امریکی پابندیاں مکن توں بعد پاکستان دی ایران توں سستے تیل تے گیس دی خریداری! وڈی خبر آ گئی
کراچی (24 جون 2026): امن معاہدے توں بعد امریکا ایران توں پابندیاں ہٹا رہیا اے، ایس توں پاکستان تے پاکستانی عوام نوں کیہ فائدے ہون گے۔
پاکستان دی کامیاب سفارتی تے ثالثی دیاں کوششاں دے نتیجے وچ ادھی صدی توں اک دوجے دے دُشمن ملکاں امریکا تے ایران وچکار امن معاہدہ ہویا اے تے ہن امریکا ایران تے لائیاں پابندیاں ختم کر رہیا اے۔ ایس دا فائدہ کس حد تیکر پاکستان نوں ہوئے گا۔
اے آر وائی نیوز دے پروگرام ‘آن مائی ریڈار’ دے ہوسٹ معروف تجزیہ کار کامران خان نے اپنا تجزیہ پیش کردیاں ہویاں پاکستان لئی سستے تیل، گیس دی فراہمی، تجارت تے سرمایہ کاری وچ وادھے دے موقعیاں اُتے چاننا پایا۔
کامران خان نے آکھیا کہ پاکستان نے نہ صرف جنگ دے دوران ایران دی سفارتی حمایت کیتی بلکہ ایران تے امریکا وچکار ڈائیلاگ تے امن معاہدے دا راہ پدھرا کرن وچ وی اہم ترین ثالث دا کردار ادا کیتا۔ ایہ تریخ دی وڈی سچائی اے کہ پنجاہ سالہ ایران امریکی دشمنی پاکستان نے ختم کرائی، اج دا دورہ ایران دا پاکستان اُتے اعتماد نوں ظاہر کردا اے۔
اوہناں نے آکھیا کہ ایرانی صدر مسعود پزشکیان دا دورہِ پاکستان دوواں ملکاں وچکار مستقبل دے معاشی تعاون لئی اک بہت وڈی شروعات سمجھیا جا رہا اے۔ ایران تے امریکی پابندیاں ختم ہوون دی صورت وچ پاکستان نوں تجارت، توانائی تے علاقائی رابطیاں وچ نمایاں فائدے لبھن گے۔
ایران اُتے امریکی پابندیاں ختم ہو رہیاں نیں۔ بارڈر ٹریڈ توں لے کے گوادر دی اسٹرٹیجک اہمیت، ایران پاکستان گیس پائپ لائن، ایرانی آئل دی قانونی امپورٹ سمیت کئی منصوبے نیں جیہڑے ورھیاں توں رکے ہوئے سن، ہن اوہ دوبارہ پوری طاقت نال متحرک ہون گے۔
ایہ ڈیولپمنٹ صرف سفارتی جِت نہیں بلکہ تجارت، انرجی ٹرانزٹ تے سرمایہ کاری دے نویں موقعے وی پیدا کر سکدی اے۔ ایس ہور منظر نامے وچ ایران تے پاکستان نے حال ہی وچ سرحدی علاقے وچ اسپیشل اکنامک زون بنان دے منصوبے نوں تیز کرن تے دو پاسہ تجارت 10 ارب ڈالر تیکر ودھان دا ہدف متھیا اے۔
دوواں ملکاں دا خیال اے کہ بارڈر ٹریڈ، انڈسٹریل کارپوریشن تے ریجنل کنکٹیویٹی وچ وادھا ایس ہدف نوں پاؤن وچ اہم کردار ادا کر سکدا اے۔
حالیہ کشیدگی دے دوران پاکستان نے ایران نوں گوادر، کراچی تے پورٹ قاسم سمیت اپنیاں بندرگاہواں تیکر رسائی دتی بلکہ تافتان بارڈر تیکر چھ زمینی راہ وی کھول دتے جیہدے نتیجے وچ ایران نوں متبادل ٹریڈ تے سپلائی روٹس ملے۔
ایرانی حکام دے مطابق ایران دا 45 ارب ڈالر دا غیر رسمی کاروبار دبئی دے راہیں ہوندا اے۔ جے ایران اُتے امریکی پابندیاں پورے طریقے نال ختم ہو جاندیاں نیں تاں پاکستان خطے وچ اک اہم ٹریڈ تے لاجسٹک گیٹ وے بن سکدا اے تے ایس دے نتیجے وچ ایرانی تجارت دا وڈا حصہ قانونی تے دستاویزی چینل دے راہیں پاکستان منتقل ہوون دی امید اے۔
ایس پورے منظر نامے وچ ایران پاکستان گیس پائب لائن پراجیکٹ سب توں اہم اے جیہڑا اک واری پھر توجہ دا مرکز بن سکدا اے۔ 2009 وچ ہوئے معاہدے دے تحت ایران نے پاکستان نوں 25 سال تیکر ہر روز اک ارب مکعب فٹ گیس دینی سی۔ ایران نے اپنے حصے دا کم پورا کر لیا سی پر امریکی پابندیاں تے مالی مشکلاں پاروں پاکستان اپنا حصہ تعمیر نہیں کر سکیا سی۔
پابندیاں ختم ہوون دی صورت وچ پاکستان اُتے ایس منصوبے نوں اگے ودھان دا دباؤ ودھ سکدا اے پر ایس دے نال ہی پاکستان نوں سستی گیس حاصل کرن دا موقع وی مل سکدا اے جیہڑا ملک دے سنگین توانائی بحران نوں مکاون وچ اہم کردار ادا کر سکدا اے۔
ایس توں علاوہ کئی دہائیاں توں ایرانی پٹرول تے ڈیزل بلوچستان دے زمینی تے سمندری راہواں توں اسمگل ہو کے پاکستان آ رہا اے۔ اندازے دے مطابق ہر روز تقریباً اک کروڑ لیٹر ایرانی فیول پاکستان اسمگل ہو کے آؤندا اے۔ ایران اُتے پابندیاں ختم ہوون دی صورت وچ ایہو تجارت قانونی شکل اختیار کر کے پاکستان نوں 300 ارب روپے توں ودھ سالانہ ریونیو دے سکدی اے۔
