آئی ایم ایف سستی بجلی دی اجازت نہیں دے رہا: وزیر توانائی

سولر پیداوار 38 ہزار میگاواٹ، گرڈ دے استحکام لئی بیٹری انرجی سٹوریج ناگزیر اے: اویس لغاری، قومی بیٹری انرجی سٹوریج سٹیئرنگ کمیٹی قائم، بیٹریاں دی مقامی مینوفیکچرنگ نوں فروغ دیاں گے: خطاب

اسلام آباد (نامہ نگار، اے پی پی، مانیٹرنگ ڈیسک) وفاقی وزیر توانائی سردار اویس لغاری نے کہیا کہ آئی ایم ایف سانوں مخصوص ویلیاں وِچ سستی بجلی فراہمی دی اجازت نہیں دے رہا، ملک وِچ سولر پاور دی استعداد 38 ہزار میگاواٹ دے نیڑے پہنچ چکی اے۔ پاکستان نوں اج بجلی پیدا کرن دا مسئلہ درپیش نہیں، ساڈے کول بجلی دی اضافی پیداوار موجود ہوندی اے، اصل مسئلہ اس اضافی سولر توانائی نوں محفوظ کر کے شام دے ویلے استعمال دے قابل بنانا اے، ایہی اوہ فلیکسیبلٹی اے جیہدی اج سانوں سبھ توں زیادہ لوڑ اے۔ بیٹری انرجی سٹوریج سسٹمز بجلی دی ترسیل تے گرڈ دے استحکام لئی ناگزیر نیں۔ درآمدی ایندھن تے انحصار پاکستان دی معیشت تے توانائی سلامتی لئی خطرہ اے۔ قومی بیٹری انرجی سٹوریج سٹیئرنگ کمیٹی قائم کر دتی اے، پاکستان وِچ بیٹریاں دی درآمد نہیں بلکہ مقامی مینوفیکچرنگ نوں فروغ دِتا جائے گا۔

پاکستان دے آئی ایم ایف پروگرام دے تحت عائد کچھ پابندیاں حکومت نوں بجلی دے نرخاں دا ایسا لچکدار تے مارکیٹ تے مبنی نظام متعارف کران توں روک رہیاں نیں جیہدے ذریعے بجلی دی لاگت وِچ کمی، بیٹری سٹوریج دے فروغ تے ملک وِچ صاف توانائی ول منتقلی دے عمل نوں تیز کیتا جا سکدا اے۔ سولر، سٹوریج تے فلیکسیبلٹی کانفرنس نال خطاب کردے ہوئے وفاقی وزیر توانائی نے کہیا کہ پاکستان توانائی دے شعبے وِچ تاریخی تبدیلی دے دور توں لنگھ رہا اے۔ ملک وِچ سولر پاور دی استعداد 38 ہزار میگاواٹ دے نیڑے پہنچ چکی اے۔ پاکستان وِچ ہن بجلی دی پیداوار نہیں بلکہ بجلی دے موثر استعمال تے ذخیرہ کرن دا چیلنج درپیش اے۔ وفاقی وزیر نے کہیا کہ مقامی ذرائع توں پیدا ہون والی بجلی دا ہر یونٹ پاکستان دی توانائی خودمختاری نوں مضبوط کردا اے، سورج تے ہوا توں حاصل ہون والی توانائی اوہ اثاثے نیں جیہناں نوں نہ کوئی عالمی تنازع متاثر کر سکدا اے تے نہ ہی کسے بیرونی منڈی دا اتار چڑھاؤ، تاہم بیٹری انرجی سٹوریج ایہناں ذرائع نوں حقیقی معنیاں وِچ قابلِ اعتماد بناندا اے۔

بیٹری انرجی سٹوریج سسٹمز صرف گرڈ دے توازن دا ذریعہ نہیں بلکہ پاکستان دی معاشی تے توانائی سلامتی دا اہم ستون نیں۔ پاکستان دی بجلی دا تقریباً 55 فیصد حصہ پہلاں ہی پن بجلی، نیوکلیئر، ہوا تے شمسی توانائی سمیت صاف ذرائع توں حاصل ہو رہا اے، حکومت دا واضح ہدف اے کہ 2035 تک اس تناسب نوں 90 فیصد تک پہنچایا جائے، صرف قابلِ تجدید توانائی دی استعداد ودھان نال ایہہ ہدف حاصل نہیں ہووے گا، اگر بیٹری سٹوریج تے گرڈ فلیکسیبلٹی وِچ متوازی سرمایہ کاری نہ کیتی گئی تاں ہر نویں سولر یا ونڈ صلاحیت گرڈ لئی ہور مشکلاں پیدا کرے گی، اس لئی بیٹری سٹوریج اس پورے سفر دا بنیادی ستون اے جو ساڈے اہداف نوں قابلِ عمل، قابلِ اعتماد تے سرمایہ کاری لئی پرکشش بناندا اے، صاف توانائی وِچ سولر توں بعد اگلا باب حکومت، ریگولیٹرز، صنعت، سرمایہ کاراں تے ترقیاتی شراکت داراں نوں مل کے بیٹری سٹوریج تے فلیکسیبلٹی دے ذریعے رقم کرنا ہووے گا۔ وزارتِ صنعت و پیداوار بیٹری انرجی سٹوریج سسٹمز دی مقامی مینوفیکچرنگ پالیسی نوں حتمی شکل دے رہی اے جیہدے ذریعے مقامی سرمایہ کاری تے پیداواری صلاحیت دی حوصلہ افزائی کیتی جائے گی۔ حکومت نے اس شعبے وِچ موثر پیش رفت لئی قومی بیٹری انرجی سٹوریج سٹیئرنگ کمیٹی قائم کر دتی اے جیہدی سربراہی میکوں سونپی گئی اے، ایہدے نال ٹیکنیکل تے ریگولیٹری ورکنگ گروپس وی تشکیل دِتے گئے نیں تاں جو بیٹری سٹوریج لئی واضح مارکیٹ، موثر ضوابط تے سرمایہ کاری دوست فریم ورک تیار کیتا جا سکے، اسی سلسلے وِچ ڈسکوز وِچ بیٹری سٹوریج دے پائلٹ منصوبیاں دی منظوری وی دتی جا چکی اے تاں جو عملی تجربات دی بنیاد تے مستقبل دی پالیسی تے ریگولیشن تشکیل دتی جا سکے۔

وفاقی وزیر نے کہیا کہ نال ہی حکومت اک جامع قومی بیٹری انرجی سٹوریج فریم ورک تے وی کم کر رہی اے جیہدے وِچ حفاظتی معیارات، گرڈ کنکشن، تکنیکی تقاضیاں تے سرمایہ کاراں لئی واضح قواعد و ضوابط شامل ہوون گے، اس لئی سانوں اپنے ترقیاتی شراکت داراں دی تکنیکی معاونت، سرمایہ کاراں دے اعتماد، ٹیکنالوجی فراہم کرن والیاں دے تجربے تے پاکستانی انجینئرز و صنعتکاراں دی صلاحیتاں دی لوڑ اے۔ وزیر توانائی نے عالمی سرمایہ کاراں تے ٹیکنالوجی کمپنیاں نوں پاکستان وِچ سرمایہ کاری دی دعوت دندے ہوئے کہیا کہ کانفرنس دیاں سفارشات براہِ راست حکومتی پالیسی سازی دا حصہ بنن گیاں، نائب صدر پیپلز پارٹی سینیٹر شیری رحمان نے کانفرنس نال خطاب کردے ہوئے کہیا کہ جس ملک وِچ بجلی ہووے گی اوہی ترقی کرے گا، غیر علانیہ لوڈ شیڈنگ توں طالب علم سبھ توں زیادہ متاثر ہوندے نیں، غریب گھرانے سستی تے قابلِ استطاعت توانائی توں محروم نیں، سولر درآمدات توں سٹوریج وِچ اضافہ ہووے گا، نیٹ میٹرنگ نال لوک گرڈ نوں بجلی ویچ سکن گے، سولر دی وجہ توں ہن تک 12 ارب ڈالر دی بچت ہوئی اے، رواں سال ہور 6.3 ارب ڈالر بچن دی امید اے۔