سعودی عرب، امریکا دے سانجھے حملے: عراق وِچ ایرانی حمایت یافتہ اتحاد نشانہ، پاسدارانِ انقلاب دے 4 بندیاں سمیت 20 ہلاک، اردن وِچ امریکی فوجی اڈا ایرانی میزائلاں دا نشانہ بن گیا
عراق وِچ ایرانی حمایت یافتہ ٹولا نواں کینسر، سعودی عرب نال مل کے خاتمے دی کوشش کیتی، ایران نوں حملے دی بھاری قیمت چکانی پاوے گی: ٹرمپ | جنگ مزید علاقیاں تک پھیلاؤن دی کوشش: تہران | ایران نے عمان دی آبنائے ہرمز دے سانجھے انتظام بابت پیش کیتی گئی تجویز مسترد کر دتی، غیر مجاز راستے توں جان والے 3 آئل ٹینکراں تے حملہ، خام تیل دیاں قیمتاں وِچ پھر 7 فیصد توں ودھ اضافہ
تہران، ریاض، واشنگٹن (نیوز ایجنسیاں، مانیٹرنگ ڈیسک) امریکا تے سعودی عرب نے بدھ دے دہاڑے (دن) عراق وِچ ایران دے حمایت یافتہ اتحاد تے سانجھے فضائی حملے کیتے، جِس نال پاسدارانِ انقلاب دے 4 بندیاں سمیت 20 اہلکار ہلاک ہو گئے، ایران نے تصدیق کیتی کہ اوہنے اردن وِچ قائم امریکی فوجی اڈیاں تے آبنائے ہرمز وِچ موجود بحری جہازاں نوں میزائلاں نال نشانہ بنایا ہے۔
امریکی صدر ڈونلڈ ٹرمپ نے امریکی فوجیاں تے حملاں دے جواب وِچ تہران دے خلاف سخت کارروائی دا اشارہ دیندے ہوئے کیہا کہ ایران نوں بھاری قیمت چکانی پاوے گی۔ اِدھر ایران نے عمان ولوں آبنائے ہرمز دے سانجھے انتظام بابت پیش کیتی گئی تجویز وی مسترد کر دِتی۔ ودھدی ہوئی کشیدگی نے پورے خطے نوں غیر یقینی حالت وِچ پا دِتا ہے تے عالمی توانائی دی سپلائی وی متاثر ہو رہی ہے۔ بدھ دے دن عالمی منڈی وِچ خام تیل دیاں قیمتاں وِچ وی وڈا اضافہ ویکھن وِچ آیا۔ برینٹ خام تیل دے سودے 7 فیصد توں زیادہ اضافے توں بعد 90 ڈالر فی بیرل توں ٹپ (تجاوز کر) گئے، یوں ہفتے دے شروع وِچ امریکی حملے اچانک رکاں توں بعد آؤن والی گراوٹ دا وڈا حصہ مک گیا۔
واشنگٹن تے ریاض ولوں ایہ پہلی وار ہے کہ سعودی عرب نے امریکا نال مل کے ایران نواز ٹولیاں دے خلاف فوجی کارروائی وِچ اپنی شرکت دا کھلے عام اعلان کیتا ہے۔ مبصرین دے مطابق ایس قدم نال جھگڑا (تنازع) مزید ودھ سکدا ہے کیونکہ ایس دے نتیجے وِچ سعودی عرب، ایران دے حمایت یافتہ مسلح گروپاں دے خلاف ایک نویں محاذ تے سِیدھا فریق بن گیا ہے۔
عراق دی پاپولر موبلائزیشن فورسز (پی ایم ایف) جو ایران نواز نیم فوجی تنظیماں دا اتحاد ہے تے عراقی سکیورٹی فورسز دا حصہ وی ہے، نے دَسیا کہ امریکی تے سعودی حملاں وِچ دیس بھر وِچ ایہناں دے کئی اڈیاں نوں نشانہ بنایا گیا، جِس دے نتیجے وِچ 20 اہلکار ہلاک تے 32 زخمی ہوئے۔ ایرانی اخبار دے مطابق ہلاک ہون والیاں وِچ پاسدارانِ انقلاب دے 4 فوجی مشیر وی شامل نے۔ پی ایم ایف دے مطابق حملے بغداد، واسط، نینویٰ، بصرہ، کرکوک، کربلا تے دیالیٰ سمیت ست صوبیاں وِچ کیتے گئے، ہلاکتاں دی گنتی وِچ ہور اضافہ ہو سکدا ہے، حملاں دے نتیجے وِچ عمارتاں، فوجی گڈیاں تے عسکری سامان نوں وی سخت نقصان پہنچیا۔
واشنگٹن تے ریاض دا کہنا ہے کہ ایہ کارروائی عراق توں سعودی عرب دی تیل تنصیبات تے کیتے گئے ڈرون حملاں دے جواب وِچ کیتی گئی، جیہناں دا الزام ایران نواز مسلح گروپاں تے لایا گیا ہے۔ ایہ پچھلے جمعے توں بعد مشرقِ وسطیٰ وِچ امریکا دی پہلی وڈی فوجی کارروائی ہے، جَدوں صدر ٹرمپ نے فوجی کمانڈراں دے مشورے تے 13 دن تک جاری رہن والی سخت بمباری مہم اچانک روک دتی سی۔
عراقی حکومت نے حالت تے غور لئی ہنگامی اجلاس سُد لیا۔ وزیراعظم دے دفتر نے سارے فریقاں توں حوصلے (تحمل) دا مظاہرہ کرن دی اپیل کردے ہوئے کیہا کہ عراق نوں علاقائی جنگاں توں دور رکھنا حکومت دی پہلی ترجیح ہے۔ عراقی ایوانِ صدر نے نیم فوجی گروپاں تے حملاں نوں ناقابلِ قبول جارحیت تے عراق دی خودمختاری دی کھلی خلاف ورزی قرار دِتا، تاہم نال ای مسلح گروپاں تے وی زور دِتا کہ اوہ عراق دے گوانڈھی دیساں تے حملے بند کرن۔
ٹرمپ نے فوکس نیوز نوں دَسیا کہ کارروائی توں پہلاں عراقی حکومت نال رابطہ تے ہم آہنگی کیتی گئی سی، تاہم بغداد نے ایس دعوے دی نہ تاں تصدیق کیتی تے نہ ای تردید، بلکہ صرف ایہ کیہا کہ عراقی زمین تے ہون والے حملاں دا جواب دین دا اختیار صرف ریاست کول ہے۔
ایران نے امریکی تے سعودی حملاں نوں امریکا تے اسرائیل ولوں جنگ نوں ہور علاقیاں تک پھیلاؤن دی کوشش قرار دِتا، جبکہ عراق وِچ سرگرم ایران نواز گروپ حرکت حزب اللہ النجباء نے خبردار کیتا کہ امریکی تے سعودی فوجاں نوں ایس کارروائی دی بھاری قیمت چکانی پاوے گی۔
عراق وِچ سانجھی کارروائی توں کچھ گھنٹے پہلاں امریکی فوج نے کیہا سی کہ اوہدے فضائی دفاعی نظام نے خطے وِچ امریکی فوجیاں تے ایران دا اک اچانک حملہ ناکام بنا دِتا۔ اردن دی فوج دے مطابق اوہنے ایران دے داغے گئے پنج میزائل مار ڈگے (سٹے)۔ ایران دی پاسدارانِ انقلاب نے دعویٰ کیتا کہ اوہنے اردن وِچ امریکی فوجی تنصیبات تے کئی بیلسٹک میزائل داغے، جبکہ آبنائے ہرمز توں غیر مجاز راستے توں لنگھن دی کوشش کرن والے تن آئل ٹینکراں نوں وی نشانہ بنایا۔
امریکی صدر ڈونلڈ ٹرمپ نے اک انٹرویو وِچ کیہا کہ ایران نے مشرقِ وسطیٰ وِچ امریکی فوجی اڈیاں نوں نشانہ بناؤن دی کوشش کیتی، تاہم امریکی دفاعی نظام نے ایس کوشش نوں ناکام بنا دِتا۔ اوہناں کیہا اردن وِچ امریکی اڈیاں تے حملے دی ایران نوں بھاری قیمت چکانی پاوے گی، ایران تے سخت حملہ کیتا جاوے گا تے امریکا اپنے مفادات دے بچاء لئی ہر لوڑیندا قدم چُکے گا۔ اوہناں عراق وِچ ایرانی حمایت یافتہ گروپاں نوں نواں کینسر قرار دیندے ہوئے کیہا کہ سعودی عرب تے امریکا نے مل کے ایہناں دے خاتمے دی کوشش کیتی ہے۔
خلیجی دیساں دی حمایت نال عمان نے ایس ہفتے آبنائے ہرمز دے سانجھے انتظام تے رضاکارانہ سروس فیس دے نظام دی تجویز پیش کیتی سی، تاہم اک سینئر ایرانی عہدیدار نے رائٹرز نوں دَسیا کہ تہران نے ایس نوں غیر معقول قرار دیندے ہوئے مسترد کر دِتا ہے۔ عہدیدار دے مطابق عمان نال 50،50 فیصد سانجھا کنٹرول ایران دے مفادات نال میل نہیں کھاندا، اگرچہ تہران عمان نوں اک اہم تے نیڑے دا گوانڈھی سمجھدا ہے۔ ایران چاہندا ہے کہ آبنائے ہرمز دے اندر آؤن والے بحری راستے تے اوہدا پورا جبکہ باہر جانے والے راستے تے کجھ حد تک (جزوی) کنٹرول ہووے۔
