نویں صوبے بننے چاہیدے نیں 77 فیصد شہریاں دی سروے وچ حمایت
نویں صوبیاں نال حکمرانی بہتر، ترقیاتی کم تیز تے سرکاری سہولتاں عوام دی دہلیز تک پہنچاؤن وچ مدد مل سکدی اے: شہریاں دی رائے
سندھ وچ نویں صوبیاں دی حمایت سب توں ودھ 80 فیصد، پنجاب وچ 78 فیصد، خیبر پختونخوا وچ 75 فیصد تے بلوچستان وچ 72 فیصد۔
جنوبی پنجاب، بہاولپور تے ہزارہ ڈویژن نوں صوبہ بناؤن دا مطالبہ موجود اے، کراچی نوں وکھرا صوبہ بناؤن دیاں تجاویز وی وقتاً فوقتاً زیرِ بحث آندیاں رہندیاں نیں۔
میریڈین نیشنل بیرومیٹر 2026 دے ناں نال سروے، صوبائی حکومتاں دی کارکردگی اُتے عدم اطمینان نویں صوبیاں دی حمایت دی وڈی وجہ بن کے سامنے آیا۔
لاہور: اک نویں سروے وچ انکشاف ہویا اے کہ پاکستان وچ ترقی تے حکومتی سہولتاں دی بہتر فراہمی لئی نویں صوبیاں دے قیام دے حامی شہریاں دی تعداد وچ نمایاں اضافہ ہو رہیا اے۔
سروے دوران شہریاں نے اپنی رائے دیندے ہوئے آکھیا کہ نویں صوبے بنن نال طرزِ حکمرانی بہتر بناؤن، ترقیاتی عمل تیز کرن تے سرکاری سہولتاں عوام دی دہلیز تک پہنچاؤن وچ مدد مل سکدی اے۔
واضح رہے کہ نویں صوبیاں دے قیام دا مطالبہ ایس پس منظر وچ زور پکڑ رہیا اے کہ وڈے صوبائی انتظامی ڈھانچے دور دراز ضلعیاں تے چھوٹی آبادیوں دیاں ضروریات پوری کرن وچ مشکلات دا شکار نیں۔
میریڈین نیشنل بیرومیٹر 2026 دے ناں نال کیتے گئے سروے، جیہڑا میریڈین اینالیٹکس نے 5 ہزار شہریاں وچ کروایا، وچ انکشاف ہویا اے کہ 77 فیصد پاکستانی اضافی صوبے قائم کرن دے حامی نیں۔ نومبر 2022ء دے مقابلے وچ ایہ شرح 23 فیصد پوائنٹس ودھ گئی اے۔
سروے مطابق 2022ء وچ نویں صوبیاں دے قیام دی حمایت 54 فیصد سی، جیہڑی 2024ء وچ ودھ کے 66 فیصد ہوگئی تے تازہ ترین سروے وچ 77 فیصد تک پہنچ گئی۔
ایہ نتائج ظاہر کردے نیں کہ نویں صوبیاں دے قیام دی بحث ہن صرف سیاسی تے جغرافیائی حدبندیاں تک محدود نہیں رہی، بلکہ ایہ روزمرہ دے طرزِ حکمرانی دے مسئلیاں نال وی جڑ چکی اے۔
شہریاں نوں امید اے کہ چھوٹے انتظامی یونٹ قائم ہون نال بنیادی سرکاری سہولتاں دی فراہمی بہتر ہووے گی تے سارے علاقیاں وچ ترقی دے برابر مواقع پیدا ہون گے۔
پاکستان دے سیاسی منظرنامے وچ نویں صوبیاں دا قیام اک اہم مسئلہ رہیا اے، خاص طور اُتے پنجاب وچ جتھے جنوبی پنجاب تے بہاولپور نوں وکھرے صوبے بناؤن دے مطالبے وقتاً فوقتاً سامنے آندے رہے نیں۔
جنوبی پنجاب دے وکھرے صوبے دے حامیآں دا مؤقف اے کہ علیحدہ انتظامی ڈھانچہ قائم ہون نال ایس خطے نوں ترقیاتی منصوبہ بندی، بجٹ دی تقسیم تے عوامی سہولتاں دی فراہمی وچ ودھ توجہ مل سکے گی۔
ایس خطے وچ ملتان، بہاولپور، ڈیرہ غازی خان، رحیم یار خان تے مظفرگڑھ سمیت کئی ضلعے شامل نیں۔
بہاولپور صوبے دے قیام دا مطالبہ وی اک وکھرا تاریخی پس منظر رکھدا اے۔ ایس مطالبے دے حامی سابق ریاست بہاولپور دی صوبائی حیثیت بحال کرن دے خواہشمند نیں۔
ایہ دونوں تجاویز مختلف سیاسی جماعتاں دے انتخابی منشور، پارلیمانی بحثاں تے انتخابی مہمات دا حصہ رہیاں نیں، تاہم صوبیاں دیاں حدبندیاں، انتظامی معاملات تے سیاسی اتفاقِ رائے اُتے اختلافات دی وجہ توں ہن تک انہاں اُتے عملدرآمد ممکن نہیں ہو سکیا۔
ملک دے ہور حصیاں وچ وی نویں صوبیاں دے قیام دے مطالبے سامنے آندے رہے نیں۔ خیبر پختونخوا دے ہزارہ ڈویژن وچ وکھرے صوبے دے قیام دا مطالبہ موجود اے، جدکہ سندھ وچ کراچی نوں الگ صوبہ بناؤن دیاں تجاویز وی وقتاً فوقتاً بحث دا موضوع بندیاں رہیاں نیں۔
ایس طرح شمالی پنجاب دے کجھ علاقیاں اُتے مشتمل پوٹھوہار صوبے دے قیام دیاں تجاویز وی انتظامی ڈھانچے دی ازسرِنو تشکیل بارے بحث دا حصہ رہیاں نیں۔
میریڈین دے سروے مطابق چاراں موجودہ صوبیاں وچ اضافی صوبے قائم کرن دی بھرپور حمایت پائی گئی اے، جیہڑی ظاہر کردی اے کہ ایہ مطالبہ کسے اک خطے تک محدود نہیں۔
سندھ وچ نویں صوبیاں دے قیام دی حمایت سب توں ودھ 80 فیصد ریکارڈ کیتی گئی، جدکہ پنجاب وچ 78 فیصد، خیبر پختونخوا وچ 75 فیصد تے بلوچستان وچ 72 فیصد شہریاں نے ایس دی حمایت کیتی۔
کراچی وچ نویں صوبیاں دے قیام دے حق وچ حمایت دی شرح 92 فیصد رہی، جیہڑی سروے دے نمایاں ترین اعداد و شمار وچ شامل اے۔
سروے دے نتائج توں ایہ وی ظاہر ہویا اے کہ عوامی حمایت صرف عمومی طور اُتے نویں صوبے بناؤن تک محدود نہیں، بلکہ مجموعی طور اُتے 73 فیصد افراد نے ایس تجویز دی حمایت کیتی کہ اُنہاں دے اپنے ضلعے نوں وی کسے نویں صوبے دا حصہ بنایا جاوے۔
ایہ رجحان ظاہر کردا اے کہ شہری ایسے انتظامی بدلاؤ وچ دلچسپی رکھدے نیں، جنہاں دے اثرات براہِ راست اُنہاں دیاں آبادیوں تے علاقیاں اُتے پین۔
سروے دوران صوبائی حکومتاں دی کارکردگی اُتے عدم اطمینان نویں صوبیاں دے قیام دی ودھدی ہوئی حمایت دی اک وڈی وجہ بن کے سامنے آیا اے۔
سروے وچ تقریباً 82 فیصد افراد نے آکھیا کہ موجودہ صوبائی حکومتاں اُنہاں دے ضلعیاں دیاں ترقیاتی ضروریات پوری کرن وچ مؤثر کردار ادا نہیں کر رہیاں۔
عوامی سہولتاں وچ متوقع بہتری وی نویں صوبیاں دے قیام دی حمایت دی اک اہم وجہ اے۔ 83 فیصد افراد دا خیال اے کہ نویں صوبے بنن نال سرکاری دفاتراں تک پہنچن لئی سفر دا وقت گھٹ ہو جاوے گا۔
79 فیصد افراد نوں امید اے کہ نویں صوبیاں دے قیام نال ضلعیاں دی ترقی لئی فنڈز وچ اضافہ ہووے گا۔
77 فیصد افراد دا خیال اے کہ ایس اقدام نال پولیس دی عوامی شکایتاں اُتے ردعمل دین دی صلاحیت بہتر ہووے گی۔
ایہ اعداد و شمار ظاہر کردے نیں کہ شہری چھوٹے انتظامی ڈھانچیاں نوں قانون نافذ کرن والے اداریاں تک بہتر رسائی تے عوامی تحفظ وچ اضافے نال وی جوڑدے نیں۔
سروے مطابق مختلف عمراں دے افراد تے شہری تے دیہی آبادی وچ وی نویں صوبیاں دے قیام دی حمایت پائی گئی۔
18 توں 29 سال دی عمر دے افراد وچ حمایت 83 فیصد رہی۔
30 توں 44 سال دی عمر دے افراد وچ ایہ شرح 82 فیصد ریکارڈ کیتی گئی۔
45 توں 64 سال دی عمر دے افراد وچ حمایت 72 فیصد رہی۔
ایس طرح شہری علاقیاں وچ رہن والے 76 فیصد، جدکہ دیہی علاقیاں دے 68 فیصد افراد نے نویں صوبیاں دے قیام دی حمایت کیتی۔
ایہ سروے 12 اکتوبر توں 4 نومبر 2026ء دے دوران کیتا گیا، جس وچ 18 توں 64 سال دی عمر دے 5 ہزار بالغ شہریاں دیاں رائے حاصل کیتیاں گئیاں۔
پاکستان دے آئین دے آرٹیکل 239 دی شق 4 مطابق کسے صوبے دیاں حدبندیاں وچ تبدیلی نال متعلق آئینی ترمیم اُس وقت تک صدرِ مملکت دی منظوری لئی پیش نہیں کیتی جا سکدی، جدوں تک متعلقہ صوبے دی صوبائی اسمبلی اپنے کُل ارکان دی گھٹ توں گھٹ دو تہائی اکثریت نال ایس دی منظوری نہ دے دے۔
ایس آئینی تقاضے دے تحت کسے وی صوبے دیاں حدبندیاں تبدیل کرن یا نواں صوبہ قائم کرن لئی متعلقہ صوبائی اسمبلی دی دو تہائی اکثریت نال منظوری بنیادی شرط اے۔
