اسمارٹ فوناں دی وجہ توں شرح پیدائش (بچے جمن دی شرح) وچ کمی آئی اے، تحقیق
اسمارٹ فوناں دا استعمال تے ہن پوری دنیا وچ ہو رہا اے تے ارباں لوکاں دے ہتھاں وچ ایہہ ڈیوائسز نظر آؤندیاں نیں۔
مگر ہن 2 نویاں تحقیقی رپورٹاں وچ اسمارٹ فوناں دے استعمال دا حیران کرن والا اثر سامنے آیا اے۔ امریکا دے نیشنل بیورو آف اکنامکس ریسرچ دی تحقیق وچ دَسیا گیا اے کہ 2007 توں ہن تک امریکا وچ بچیاں دی پیدائش دی شرح وچ 22 فیصد کمی آئی اے۔ چیتے رہے کہ 2007 اوہ سال سی جدوں پہلا آئی فون مارکیٹ وچ آیا سی تے تحقیق وچ آئی فون یا اسمارٹ فوناں نوں برتھ کنٹرول (پیدائش گھٹ کرن والا ذریعہ) قرار دِتا گیا اے۔
اوینج تے ماہرین امریکا وچ شرح پیدائش دی کمی نوں کافی چر تک 2008 دے عالمی معاشی بحران نال جوڑدے رہے جیہدے وچ کروڑاں لوکاں نوں مشکلاں جھیلنیاں پئیاں، پر جدوں معیشت دوبارہ بحال ہوئی تاں وی بچیاں دی پیدائش دی گنتی پرانی حالت اُتے واپس نہ آئی۔ دوجیاں وجہاں وچ مانع حمل (بچے جمن توں روکن والیاں) دوائیاں دا زیادہ استعمال، عورتاں دی تعلیم وچ وادھا، گھر یا بچیاں دی دیکھ بھال دے خرچے وغیرہ شامل نیں۔
پر ایس تحقیق وچ ایہہ جانن دی کوشش کیتی گئی کہ 2007 وچ آئی فون دے آون توں بعد اسمارٹ فوناں دے استعمال نے ایس اتے کیہ اثر پایا۔ 2011 تک آئی فون صرف اک امریکی موبائل نیٹ ورک اُتے چل رہے سی، ایس لئی کئی علاقیاں وچ ایہناں دا استعمال نہیں سی ہو رہا، پر ایس عرصے وچ جیہناں علاقیاں وچ ایہہ اسمارٹ فون موجود سی، اوتھے 15 توں 24 سال دی عمر دیاں کُڑیاں وچ شرح پیدائش 4.5 توں 8 فیصد تک گھٹ گئی۔ 24 سال توں وڈی عمر دیاں عورتاں وچ بچیاں دی پیدائش وچ معمولی کمی آئی۔
تحقیق کاراں دے مطابق صرف آئی فون نوں ہی اکو اک وجہ نہیں کہیا جا سکدا، پر ایہہ صاف ظاہر اے کہ 2007 وچ اسمارٹ فوناں دے آون توں بعد امریکا وچ بچیاں دی پیدائش دی شرح گھٹی اے کیونکہ لوکاں دا آپسی میل جول (سوشل لائف) گھٹ گیا اے۔
ایسے طرحاں امریکا دی سنسی ناٹی (Cincinnati) یونیورسٹی دی اک ہور تحقیق وچ وی دنیا بھر وچ ایس توں ملدا جُلدا اثر ویکھیا گیا۔ ایس تحقیق وچ دنیا دے 128 دیساں وچ اسمارٹ فوناں دے استعمال تے نوجواناں وچ شرح پیدائش دا جائزہ لیا گیا۔ تحقیق وچ پتا لگیا کہ جدوں اسمارٹ فون وڈے پدھر اُتے لوکاں نوں ملنا شروع ہوئے تاں شرح پیدائش گھٹن دی رفتار بہت تیز ہو گئی۔ تحقیق کاراں نے ایہنوں اک سانجھا عالمی ٹیکنالوجی جھٹکا (Global Technology Shock) قرار دِتا اے۔
عالمی پدھر اُتے امیر تے غریب دوویں طرحاں دے دیساں وچ شرح پیدائش گھٹ ہوئی اے جِہدے توں بڈھے لوکاں دی گنتی ودھ گئی اے، کم کرن والے بندیاں دی کمی ہو گئی اے تے سماجی سکیورٹی دے نظام اُتے بوجھ ودھ گیا اے۔
