حکومت دا لوکاں دے نیڑے نہ ہونا سبھ توں وڈا مسئلہ اکو حل نویں انتظامی یونٹس میاں عامر محمودموجودہ نظام ڈھے چُکیا ہے نویں صوبیاں لئی سیاستدان رل کے بہن محسن نقوی

موجودہ سیاسی نظام تبدیل کرنا ہووے گا ورنہ ہور دس سال بعد وی وہی مسئلے ہون گے، اسیں کیوں صرف سیاسی جماعت دی سوچ تک رہ گئے، سیاسی نظام وِچ بزنس کمیونٹی نوں وی اگے آؤنا ہووے گا، عام آدمی نوں بنیادی سہولتاں چاہیدیاں نے جو اسیں نہیں دے پاؤندے: خطاب | آئین نویں صوبیاں دی اجازت دیندا، سیاسی جماعتاں اتفاقِ رائے نال فیصلے کرن: احسن بھون | بزنس کمیونٹی نوں پارلیمنٹ وِچ مناسب نمائندگی دِتی جاوے تاں برآمدات 200 ارب ڈالر تک لے جا سکدے نے: ایس ایم تنویر و دیگر دا پاکستان دی پہلی اکنامک سمٹ توں خطاب

اسلام آباد (ذیشان یوسفزئی، دنیا نیوز) وفاقی وزیرِ داخلہ محسن نقوی دا کہنا ہے کہ پاکستان جِس نظام دے تحت چل رہیا ہے وہ ڈھے چُکیا ہے، موجودہ سیاسی نظام نوں تبدیل کرنا ہووے گا، ایس نظام دے تحت وزیراعظم 12 توں 14 گھنٹے کم کر رہے نے، وہ 18 گھنٹے وی کم کرن تاں ایس دا کوئی فائدہ نہیں، ایہ صرف فائر فائٹنگ ہے draft۔ جواناں نوں لیپ ٹاپ، ٹیبلٹس تے دو چار ہزار روپے دے کے خوش نہیں کیتا جا سکدا، تسیں جوان کہو یا کاکروچ، جے ایہ کاکروچ اکٹھے ہو گئے تاں پورا نظام الٹ دیں گے۔ اسیں سبھ چاہندے آں کہ جمہوریت ہووے پر جمہوریت دے اندر چار پنج قسم دے نظام نے، نویں صوبیاں لئی سیاستدان رل کے بہن، ایس نوں جو مرضی ناں دیو، پر ایس نوں لوکاں دی سطح تے لے کے جانا پؤ گا۔ میاں عامر محمود نے کیہا سبھ توں وڈا مسئلہ ایہ ہے کہ حکومت تے حکمران لوکاں دے نیڑے نہیں نے۔ تمام مسئلاں دا حل چھوٹے انتظامی یونٹس نے، جِس نال اقتدار عام آدمی دے نیڑے ہووے گا، بصورتِ دیگر تمام مسئلے جوں دے توں برقرار رہیں گے۔ میاں عامر محمود نے پاکستان فرسٹ سمٹ وِچ نویں انتظامی یونٹس دی تجویز دِتی جِس دی تمام شرکاء نے تائید کیتی۔

اسلام آباد وِچ لنگھے دہاڑے (گزشتہ روز) پاکستان دی پہلی اکنامک سمٹ 2026 دا انعقاد کیتا گیا۔ سمٹ وِچ ملک بھر دے چیمبرز آف کامرس دے نمائندے، کاروباری برادری، صنعت کار، سول سوسائٹی دیاں شخصیتاں تے چیئرمین دنیا میڈیا گروپ میاں عامر محمود شریک ہوئے۔ وفاقی وزیرِ داخلہ محسن نقوی نے وی سمٹ وِچ شرکت کیتی۔ میاں عامر محمود نے شرکاء دے سامنے نویں انتظامی یونٹس دی تجویز رکھی، جِس دی تمام شرکاء نے تائید کیتی۔ وفاقی وزیرِ داخلہ محسن نقوی نے وی نویں صوبیاں دے قیام لئی میاں عامر محمود دی تجویز دی حمایت کیتی۔ محسن نقوی نے پاکستان فرسٹ سمٹ 2026 توں خطاب کردے ہوئے کیہا کہ کوشش ہوندی ہے سیاسی تقریر نہکراں، تاہم اج تھوڑی جہی سیاسی تقریر کرنی پؤ گی۔ انہوں نے کیہا کہ تمام صوبیاں دے شرکاء نے اپنے مسئلے دَسّے، جِہناں دے حل لئی سسٹم وِچ اصلاحات ضروری نے، سیاسی نظام چلان والے وی ایسے ہال وِچ موجود نے تے سیاسی نظام نوں فنڈنگ کرن والے وی ایتھے ہی بیٹھے نے، کوئی کسے مجبوری وِچ فنڈنگ دیندا ہے، جِس دن تسیں لوکاں نے فیصلہ کر لیا ایہ نظام ٹھیک ہو جاوے گا۔ عام آدمی نوں بنیادی سہولتاں چاہیدیاں نے جو اسیں نہیں دے پاؤندے۔

پاکستان جِس نظام دے تحت چل رہیا ہے وہ ڈھے چُکیا ہے، میاں عامر محمود دیاں تجاویز سنیاں نے، تسیں منّو یا نہ منّو ایس دا اکو حل نویں انتظامی یونٹس نے۔ ستر اسی سال توں مسئلے وہی نے تے ایویں ہی چلدے آ رہے نے، موجودہ سیاسی نظام نوں تبدیل کرنا ہووے گا بصورتِ دیگر دس سال بعد وی ایہوجہیاں تقریراں ہون گیالں تے وہی مسئلے ہون گے۔ محسن نقوی نے کیہا کہ اسیں سبھ چاہندے آں کہ جمہوریت ہووے پر جمہوریت دے اندر چار پنج قسم دے نظام نے جبکہ اسیں چاہندے آں کہ یہی نظام چلے پھر چاہے اسیں قرضے لیندے رہیئے، ایس نظام دے تحت وزیراعظم 12 توں 14 گھنٹے کم کر رہے نے، وہ 18 گھنٹے وی کم کرن تاں ایس دا کوئی فائدہ نہیں، ایہ صرف فائر فائٹنگ ہے، سوال ایہ ہے کہ انہاں چیزاں نوں کون ٹھیک کرے گا، اسیں کیوں صرف سیاسی جماعت دی سوچ تک رہ گئے آں، خدارا سیاسی جماعتاں ملک دا اندرونی نظام وی ٹھیک کرن، جَدوں تک موجودہ سیاسی نظام ری سیٹ نہیں ہووے گا، ایہ فائر فائٹنگ ہی رہے گی۔

نویں صوبے کہہ لوو، نویں انتظامی یونٹس کہہ لوو یا کوئی ہور ناں دے دیو پر ایہ کرنا ہووے گا تے ایس لئی تمام سیاسی جماعتاں نوں اکٹھا ہونا پؤ گا، چاہے وہ اک دن، اک مہینہ یا اک سال بہن پر بہنا پؤ گا، تمام سیاسی جماعتاں نوں اک کمرے وِچ بہنا پؤ گا، نویں صوبیاں توں لے کے ملک دے اک اک ایشو نوں حل کرنا پؤ گا، جَدوں تک ایہ اکٹھے نہیں بہن گے ملک ایسے حالت وِچ رہے گا۔ وفاقی وزیرِ داخلہ نے کیہا کہ ایس نظام وِچ ہر شے بُری نہیں پر عام آدمی نوں بنیادی ضرورتاں چاہیدیاں نے، عام آدمی نوں حکومت نال انٹریکشن چاہی دا ہے، اج وی دس گھنٹے دا سفر کر کے لوک عدالت جاندے نے، کیہ انہاں دا حق نہیں کہ گھر دے نیڑے انصاف مل سکے؟ حل صرف اک ہے، صوبیاں نوں لوکاں دی سطح تے لے کے جانا پؤ گا۔ ایس نوں جو مرضی ناں دیو، پر ایس نوں لوکاں دی سطح تے لے کے جانا ہووے گا۔ جے صوبیاں نوں لوکاں دی سطح تے نہیں لے کے جاواں گے تاں مسئلے یہی ہون گے۔

محسن نقوی نے کیہا کہ جَدوں تک نویں یونٹس نہیں بنن گے اوہدوں تک نئی لیڈرشپ نہیں آوے گی تے ایہ سبھ کم نہیں ہو سکن گے۔ جواناں نوں لیپ ٹاپ، ٹیبلٹس تے دو چار ہزار روپے ماہانہ دے کے خوش نہیں کیتا جا سکدا، جوان چاہندے نے سسٹم نوں ٹھیک کیتا جاوے، انہاں نوں جائز طریقے نال نوکری ملے، جوان نسل نوکریاں تے اپنا حق منگدی ہے، تسیں جوان کہو یا کاکروچ کہو پر انہاں نوں موقعے چاہیدے نے، جے انہاں نوں موقعے نہیں دیو گے تے ایہ کاکروچ اکٹھے ہو گئے تاں پورا نظام الٹ دیں گے۔ جوان میرٹ، نوکریاں تے اپنا حق منگدے نے۔ انہاں نوں دو چار ہزار روپے ماہانہ نہیں چاہیدے وہ دو چار ہزار ڈالر خود کما لین گے تسیں صرف انہاں نوں موقعے دیو۔ انہوں نے کیہا کہ جَدوں تک ایس ملک دی بنیاد نوں ٹھیک نہیں کراں گے ایہ ملک ایہوجہا ہی رہے گا، سیاسی نظام وِچ بزنس کمیونٹی نوں وی اگے آؤنا ہووے گا، بزنس کمیونٹی نوں اپنے لئی خود کھلوئنا ہووے گا ورنہ ایسے طرحاں چیزاں چلدیاں رہیں گی، بزنس مین نوں لیڈنگ رول ادا کرنا ہووے گا، بزنس کمیونٹی فنڈنگ تاں کردی ہے پر سیاست وِچ نہیں آؤندی، نظام دی تنظیمِ نو توں بغیر بہتری ممکن نہیں۔ نویں صوبیاں دے معاملے نوں پارلیمنٹ تے یونیورسٹیاں وِچ لؤنا چاہی دا ہے۔

محسن نقوی نے کیہا کہ وہ بزنس کمیونٹی دے نال کھلوتے نے تے ہر ممکن سپورٹ دا یقین دواندے نے، پوری امید ہے کہ جے اسیں سبھ متحد ہوواں گے تاں تمام مسئلے حل ہو سکدے نے۔ سمٹ توں خطاب کردے ہوئے میاں عامر محمود نے کیہا کہ انہوں نے کاروباری برادری دے رہنماواں دی گفتگو بڑی توجہ نال سنی ہے، انہاں دے مسئلاں دا جائزہ لین توں بعد انہاں نوں محسوس ہویا کہ اک سبھ توں وڈا مسئلہ ایہ ہے کہ حکومت تے حکمران لوکاں دے نیڑے نہیں نے۔ حکمران جے تواڈے نیڑے ہون گے تاں مسئلے حل ہون گے۔ نویں انتظامی یونٹس نہ بنان نال گورننس دے مسئلے ودھ رہے نے، حکومت نوں بزنس کمیونٹی دے نیڑے آؤنا ہووے گا۔ جے حکمران لوکاں دے وچکار رہ کے انہاں دے مسئلے سنن تے انہاں نوں سمجھن تاں انہاں دے حل وی زیادہ مؤثر انداز وِچ نکال سکدے نے۔

میاں عامر محمود نے کیہا کہ انہاں نوں خوشی ہے کہ وفاقی وزیرِ داخلہ محسن نقوی تقریب وِچ موجود نے، انہوں نے پنجاب دے نگران وزیراعلیٰ دی حیثیت نال بھرپور محنت کیتی تے صوبے نوں بہترین انداز وِچ چلایا، اج وہ وفاق وِچ ایس توں وی زیادہ ذمہ داری دے نال کم کر رہے نے۔ انہوں نے کیہا کہ پنجاب جہے وسیع صوبے دے ہر علاقے تک پہنچنا، ہر مسئلے نوں خود ویکھنا تے ہر شہری تک رسائی حاصل کرنا اک ہی انتظامی ڈھانچے لئی ممکن نہیں، ایسے احساس نے انہاں نوں ایس تجویز تے کم کرن تے مجبور کیتا۔ انہوں نے کیہا کہ 1947ء وِچ چار صوبے سن، اج وی وہی نے تے آبادی 25 کروڑ تک ودھ چُکی ہے۔ ایس دوران غیر ترقیاتی اخراجات تقریباً 6 ہزار 800 ارب روپے تک پہنچ گئے پر ایس دے باوجود مطلوبہ نتائج حاصل نہیں ہو سکے۔ انہوں نے کیہا کہ 1951ء دی مردم شماری دے مطابق پنجاب دی آبادی تقریباً دو کروڑ، سندھ دی 60 لکھ، خیبرپختونخوا دی 58 لکھ تے بلوچستان دی صرف 11 لکھ سی، اج انہاں تمام صوبیاں دی آبادی کئی گُنا ودھ چُکی ہے پر انتظامی نظام تقریباً وہی ہے۔

میاں عامر محمود نے کیہا کہ پنجاب دی آبادی تقریباً 13 کروڑ ہے جبکہ سندھ، خیبرپختونخوا تے بلوچستان دی آبادی وی مسلسل ودھ رہی ہے پر ایس دے مطابق نویں انتظامی یونٹس قائم نہیں کیتے جا سکے۔ انہوں نے کیہا کہ ایہ تاثر درست نہیں کہ صوبائی حداں تبدیل نہیں کیتیاں جا سکدیاں، پاکستان بنن توں بعد متعدد بار صوبائی سرحداں وِچ تبدیلیاں کیتیاں گئیاں، ریاست بہاولپور نوں پنجاب، سابق ریاست خیرپور نوں سندھ، جبکہ ریاست سوات، دیر، چترال تے امب نوں خیبرپختونخوا وِچ شامل کیتا گیا، ایسے طرحاں بلوچستان وِچ قلات، لسبیلہ، خاران تے مکران نوں شامل کیتا گیا، ایس لئی ہر صوبے دی حد وِچ ماضی وِچ تبدیلیاں ہو چُکیاں نے۔ میاں عامر محمود نے کیہا کہ حکومتاں نے وقت دے نال ڈویژناں تے ضلعیاں دی تعداد ضرور ودھائی پر ایس نال گورننس وِچ وہ بہتری نہیں آ سکی جِس دی امید کیتی جا رہی سی، پنجاب ایس وقت دنیا دے 182 ملکاں توں وڈا ہے، سندھ دنیا دے 162، خیبرپختونخوا دنیا دے 152 تے بلوچستان رقبے دے لحاظ نال دنیا دے 172 ملکاں توں وڈا ہے۔

اسیں صوبیاں وِچ ڈویژناں تے ضلعیاں دی تعداد وِچ اضافہ کیتا، پر مسئلے وہی نے، ایس دا اکو حل ہے کہ نویں انتظامی یونٹس بنائے جان۔ میاں عامر محمود نے کیہا کہ پاکستان تے افغانستان وہ واحد ملک نے جِتھے ہُن وی پولیو موجود ہے، پاکستان وِچ ڈھائی کروڑ بچے سکول توں باہر نے جو دنیا دے کسے وی ملک وِچ نہیں، 40 فیصد بچوں دی اسٹنٹنگ گروتھ ہو رہی ہے تے ساڈا 25 سال بعد دا مستقبل وی خراب ہو رہیا ہے۔ پاکستان ایس ڈی جیز، رول آف لا، ہنگر انڈیکس سمیت دیگر شعبیاں وِچ وی پچھے ہے۔ انہاں تمام مسئلاں دا حل چھوٹے انتظامی یونٹس نے، جِس نال اقتدار عام آدمی دے نیڑے ہووے گا، بصورتِ دیگر تمام مسئلے جوں دے توں برقرار رہیں گے۔ میاں عامر محمود نے مزید کیہا کہ نویں صوبیاں یا انتظامی یونٹس دے بنن نال اخراجات وِچ اضافہ نہیں ہووے گا بلکہ موجودہ اخراجات وِچ کمی آوے گی تے بہترین طریقے نال لوکاں نوں اختیار منتقل ہووے گا۔

ماہرِ قانون دان احسن بھون نے سمٹ توں خطاب کردے ہوئے کیہا کہ انتظامی یونٹس درست نہیں، نویں صوبے بنان دی اجازت پاکستان دا آئین دیندا ہے، آئین دے آرٹیکل ون وِچ ایس دا اک طریقہ کار موجود ہے۔ آئینِ پاکستان دا آرٹیکل 239 اجازت دیندا ہے کہ جے تسیں صوبیاں دیاں سرحداں نوں تبدیل کرنا چاہندے ہو تاں ایسے صوبے دی اسمبلی دو تہائی اکثریت نال قرارداد پاس کرے تے پھر پارلیمنٹ قرارداد پاس کرے تاں نویں صوبے بن سکدے نے تے یہی موجودہ مسئلاں دا واحد حل ہے۔ سپریم کورٹ بار ایسوسی ایشن دے سابق صدر احسن بھون نے سمٹ توں خطاب کردے ہوئے کیہا کہ نویں انتظامی یونٹس دا قیام بنیادی مسئلاں دا حل ہے، سیاسی جماعتاں اتفاقِ رائے نال فیصلے کرن۔ وفاقی وزیرِ داخلہ محسن نقوی، گوہر اعجاز، ایس ایم تنویر تے میاں عامر محمود نوں مبارکباد دیندا آں، میاں عامر محمود نے تمام مسئلاں دی نشاندہی کر دِتی ہے۔ انہوں نے کیہا کہ ایڈمنسٹریٹو یونٹس نہ بنانا اصل مسئلہ ہے، آئین دا آرٹیکل ون کہندا ہے کہ نویں ایڈمنسٹریٹو یونٹس بنائے جا سکدے نے۔

آئینِ پاکستان دا آرٹیکل 239 اجازت دیندا ہے کہ جے تسیں صوبیاں دیاں سرحداں نوں تبدیل کرنا چاہندے ہو تاں ایسے صوبے دی اسمبلی دو تہائی اکثریت نال قرارداد پاس کرے تے پھر پارلیمنٹ قرارداد پاس کرے تاں نویں صوبے بن سکدے نے۔ اک پارٹی حکومت وِچ آؤندی ہے تاں دوجی پارٹیاں دے حقوق نوں بُھل جاندی ہے، سیاستداناں نوں اختلافِ رائے سنن دی ہمت پیدا کرنی چاہی دی ہے، تمام سیاسی جماعتاں اتفاقِ رائے نال صوبیاں دے مطالبات نوں ویکھن۔ انہوں نے کیہا کہ دشمن پاکستان وِچ عدمِ استحکام پھیلانا چاہندا ہے، ساڈیاں فورساں ملک دی خاطر جنداں (جاناں) دے نذرانے پیش کر رہیاں نے، پاک بھارت جنگ وِچ اللہ تعالیٰ نے پاکستان نوں سرخرو کیتا، فیلڈ مارشل تے محسن نقوی نوں خراجِ تحسین پیش کردا آں۔ احسن بھون نے کیہا کہ میاں عامر محمود نے بہت اچھے طریقے نال مسئلاں دی نشاندہی کیتی ہے، حکومت نوں انہاں مسئلاں نوں ویکھنا ہووے گا، اسیں سبھ نوں مل کے لوکاں دی بہتری لئی کم کرنا ہووے گا۔

پاکستان دی پہلی اکنامک سمٹ 2026 توں خطاب کردے ہوئے یونائیٹڈ بزنس گروپ (یو بی جی) دے پیٹرن انچیف ایس ایم تنویر دا کہنا سی بزنس کمیونٹی نوں پارلیمان وِچ مؤثر نمائندگی دِتی جانی چاہی دی ہے۔ انہوں نے تجویز دِتی کہ بزنس کمیونٹی لئی ہر صوبے توں سینیٹ دی دو، قومی اسمبلی دی چار تے صوبائی اسمبلیاں دی 10 نشستاں مختص کیتیاں جان، ایس مقصد لئی آئین وِچ ترمیم کرنی ہووے گی۔ جے بزنس کمیونٹی نوں مناسب نمائندگی دِتی جاوے تاں پاکستان دی برآمدات 100 ارب ڈالر توں ودھار کے 200 ارب ڈالر تک لے جائیاں جا سکدیاں نے۔ سیالکوٹ والے کہندے نے اسیں تے ہاتھ رکھو، ایکسپورٹ ڈبل کر دیاں گے۔ ایس ایم تنویر نے کیہا پاکستان دی کاروباری برادری معیشت دی بہتری لئی اک پلیٹ فارم تے جمع ہوئی ہے تے موجودہ معاشی چیلنجاں نال نمٹن لئی مشترکہ کوششاں دی ضرورت ہے۔ بجلی دیاں قیمتاں وِچ کمی لئی ایف پی سی سی آئی نے اہم کردار ادا کیتا، جِس نال کاروباری طبقے نوں ریلیف ملیا۔

پاکستانی بزنس کمیونٹی اج معیشت دی بہتری لئی جمع ہوئی ہے، بجلی وِچ کمی لئی ایف پی سی سی آئی نے اہم کردار ادا کیتا، 36 ڈویژناں وِچ وڈیاں صلاحیتاں نے، ہر ضلعے توں اک ارب ڈالر ایکسپورٹ ممکن ہے۔ وزیراعظم تے فیلڈ مارشل بھرپور محنت کر رہے نے، سسٹم وِچ کوئی ایہوجہا ہے جو خرابی پیدا کر رہیا ہے۔ پاکستان دی فرسٹ اکنامک سمٹ 2026 توں خطاب کردے ہوئے وفاق ایوان ہائے صنعت و تجارت دے صدر عاطف اکرام شیخ نے کیہا کہ وزیراعظم دی پالیسیاں نال کاروباری برادری نوں ریلیف ملیا ہے۔ انہوں نے وزیراعظم تے فیلڈ مارشل دی قیادت نوں خراجِ تحسین پیش کردے ہوئے کیہا کہ برآمد کنندگان تے عائد اضافی ٹیکس وِچ کمی تے جائیداد دی خریداری تے اضافی ٹیکس دے خاتمے تے کاروباری برادری حکومت دی شکر گزار ہے۔

حکومت نے ایف پی سی سی آئی دیاں متعدد تجاویز نوں وفاقی بجٹ دا حصہ بنایا، جِس نال کاروباری طبقے نوں ریلیف ملیا، پاکستان وِچ گروتھ ریٹ ودھدے ہی خسارے دا سامنا کرنا پیندا ہے، تاہم موجودہ معاشی پالیسیاں دے باعث سرمایہ کاری وِچ اضافہ ہو رہیا ہے۔ صدر ایف پی سی سی آئی نے کیہا کہ پاکستان دے کول ترقی دی بھرپور صلاحیت تے قوت موجود ہے تے درست معاشی حکمتِ عملی دے ذریعے ملک نوں پائیدار اقتصادی استحکام دی راہ تے گامزن کیتا جا سکدا ہے۔ عاطف اکرام شیخ دا کہنا سی معرکہ حق وِچ پاکستان نے بھارت نوں شکست دِتی جبکہ ایران تے امریکا دے وچکار جنگ بندی وِچ وی پاکستان نے اہم ثالثی دا کردار ادا کیتا۔ انہوں نے بہادر افواجِ پاکستان تے قانون نافذ کرن والے اداریاں نوں خراجِ تحسین پیش کردے ہوئے کیہا کہ وطن دے جوان اپنی جنداں دا نذرانہ دے کے قوم نوں امن تے سکون فراہم کردے نے، پوری قوم شہداء دیاں قربانیاں تے غمزدہ ہوندی ہے تے پائیدار امن لئی عوام اپنی افواج دے شانہ بشانہ کھلوتے نے۔