جنگ بندی ختم، نویں امریکی حملے، ایران دھماکیاں نال گونج اٹھیا: آبنائے ہرمز دوبارہ بند کرن دی ایرانی دھمکی
بندر عباس، سرک، کونارک، چا بہار تے بوشہر وچ دھماکے، جوہری پاور پلانٹ نوں کوئی نقصان نہیں پہنچیا: ایرانی میڈیا دوبارہ بحری ناکہ بندی تے غور کر رہے آں: ٹرمپ اک دن پہلاں حملیاں وچ 8 ایرانی فوجی اہلکار شہید، 60 چھوٹیاں کشتیاں نوں نشانہ بنایا: امریکی سینٹرل کمانڈ ایران دے بحرین تے کویت وچ امریکی اڈیاں تے جوابی حملے، تیل 8 فیصد مہنگا
واشنگٹن (مانیٹرنگ ڈیسک، نیوز ایجنسیاں) صدر ٹرمپ دے جنگ بندی ختم کرن تے نویں حملیاں دے اعلان توں بعد امریکی فوج نے بدھ دی رات گئے ایران وچ فضائی حملے کیتے، جس توں بعد ایران دے جنوبی ساحلی علاقیاں وچ کئی دھماکیاں دیاں آوازاں سنیاں گئیاں نیں۔ امریکی فوج نے ایران دے خلاف نویں کارروائیاں دی تصدیق کردیاں ہوئیاں کہیا اے کہ اِناں حملیاں دا مقصد آبنائے ہرمز وچ بین الاقوامی جہاز رانی نوں لاحق خظریاں نوں گھٹ کرنا اے۔
ایرانی خبر رساں ایجنسی دے مطابق بندر عباس، سرک، کونارک تے چا بہار وچ دھماکے سنے گئے۔ ایرانی میڈیا دا کہنا اے کہ چابہار وچ دھماکیاں توں بعد بجلی دی سپلائی بند ہو گئی، جدکہ بوشہر صوبے دے نیڑے وی دھماکے سنے گئے۔ بوشہر تے امریکی حملے نال جوہری پاور پلانٹ نوں کوئی نقصان نہیں پہنچیا۔ ایرانی میڈیا دے مطابق چابہار تے امریکی حملے پاروں پروجیکٹائل (گولے) دا اک ٹکڑا امام علی ہسپتال تے ڈگیا۔ ایران دے ابوموسیٰ جزیرے وچ وی دھماکے سنے گئے۔ ایرانی میڈیا دے مطابق ایرانی فورسز جلدی خطے وچ امریکی فوجی اڈیاں تے وڈے حملے شروع کرن گئیاں۔
ایرانی خبر رساں ادارے ‘تسنیم’ دے مطابق امریکی جنگی جہازاں نے چابہار وچ واقع امام علی نادسا دے فوجی اڈے نوں نشانہ بنایا۔ دَسیا جا رہا اے کہ ہن تک چابہار تے کونارک وچ تقریباً دس دھماکیاں دیاں آوازاں سنیاں جا چکیاں نیں۔ دوجے پاسے سرکاری نشریاتی ادارے آئی آر آئی بی (IRIB) دے مطابق بندر عباس وچ فضائی دفاعی نظام (ایئر ڈیفنس سسٹم) نوں الرٹ کر دتا گیا اے، جدکہ ایس علاقے توں وی کئی دھماکیاں دیاں خبراں ملیاں نیں۔
ایس توں پہلاں امریکی صدر ڈونلڈ ٹرمپ نے ایران نال جنگ ختم کرن دے عارضی معاہدے نوں “ختم شد” قرار دے دتا۔ امریکہ تے ایران دے اک دوجے تے حملیاں توں بعد ایس کشیدگی پاروں عالمی منڈی وچ خام تیل دیاں قیمتاں وچ تقریباً 8 فیصد اضافہ ہو گیا اے۔
ترکی وچ نیٹو سربراہی اجلاس دے دوران صحافیاں نال گل بات کردیاں ہوئیاں صدر ٹرمپ نے کہیا کہ “میرے خیال وچ ایہ (معاہدہ) ختم ہو چکیا اے، میں اوہناں نال کوئی لین دین نہیں کرنا چاہندا، اوہناں نال وقت ضائع کرن دا کوئی فائدہ نہیں۔” اوہناں نے ایران تے معاہدے دی روزانہ دی بنیاد تے خلاف ورزی کرن دا الزام لاؤندیاں ہوئیاں کہیا کہ “اوہ ہر روز ایس دی خلاف ورزی کردے نیں، اوہ جھوٹ بولدے نیں تے دھوکہ دیندے نیں۔” امریکی صدر نے ایہ دعویٰ بھی کیتا کہ ایران ہن مشرقِ وسطیٰ وچ پہلاں وانگوں بااثر تے طاقتور دھر نہیں رہا۔
ٹرمپ نے ہور کہیا کہ ایران دا جوہری مواد اک پہاڑ دے تھلے اینی ڈونگھائی (گہرائی) وچ موجود اے کہ اوہنو کڈھن لئی بھاری مشینری دی لوڑ پئے گی، جہڑی ساڈے توں سوا کسی ہور ملک کول نہیں اے۔ جدوں ٹرمپ توں پچھیا گیا کہ کیا امریکہ ایران وچ زمینی فوج گھلن تے غور کرے گا؟ تاں اوہناں دا کہنا سی کہ “میں اوتھے کیوں جاواں گا؟ میں اوتھے اودوں جاواں گا جدوں اوہ پوری طرحاں یا تے ختم ہو چکے ہون گے یا فیر کوئی معاہدہ ہو جائے گا۔” ٹرمپ نے ایہ دعویٰ وی کیتا کہ امریکہ ایران دے ساحل دے نیڑے واقع اہم تیل برآمدی مرکز ‘جزیرہ خارگ’ دا کنٹرول سنبھال سکدا اے تے ایس معاملے وچ تہران زیادہ کچھ نہیں کر سکے گا۔ ٹرمپ نے کہیا کہ امریکہ ایران دیاں بندرگاہواں تے بحری ناکہ بندی دوبارہ لاگو کرن تے غور کر رہا اے۔
ٹرمپ نے یوکرینی صدر ولادیمیر زیلنسکی نال ملاقات توں پہلاں صحافیاں نوں دَسیا کہ اوہناں نوں امید اے ایہ دوبارہ پوری جنگ دی شکل اختیار نہیں کرے گا تے جو کچھ بھی ہوئے گا، بہت جلدی ختم ہو جائے گا۔ دوجے پاسے ایران دا کہنا اے کہ اوہنے آبنائے ہرمز وچ ٹینکرز تے حملیاں دے جواب وچ امریکی کارروائی توں بعد بحرین تے کویت وچ قائم امریکی فوجی ٹھکانیاں نوں نشانہ بنایا اے۔ ایرانی پاسدارانِ انقلاب نے دعویٰ کیتا اے کہ اوہناں نے اک امریکی MQ-9 ڈرون وی مار گرایا اے۔
ایرانی سرکاری میڈیا دے مطابق جنوبی ایران تے امریکی حملیاں وچ ایران دے 8 فوجی اہلکار شہید ہوئے نیں۔ امریکی حکام دا کہنا اے کہ اک دن پہلاں اوہناں دے حملیاں وچ ایران دے فضائی دفاعی نظام، ساحلی نگرانی دے نظام، تے ڈرون لانچ سائٹس نوں نشانہ بنایا گیا سی۔ امریکی سینٹرل کمانڈ نے دَسیا کہ اوہناں نے ایرانی پاسدارانِ انقلاب دیاں 60 توں ودھ چھوٹیاں کشتیاں نوں نشانہ بنایا اے۔ دوجے پاسے، ایران نے دھمکی دتی اے کہ جے امریکہ نے ہور حملے کیتے تاں اوہ آبنائے ہرمز نوں پوری طرحاں بند کر دیوے گا، جہڑا کہ عالمی توانائی دی تجارت دا اک انتہائی اہم لنگھاہ (راستہ) اے۔ ایران دی وزارتِ خارجہ نے امریکی حملیاں تے ایران نوں تیل ویچن دی اجازت دین والے لائسنس دی منسوخی دی سخت مذمت کردیاں ہوئیاں ایہنوں فریم ورک معاہدے دی صریح خلاف ورزی قرار دتا اے۔
ادھر امریکی صدر ٹرمپ دے بیان تے مشرقِ وسطیٰ وچ دوبارہ کشیدگی پاروں عالمی منڈی وچ تیل دیاں قیمتاں 80 ڈالر فی بیرل توں ٹپ (تجاوز کر) گئیاں نیں۔ برینٹ خام تیل دی قیمت 8 فیصد اضافے نال 80.12 ڈالر فی بیرل تک پہنچ گئی، جدکہ امریکی خام تیل ڈبلیو ٹی آئی (WTI) 7 فیصد اضافے نال 75.34 ڈالر فی بیرل دا ہو گیا۔ ایس توں علاوہ دنیا بھر دیاں سٹاک مارکیٹاں وچ شدید مندی دیکھی گئی۔ پاکستان سٹاک مارکیٹ وچ بھی کاروبار دے دوران شدید منفی رجحان ریکارڈ کیتا گیا۔ کاروباری ہفتے دے تریجے دن، کاروبار دے شروع ہوندیاں ہی سٹاک ایکسچینج وچ زبردست مندی دیکھنے وچ آئی۔
