حوثیاں دا سعودی ریفائنری تے ڈرون حملہ، جنگ دی بجائے ایران تے معاشی دباؤ ودھانا ترجیح اے: ٹرمپ

ایران کول فوج دی تنخواہ لئی رقم نہیں، فی الحال محتاط رویہ، محدود مذاکرات جاری: امریکی صدر۔ ٹرمپ نے ایران معاملے نوں شطرنج دی بساط قرار دتا। اسلام آباد معاہدے تے عملدرآمد تک امریکہ نال مذاکرات نہیں ہوݨ گے، صرف پیغامات دا تبادلہ جاری، آبنائے ہرمز کھولن لئی شرائط مننا ہوں گیاں: ایرانی وزیر خارجہ। مجتبیٰ خامنہ ای دی صدر مسعود پزشکیان نال ملاقات، جنگ تے معاشی چیلنجاں تے گفتگو۔ امریکہ دا مذاکرات تے مجبور ہوݨا ساڈی سفارتکاری دی کامیابی اے: ایرانی صدر

تہران، صنعا، ریاض، واشنگٹن (نیوز ایجنسیاں، مانیٹرنگ ڈیسک) یمن دے حوثی باغیاں نے دعویٰ کیتا اے کہ اوہناں نے سعودی عرب دے شہر جازان وچ واقع آرامکو ریفائنری نوں ایک ڈرون حملے دے ذریعے نشانہ بنایا اے۔ حوثی فوجی ترجمان یحییٰ سریع نے کہیا کہ ایہ حملہ سعودی ڈرون حملے تے صعدہ تے حجہ صوبیاں دی فضائی حدود دی خلاف ورزی دے جواب وچ کیتا گیا۔ اتوار نوں سعودی وزارت توانائی نے اعلان کیتا سی کہ آرامکو دی صنعتی سکیورٹی ٹیماں نے ریفائنری وچ لگن والی اگ تے قابو پا لیا اے۔ سعودی حکام دے مطابق واقعے دی وجہ جانن لئی تحقیقات جاری نیں۔ حوثیاں نے 27 جولائی نوں بھی اسی ریفائنری تے حملہ کیتا سی۔ امریکی صدر ٹرمپ نے کہیا اے کہ اسیں ایران دے معاملے وچ فی الحال محتاط انداز اختیار کر رہے ہاں، مزید فوجی کارروائی دی بجائے تہران تے معاشی دباؤ ودھان نوں ترجیح دے رہے ہاں।

ایگزیوس نوں انٹرویو وچ ٹرمپ نے کہیا کہ ایران وچ مہنگائی بہت زیادہ اے تے اوہناں کول پیسہ نہیں اے، اپنی فوج نوں تنخواہواں دیݨ لئی بھی ایس کول رقم نہیں، اسیں ایران نال صرف محدود سطح تے مذاکرات کر رہے ہاں، سب کچھ ٹھیک ہو جائے گا، ہمیشہ ٹھیک ہو جاندا اے۔ اوہناں نے کہیا کہ تیل دیاں قیمتاں گھٹ ہوݨ نال امریکی صارفین تے جنگ دے اثرات بھی گھٹ ہو گئے نیں۔ ٹرمپ نے ایران نال معاملے نوں شطرنج دی بساط قرار دتا۔ ایرانی وزیر خارجہ عباس عراقچی نے کہیا اے کہ آبنائے ہرمز توں متعلق عمان نال مذاکرات آخری مرحلے وچ نیں، ایس وقت ایران تے امریکہ دے درمیان کوئی براہ راست مذاکرات نہیں ہو رہے۔ جے تک واشنگٹن جون وچ طے پاون والے اسلام آباد عبوری معاہدے دی خلاف ورزی کردا رہے گا تہران مذاکرات شروع نہیں کرے گا، تاہم ثالثاں دے ذریعے پیغامات دا تبادلہ جاری اے۔ ایرانی پاسدارانِ انقلاب نے اتوار نوں تصدیق کیتی اے کہ امریکہ دی طرفوں ایران دی تمام شرائط تسلیم کیتے جاݨ تک تہران آبنائے ہرمز نوں دوبارہ نہیں کھولے گا۔ پاسدارانِ انقلاب دے ترجمان حسین محیبی نے سرکاری ٹی وی نال گفتگو کردے ہوئے کہیا ساڈی موجودہ حکمت عملی ایہ اے کہ دشمن دی طرفوں ساڈی تمام شرائط تسلیم کیتے جاݨ تک آبنائے تے کنٹرول برقرار رکھیا جائے۔

آبنائے ہرمز ہن ساڈے لئی محض ایک آبی گزرگاہ نہیں رہی بلکہ عملاً میدانِ جنگ بن چکی اے۔ ایہ بیانات ایران دی سپریم نیشنل سکیورٹی کونسل دے سیکرٹری محمد باقر ذوالقدر دی طرفوں واشنگٹن لئی شرائط عائد کیتے جاݨ دے ایک روز بعد سامنے آئے نیں۔ ذوالقدر نے کہیا سی کہ امریکہ لبنان، فلسطین، یمن تے عراق وچ ایران دے اتحادیاں دے خلاف اپنی کارروائیاں ختم کرے، ایران دی بحری ناکہ بندی چکّے، ایران دے قرب و جوار توں اپنی بحری تے فضائی افواج واپس بلائے تے ایرانی عوام تے عائد غیر منصفانہ تے غیر قانونی پابندیاں ختم کرے۔ ایران دے صدر مسعود پزشکیان نے اپنے صدارتی دور دے تیسرے سال دے آغاز تے ایران دے سپریم لیڈر مجتبیٰ خامنہ ای نال ملاقات کیتی اے۔ ملاقات وچ ملک نوں درپیش مسائل، عوام دی روزمرہ ضروریات پوریاں کرن تے بات چیت کیتی گئی۔ ملاقات دے دوران جنگ دی موجودہ صورتحال تے مستقبل وچ درپیش چیلنجاں دا بھی جائزہ لیا گیا۔ ایس توں علاوہ فوجی پیش رفت، ملک دے مالی تے زرمبادلہ دے وسائل نوں متحرک کرن، اخراجات دے انتظام، توانائی تے دوجے ملکاں نال اقتصادی تعلقات توں متعلق امور بھی زیرِ بحث آئے۔ تہران وچ میڈیا نال گفتگو کردے ہوئے ایرانی صدر مسعود پزشکیان دا کہنا سی کہ امریکہ تہران نال مذاکرات تے مفاہمت لئی مجبور ہویا اے جو ساڈی سفارتکاری دی کامیابی اے تے یہی وہ وقت اے جَدوں کسی معاہدے تک پہنچ سکدے ہاں۔ امریکہ اسلام آباد مفاہمتی یادداشت تے ایران تے عمان دی طرفوں مشترکہ تیار کردہ نکتاں تے عمل کرن دا پابند سی مگر واشنگٹن نے ایسا نہیں کیتا اسی لئی سانوں اپنا ردعمل دینا پیا۔ ایرانی صدر نے کہیا امریکہ دے خلاف ساڈی پالیسی وچ کوئی تبدیلی نہیں آئی اے۔

امریکہ تے اسرائیل دا گٹھ جوڑ جنگ دے ذریعے تہران نوں جھکن تے مجبور نہیں کر سکیا۔ ایران دی بری فوج دے کمانڈر بریگیڈیئر جنرل علی جہانشاہی نے امریکہ نوں خبردار کیتا اے کہ جے کسی بھی امریکی فوجی نے ایرانی سرزمین تے قدم رکھیا تے اوہنوں زندہ نہیں چھڈیا جائے گا۔ دشمن دی کسی بھی کارروائی دا بھرپور جواب دتا جائے گا۔ ایرانی زمینی افواج مکمل جنگی تیاری دی حالت وچ نیں تے ملک دیاں سرحداں تے مسلسل نگرانی جاری اے۔ برطانوی میڈیا دے مطابق ایران دیاں شرائط توں فوری معاہدے دیاں امیداں ماند پے گئیاں نیں، محمد باقر ذوالقدر دی طرفوں پیش کیتیاں گئیاں شرائط دراصل انہاں شرائط دی تکرار نیں جو جون وچ ایران تے امریکہ دے درمیان طے پاون والے فریم ورک معاہدے وچ شامل سن۔ تاہم ہن ایران دی سپریم نیشنل سکیورٹی کونسل دے سیکرٹری نے اوہناں نوں آبنائے ہرمز دی مکمل بحالی تے معمول دے مطابق کھولے جاݨ لئی پیشگی شرط دے طور تے پیش کیتا اے، جے انہاں بیانات نوں ایران دے حتمی مؤقف دی عکاسی سمجھیا جائے تے ایہ ایس امید نوں مزید کمزور کر سکدے نیں جس نوں ٹرمپ نے ایک بار پھر ایران نال جلد معاہدہ ہوݨ دے حوالے نال ابھاریا سی۔ ایران دی فارنزک میڈیسن آرگنائزیشن دے سربراہ دا کہنا اے کہ 40 روزہ جنگ وچ 3 ہزار 519 افراد جاں بحق ہوئے نیں۔ اوہناں نے کہیا کہ ایس تعداد وچ حالیہ ہفتیاں دے دوران خصوصاً جنوبی ایران وچ امریکہ نال جھڑپاں وچ جاں بحق ہوݨ والے افراد شامل نہیں نیں۔ اوہناں دے مطابق جاں بحق ہوݨ والیاں وچ تقریباً 3 ہزار مرد تے 500 خواتین شامل نیں۔ اوہناں نے مزید دسیا کہ جاں بحق ہوݨ والیاں وچ 270 طلبا بھی شامل سن جنہاں وچ اکثریت میناب دے شجرئہ طیبہ سکول دے طلبا دی سی جو ایران تے امریکہ تے اسرائیل دے حملے دے پہلے روز مارے گئے۔ جاں بحق ہوݨ والیاں وچ 38 بچے ایسے سن جنہاں دی عمر 5 سال توں گھٹ سی۔

رپورٹ وچ ایہ واضح نہیں کیتا گیا کہ جاں بحق ہوݨ والیاں وچ کتنے فوجی اہلکار شامل سن۔ امریکی نائب صدر جے ڈی وینس نے دعویٰ کیتا اے کہ امریکہ نے ایران دے جوہری پروگرام نوں تباہ کر دتا اے تے ایس دی روایتی عسکری صلاحیتاں نوں بھی ختم کر دتا اے۔ فاکس نیوز نوں دتے گئے انٹرویو وچ جے ڈی وینس دا کہنا سی کہ امریکہ نے ایران دی غیر روایتی عسکری صلاحیت بھی شدید گھٹ کر دتی اے۔ واشنگٹن ایس بات دا جائزہ لے رہا اے کہ آیا ایران ایسی طویل مدتی تبدیلیاں کرن لئی تیار اے جنہاں دے نتیجے وچ امریکہ نال تعلقات بہتر ہو سکن۔ اوہناں نے کہیا کہ جے ایران ایسی تبدیلیاں کرن تے آمادہ نہیں ہویا تے امریکہ دباؤ پاون دا سلسلہ جاری رکھے گا۔ ادھر پینٹاگون نے دفاعی صنعتاں نوں ہتھیاراں دی پیداوار نوں تیز کرن لئی 21 دن دی مہلت دے دی۔ واشنگٹن پوسٹ نے محکمہ دفاع دے ایک میمو دا حوالہ دیندے ہوئے رپورٹ کیتا اے کہ پینٹاگون نے امریکی دفاعی صنعت دے رہنماواں توں کہیا کہ وہ ہتھیاراں دی پیداوار تے ترسیل نوں ودھان دے منصوبے تیار کرن کیونکہ اسلحے دی قلت دیاں خبَراں پھیل رہیاں نیں۔ میمو دے مطابق ڈپٹی ڈیفنس سیکرٹری سٹیو فینبرگ نے لکھیا کہ لیڈراں کول نمایاں طور تے تیز رفتار، زیادہ جارحانہ ترسیل دے نظام الاوقات تے اہم صلاحیتاں دے ہتھیاراں دی پیداوار وچ اضافے دے منصوبے پیش کرن لئی 21 دن توں زیادہ دا وقت نہیں اے۔ اوہناں نے کہیا کہ سالاں دے ترقیاتی منصوبے قابلِ قبول نہیں نیں۔ سانوں اپنے پروگرام دے نظام الاوقات نوں ڈرامائی طور تے تیز کرنا چاہیدا اے تے ہن اپنی ہتھیاراں دی پیداواری صلاحیت نوں ودھانا چاہیدا اے۔