پیر نوں یمن دے تزویراتی اہمیت والے پہاڑی مقامات اُتے قبضہ کرن دی کوشش تیز کر دِتی، تاں جو بحیرۂ احمر دے ساحل نوں سعودی حمایت یافتہ فورساں دے قبضے والے باقی علاقیاں توں وکھ کیتا جا سکے۔ ایہ پیش رفت ایسی رپورٹ توں بعد ہوئی جس وچ آکھیا گیا کہ صدر ڈونلڈ ٹرمپ نے آخری ویلے حوثیاں دے خلاف امریکی حملے منسوخ کر دِتے سن۔

نیویارک ٹائمز نے رپورٹ کیتا کہ سعودی ولی عہد دیاں تازہ درخواستاں توں بعد ٹرمپ انتظامیہ نے اتوار نوں حوثیاں دے خلاف فضائی حملے کرن دی تیاری کر لئی سی۔ تاہم ٹرمپ نے آخری ویلے ایہ فضائی حملے منسوخ کر دِتے، حتیٰ کہ اوہ ویلا سی جدوں فوجی اہلکار جہازاں اُتے بم لوڈ کر رہے سن۔

چار ذرائع نے رائٹرز نوں دسیا کہ ریاض وچ مقیم یمن دی سعودی حمایت یافتہ تے عالمی سطح اُتے تسلیم شدہ حکومت دے صدر رشاد العلیمی نے اتوار نوں ٹرمپ نال فون اُتے یمن وچ امریکی فوجی مدد منگی سی، پر ٹرمپ نے گل بات دوران مدد دی کوئی براہِ راست یقین دہانی نہیں کرائی۔

حوثیاں نے دعویٰ کیتا اے کہ سعودی عرب نے 24 گھنٹیاں دوران یمن دے مختلف علاقیاں وچ 28 فضائی حملے کیتے نیں۔ حوثیاں دے مطابق سعودی عرب نے پچھلے کجھ دناں دوران پہاڑی علاقیاں وچ انہاں دے ٹھکانیاں اُتے سیکڑیاں حملے کیتے نیں۔ اقوام متحدہ دے مطابق لڑائی وچ حالیہ شدت دوران تقریباً 700 افراد ہلاک تے ہزاراں زخمی ہو چکے نیں۔ تقریباً اک لاکھ 30 ہزار یمنی ملک دے اندر اپنے گھراں توں نقل مکانی کر چکے نیں، جدوں کہ 3 ہزار توں ودھ افراد بحیرۂ احمر پار کرکے کشتیواں دے ذریعے افریقہ فرار ہو گئے نیں۔

یمنی فوج دے پنج ذرائع نے رائٹرز نوں دسیا کہ حوثی ہُن تزویراتی اہمیت والے پہاڑی مقامات، جنہاں نوں کہبوب پہاڑ آکھیا جاندا اے، اُتے قبضہ کرن دی کوشش کر رہے نیں۔ ایہ پہاڑ تعز تے لحج دے دو صوبیاں وچ واقع نیں تے بحیرۂ احمر دے ساحلی علاقے نوں حکومت دے قبضے والے جنوبی علاقیاں توں جدا کردے نیں۔

ذرائع دے مطابق لڑائی تعز صوبے دے دور دراز پہاڑی ضلع الوازیعہ دے مضافات تے رأس العَرہ دے علاقے وچ مرکوز اے۔ رأس العَرہ بحیرۂ ہند دے ساحل اُتے واقع اے تے بحیرۂ احمر دے دہانے اُتے آبنائے باب المندب تے حکومت دے مرکز عدن دے درمیان واقع اے۔

بحیرۂ احمر وچ حوثیاں دی پیش قدمی نال سعودی عرب لئی تیل برآمد کرن دا اوہ اہم متبادل راستہ وی منقطع ہون دا خطرہ اے، جیہڑا اوہ آبنائے ہرمز وچ ممکنہ خلل توں بچن لئی استعمال کردا رہیا اے۔

سعودی عرب نے ایس دے جواب وچ آبنائے ہرمز دے ذریعے تیل دی ترسیل ودھا دِتی اے۔ اُتھے کجھ ٹینکر ہُن تیل کڈھن لئی بار بار آ جا رہے نیں تے جنگی خطرے مول لین دے بدلے ریکارڈ معاوضہ وصول کر رہے نیں، جیہڑا کجھ صورتاں وچ مال دی مالیت دے اک چوتھائی تک پہنچ جاندا اے۔ ایس توں بعد ایہ ٹینکر بحرِ ہند وچ تیل دوجے جہازاں وچ منتقل کر دیندے نیں، جیہڑے اینوں ایشیا تے ہور علاقیاں دے خریداراں تک پہنچاؤندے نیں۔

تاجراں دا کہنا اے کہ سعودی عرب نے رواں مہینے تے اگلے مہینے لئی 6 کروڑ بیرل تیل فروخت کیتا اے، جیہڑا آبنائے ہرمز دے دوجے پاسے عمان دے ساحل دے نیڑے جہازاں اُتے لادیا جاوے گا۔

سیٹلائٹ ڈیٹا دے مطابق حالیہ دناں وچ آبنائے ہرمز دے ذریعے سعودی تیل دیاں برآمدات ودھ کے روزانہ 29 لاکھ بیرل تک پہنچ گئیاں نیں، جیہڑیاں اگست وچ صرف 7 لاکھ بیرل یومیہ سن۔

ایس صورتحال نے عالمی خام تیل دی قیمت وچ اضافے نوں کجھ حد تک محدود رکھن وچ مدد دِتی اے۔ پچھلے ہفتے تقریباً 110 ڈالر فی بیرل تک پہنچن توں بعد قیمت دوبارہ 100 ڈالر دے نیڑے آ گئی اے۔ برینٹ خام تیل دی قیمت 4 فیصد کمی توں بعد 99.69 ڈالر فی بیرل اُتے آ گئی۔ امریکی خام تیل ویسٹ ٹیکساس انٹرمیڈیٹ دی قیمت وی 5 فیصد کمی نال 95.22 ڈالر فی بیرل ہو گئی۔ تاہم صارفین تے صنعتاں کجھ ریفائن شدہ ایندھن لئی ہُن وی ریکارڈ قیمتاں ادا کر رہیاں نیں۔ امریکا وچ ڈیزل دی خوردہ قیمت پیر نوں اک واری فیر تاریخ دی بلند ترین سطح اُتے پہنچ گئی۔

امریکی محکمہ خارجہ نے امریکی حکومت دے ملازماں دے سعودی شہراں طائف تے ینبع دے سفر اُتے پابندیاں لا دِتیاں نیں۔

دریں اثنا آبنائے ہرمز وچ برطانوی پرچم بردار ٹینکر ’’لا سٹیفنی‘‘ نوں ڈرون نال نشانہ بنایا گیا، جس دے نتیجے وچ عملے دے دو افراد زخمی ہوئے۔ پاسدارانِ انقلاب نے آکھیا اے کہ آبنائے ہرمز وچ امریکی ڈرون مار ڈھایا گیا اے، ایرو اسپیس فورس نے امریکی ایم کیو ون ڈرون دا سراغ لایا۔

امریکی وزیر خزانہ سکاٹ بیسنٹ نے آکھیا اے کہ اج منگل توں دنیا بھر دیاں فضائیاں تمام ایرانی ایئر لائنز لئی بند کر دتیاں جان گیاں۔ محکمہ خزانہ نے تقریباً دو ہفتے پہلے 27 ایرانی ایئر لائنز نوں اپنی پابندیاں دی فہرست وچ شامل کیتا سی۔

سکاٹ بیسنٹ نے آکھیا کہ انہاں نوں نہیں پتا کہ ایران نال ایہ تنازعہ کدوں تک جاری رہے گا، تاہم انہاں نے دَسیا کہ ایران اُتے عائد پابندیاں دے حوالے نال انہاں نے چین نال گل بات کیتی اے۔ چینی صدر دو دناں وچ امریکہ دا دورہ کرن گے تے ڈونلڈ ٹرمپ نال مختلف امور اُتے گل بات کرن گے، جنہاں وچ ایران اُتے عائد پابندیاں وی شامل نیں۔

بیسنٹ نے آکھیا کہ 23 ستمبر توں ایرانی ایئر لائنز لئی دنیا بھر وچ خدمات حاصل کرنا مشکل ہو جائے گا۔ انہاں دے مطابق ایرانی طیاریاں نوں ایندھن یا لینڈنگ سروسز فراہم کرن تے انہاں دے ٹکٹ فروخت کرن والے اداریاں نوں امریکی ڈالر دے مالیاتی نظام توں خارج کیتا جا سکدا اے۔

عراق نے امریکی پابندیاں دے اعلان توں بعد ایرانی ایئر لائنز دیاں پروازاں معطل کرن دا فیصلہ کر لیا۔ عراقی حکومت دے دو ذرائع نے اے ایف پی نوں دسیا کہ بغداد امریکی محکمہ خزانہ دے فیصلے اُتے عملدرآمد کردے ہوئے منگل دی صبح توں ایرانی ایئر لائنز اُتے پابندی نافذ کرے گا۔

اقوام متحدہ وچ امریکی سفیر مائیک والٹز نے آکھیا اے کہ ایران اپنا رویہ بدلے تاں مذاکرات دا دروازہ ہُن وی کھلا اے۔ صدر ٹرمپ چاہندے نیں کہ ایران کدے وی جوہری ہتھیار حاصل نہ کر سکے۔

پاسدارانِ انقلاب دے ترجمان نے خبردار کیتا اے کہ امریکا نے ہور حملہ کیتا تاں نویں اہداف نوں نشانہ بنایا جاوے گا تے جدید ہتھیار میدان وچ اتارے جان گے۔ انہاں آکھیا کہ امریکی حملے دی صورت وچ ایران دی دفاعی تے جوابی حکمت عملی وچ نمایاں تبدیلی آوے گی۔ نویں ہتھیار نویں صلاحیتاں دے نال استعمال کیتے جان گے تے دنیا حیران رہ جاوے گی۔ اگلے اہداف پہلے توں مختلف ہو سکدے نیں، جدوں کہ پاسدارانِ انقلاب لمبی جنگ لئی وی تیار اے۔

ایرانی پارلیمنٹ دے سپیکر باقر قالیباف نے آکھیا کہ ساڈے پیغامات تے شرائط دی وضاحت ثالثاں دے ذریعے دوجے فریق تک واضح طور اُتے پہنچا دِتی گئی اے۔ جدوں تک شرائط پوری نہیں ہُندیاں تے امریکا اپنے وعدے پورے نہیں کردا، مذاکرات توں پہلاں والی صورتحال تے کھلی آبنائے ہرمز ول واپسی ناممکن اے۔