نریندر مودی توں متعلق بی بی سی دی دستاویزی فلم

عاطف خالدبٹ

بھارت دے وزیراعظم نریندر مودی بارے پہلاں تے پاکستان تے بھارت توں ای ایسیاں آوازاں سنن نوں ملدیاں رہیاں نیں کہ اوہ گجرات دے فسادات لئی براہ راست ذمہ وار نیں تے اوہناں نے ایہناں فسادات نوں بڑھاوا دین وچ بنیادی کردار ادا کیتا لیکن ہن برطانوی نشریاتی ادارے بی بی سی دی اک دستاویزی فلم نے وی ایس گل اتے مہر تصدیق ثبت کردتی اے۔ India: The Modi Question دے عنوان نال بنن والی ایہہ دستاویزی فلم دو قسطاں وچ بی بی سی ٹونامی چینل اتے نشر کیتی گئی۔ ایس دستاویزی فلم دے منظرعام تے آندیاں ای نریندر مودی دی سربراہی وچ چلن والی بھارتی حکومت سیخ پا ہو گئی تے اوہنے اپنے شہریاں دی ایس فلم تک رسائی روکن لئی ایمرجنسی قنون دا نفاذ کردتا۔ ایس صورتحال توں اندازہ ہوندا اے کہ بھارتی حکومت نہ صرف خود عوام کولوں حقائق لکانا چاہندی اے بلکہ جے کوئی غیر ملکی ادارہ انج کرنا چاہوے تے اوہنوں وی ایس گل دی اجازت نہیں دتی جاوے گی۔
ایس دستاویزی فلم وچ نریندر مودی دے بھارتیہ جنتا پارٹی (بی جے پی) وچ مختلف عہدیاں اتے عمودی سفر تے فیر گجرات دے وزیراعلیٰ بنن تک دی کہانی دا احاطہ کیتا گیا اے۔ ایس فلم وچ خصوصی طور تے مودی دے گجرات وچ 2002وچ مذہبی بنیاداں اتے ہون والے فسادات وچ کردار دا جائزہ لیتا گیا اے۔ ایہو اوہ نقطہ اے جہنوں بنیاد بنا کے بھارتی حکومت نے ایس فلم نوں بھارت دے خلاف بی بی سی دا پروپیگنڈا قرار دے کے اپنے ملک وچ ایہدی نمائش اتے پابندی عائدکردتی اے۔ بھارتی وزارت اطلاعات و نشریات دے سینئر مشیر کنچن گپتا کہندے نیں کہ حکومت نے ٹویٹر تے یوٹیوب اتے موجود ایسے درجناں اکائونٹس نوں بند کرن دا حکم جاری کردتا اے جہدے ذریعے ایس دستاویزی فلم دے کجھ حصے شیئر کیتے گئے نیں۔ اوہناں دا ہور کہنا اے کہ ایس فلم وچ بے بنیاد الزام لا کے بھارت دی خودمختاری تے سالمیت نون سبوتاژ کیتا گیا اے۔
بھارتی حکومت ایس دستاویزی فلم دی وجہ نال کنی برہم اے ایہدا اندازہ کنچن گپتا دے ٹویٹر اتے جاری ایس بیان توں لایا جا سکدا اے:
Videos sharing BBC World hostile propaganda and anti-India garbage, disguised as documentary on YouTube, and tweets sharing links to the BBC documentary have been blocked under Indias sovereign laws and rules.
ایہناں ویڈیوز اتے جہناں وچ بی بی سی ورلڈ دا مخاصمانہ پروپیگنڈا تے بھارت مخالف گند پیش کیتا گیا اے جہنوں یوٹیوب اتے دستاویزی فلم دا روپ دتا گیا اے تے ایہناں ٹویٹس اتے جہناں وچ بی بی سی دی دستاویزی فلم دے لنکس دتے گئے نیں’ بھارت دی سالمیت دے قوانین و ضوابط دے تحت پابندی لا دتی گئی اے۔
دوجے پاسے بی بی سی ولوں جاری اک بیان وچ کہیا گیا اے کہ ایہہ دستاویزی فلم اعلیٰ ترین ادارتی معیارات دے مطابق چھان بین کر کے تیار کیتی گئی اے۔ حکومت دے ایس فلم اتے پابندی عائد کرن مگروں بھارت دے مختلف حلقیاں وچ اوہناں نکات اتے بحث شروع ہو گئی اے جہناں نوں ایس پیشکش وچ خصوصی اہمیت دتی گئی اے۔ ایس حوالے نال بھارت دے مغربی ساحل اتے واقع ریاست گجرات وچ فروری تے مارچ 2002وچ ہون والے اوہ مذہبی فسادات خاص توجہ داموضوع بنے نیں جہناں وچ سرکاری اعدادوشمار دے مطابق تقریباً اک ہزار تے غیر سرکاری ذرائع دی تحقیق دی رو نال دو ہزار توں ودھ بندے موت دے گھاٹ اتار دتے گئے۔ سرکاری تے غیر سرکاری ذرائع ایس گل اتے متفق نیں کہ مرن والیاں وچ وڈی تعداد مسلماناں دی سی۔ ایہناں ہلاکتاں دے علاوہ عصمت دری دے وی سینکڑاں واقعے پیش آئے تے املاک نوں ساڑن تے نقصان پہنچان دی وی کئی وارداتاں ہوئیاں۔
گجرات وچ جدوں ایہہ فسادات ہوئے اوس ویلے نریندر مودی اوتھے وزیراعلیٰ سن۔ پچھلی دو دہائیاں دے دوران مختلف ذرائع مودی اتے ایہہ الزام عائد کردے رہے نیں کہ فسادات دے دوران اوہناں نے اپنے عہدے دا ناجائز استعمال کردیاں ہندو جتھیاں نوں مسلماناں تے اوہناں دی املاک بارے معلومات فراہم کیتیاں تے پلس تے دوجے سرکاری اداریاں نوں دنگا فساد کرن والے دے خلاف کسے وی کارروائی توں روک دتا۔ ہن بی بی سی دی مذکورہ دستاویزی فلم وچ ایہہ دسیا گیا اے کہ 2002 ای وچ برطانیہ نے گجرات فسادات بارے اک خفیہ تفتیش کیتی سی جہدے توں پتہ چلدا اے کہ نریندر مودی ایہناں فسادات لئی براہ راست ذمہ وار نیں کیوں جے اوہناں نے دنگا فساد کرنو الیاں نوں آزادی دتی جہدا فیدہ چکدیاں اوہناں نے مسلماناں نوں ہر طرحاں دا نقصان پہنچایا۔ بی بی سی نے ایس خفیہ تفتیش دی غیر مطبوعہ رپورٹ برطانوی دفتر خارجہ توں حاصل کیتی تے اوس دستاویزی فلم وچ اوہدے حوالے دتے۔
بی بی سی دی دستاویزی فلم وچ مذکورہ رپورٹ دا حوالہ دے کے جو کجھ کہیا گیا اے اوہدی تصدیق سیاسی ذرائع توں وی انج ہو گئی کہ 2001توں 2006تک برطانیہ دے وزیر خارجہ رہن والے جیک سٹرا نے بی بی سی نوں دتے گئے اک انٹرویو وچ ایس گل دے صحیح ہون دی تائید کردیاں کہیا کہ ساڈی اک ٹیم نے گجرات جا کے ثبوت تے شواہد اکٹھے کر کے جہڑی جامع رپورٹ تیار کیتی سی اوہ چشم کشا سی۔ جیک سٹرا دے مطابق اوس رپورٹ توں پتہ چلیا کہ وزیراعلیٰ مودی نے نہ صرف پلس نوں قابو وچ رکھن بلکہ ہندو انتہا پسنداں نوں آزادانہ طور تے کارروائیاں کرن لئی حوصلہ افزائی دین وچ فعال کردار ادا کیتا۔ پچھلے برطانوی وزیر خارجہ نے ہور کہیا کہ ایہہ قابل مذمت سیاسی مداخلت دی اک مثال سی کہ پلس نوں لوکاں دی حفاظت دے اوہناں دے بنیادی کم توں روک دتا گیا۔
ایہہ صرف اک دستاویزی فلم ای نہیں بلکہ نریندر مودی دے خلاف اک چارچ شیٹ اے جہدے وچ صراحت نال اوہناں دے جرماں دی تفصیل بیان کیتی گئی اے۔ بی بی سی نے ای دستاویزی فلم وچ صرف اک واقعے توں پردہ چکیا اے۔ ہن جے کوئی ادارہ 2014 وچ مودی دے بھارت دے وزیراعظم بنن توں لے کے ہن تک دے واقعات دا جائزہ لوے تے پتہ چلے گا کہ مودی نے راشٹریہ سویم سیوک سنگھ (آر ایس ایس) دی انتہا پسند سوچ نوں اگے ودھاندے ہوئے بھارت وچ رہن والی بالعموم ساری اقلیتاں تے بالخصوص مسلماناں دے نال پیش آن والے تخریب کاری دے واقعات وچ ملوث شدت پسند عناصر دی حوصلہ افزائی وچ کس کس طریقے نال کیہ کیہ کردار ادا کیتا۔ یقینا اقوام متحدہ سنے سارے اہم عالمی تے بین الاقوامی اداریاں دے کول ایسے بہت سارے واقعات توں متعلق کئی چشم کشا خفیہ رپورٹاں موجود ہون گئیاں لیکن اوہناں وچ کوئی وی ادارہ ایس حوالے نال کوئی ٹھوس اقدام نہیں کرنا چاہوے گا کیوں جے سوا ارب توں ودھ آبادی دا ملک صرف اک جغرافیائی اکائی ای نہیں بلکہ اک بہت وڈی منڈی وی اے!۔