پی ٹی آئی لانگ مارچ، حکومت معاملے طے کرن دی خواہاں

حکومت اسلام آباد وچ داخل نہیں ہووݨ ݙیسی، پی ٹی آئی مارچ دیاں تیاریاں وچ مصروف، جے یو آئی پی ٹی آئی نال بیاناں دی حد تک کھڑی، مارچ وچ شرکت دا امکان گھٹ (تجزیہ: سلمان غنی)

پی ٹی آئی 27 ستمبر دے لانگ مارچ دے حوالے نال پرعزم نظر آندی اے جد کہ وزیراعظم دے مشیر رانا ثنا اللہ دا آکھݨ اے جو لانگ مارچ توں پہلے پی ٹی آئی دی قیادت نال رابطہ کیتا ویسی، پر مظاہرین نوں اسلام آباد وچ داخل نہیں ہووݨ ݙتا ویسی جد کہ دوجے پاسے پی ٹی آئی وی لانگ مارچ دی بھرپور تیاریاں وچ مصروف اے۔ اطلاعات دے مطابق حکومت مخالف تحفظات رکھݨ والے مولانا فضل الرحمن نال وی پی ٹی آئی دے رابطے جاری نیں تے انہاں توں تعاون منگیا ویندا پیا اے۔ پی ٹی آئی دی لانگ مارچ دے حوالے نال سنجیدگی اینہاں پاروں وی نظر آندی اے جو ایندی ہݨ تک دی حکمت عملی نال بانی پی ٹی آئی نوں کوئی ودا سیاسی فائدہ حاصل تھیا تے نہ ہی رہائی دی کوئی صورت پیدا تھئی۔ ہݨ حکومت تے دباؤ توں زیادہ خود وزیراعلیٰ پختونخوا سہیل آفریدی تے جماعتی دباؤ اے، جیندے مقصد دے تحت علی امین گنڈا پور نوں ہٹا کے سہیل آفریدی نوں وزیراعلیٰ بݨایا گیا ہئی، او تا حال پورا نہیں تھیا۔

شروع وچ سہیل آفریدی بانی پی ٹی آئی دی رہائی کیتے بھرپور مزاحمت کریندے دکھائی ݙتے، پر وقت گزرݨ دے نال او حالات نال سمجھوتا کریندے نظر آئے۔ جماعت دے اندرونی بحران تے بانی پی ٹی آئی دی بہن علیمہ خان دے احتجاجی کردار وی انہاں کیتے مشکلاں ودھا دتیاں۔ ایں صورتحال وچ سہیل آفریدی ہݨ عملی طور تے کجھ کر وکھاوݨ دی کوشش کریندے پئے نیں۔ اطلاعات نیں جو پختونخوا حکومت 20 لکھ بندیاں نوں ہدف بݨا کے اسلام آباد گھن آوݨ دی تیاری کریندی پئی اے۔ صوبائی وزیر اطلاعات شفیع جان وی وے دعویاں تے بیاناں نال سیاسی ماحول گرم کیتی کھڑے نیں۔ پر اے دعوے عملی شکل اختیار کریندے نیں یا نہیں، ایندا اندازہ ستمبر دے شروع وچ ہی تھیسی۔

حکومت فی الحال لانگ مارچ نوں زیادہ سنجیدگی نال نہیں لیندی پئی تے اینوں پی ٹی آئی دی سیاسی بقا دی کوشش قرار ݙیندی اے، پر جے پی ٹی آئی احتجاجی ماحول پیدا کرݨ وچ کامیاب تھی گئی تاں حکومت کیتے مشکلاں ودھ سڳدیاں نیں۔ اسلام آباد وچ مظاہرین دے داخلے دے حوالے نال ریاستی ادارے واضح کر چکے نیں جو دارالحکومت وچ امن و امان خراب نہیں ہووݨ ݙتا ویسی۔ پر تجربہ اے وی ݙسیندا اے جو مظاہرین دی تعداد ہک خاص حد توں ودھ وڃے تاں انتظامی اقدمات دے ذریعے صورتحال نوں قابو وچ رکھݨ مشکل تھی سڳدا اے۔

ایں کیتے امکان اے جو حکومت لانگ مارچ توں پہلے ہی سیاسی معاملیاں نوں گل بات دے ذریعے حل کرݨ دی کوشش کرے گی۔ بانی پی ٹی آئی دے اہل خانہ دی انہاں نال ملاقات تے کجھ دوجے ریلیف اقدمات دے ذریعے دباؤ گھٹ کیتا وڳ سڳدا اے۔ وزیراعلیٰ سہیل آفریدی وی وفاقی ذمہ داران نال رابطیاں دا اعتراف کر چکے نیں، ایں کیتے مذاکرات دے ذریعے کہیں درمیانی رستہ دی گنجائش موجود اے۔

جتھوں تیکر پنجاب تے سندھ دا تعلق اے تاں فی الحال اتھاں پی ٹی آئی دی طرفوں کوئی ودی سرگرمی دکھائی نہیں دیندی پئی۔ وزیراعلیٰ پختونخوا پنجاب وچ رابطہ عوام مہم چلارݨ دا اعلان کیتے، پر پنجاب حکومت دی انتظامی حکمت عملی تے پی ٹی آئی دی کمزور تنظیمی موجودگی دی وجہ نال ایں تے عمل درآمد آسان نہیں ہوسی۔

مولانا فضل الرحمن نال اتحاد دے امکانات وی محدود دکھائی دیندے نیں۔ او حکومت تے اسٹیبلشمنٹ توں نالاں ضرور نیں، پر اپنی سیاسی طاقت نوں ایہو جئی تحریک دا حصّہ بݨاوݨ توں گریز کریسن جیندے وچ نقصان زیادہ تے فائدہ گھٹ اے۔ ایں کیتے پی ٹی آئی تے جے یو آئی دے وچکار بیاناں دی حد تک قربت ممکن اے، پر لانگ مارچ وچ عملی شرکت مشکل نظر آندی اے۔ حکومت تے پی ٹی آئی دے وچکار مذاکرات دا امکان بہرحال موجود اے، پر ایں کیتے حکومت نوں پہل کرݨی ہوسی۔ فی الحال لانگ مارچ دی حتمی سمت دے بارے وچ کجھ آکھݨ قبل از وقت اے، پر آوݨ والے کجھ ہفتے ملک دی سیاسی صورتحال کیتے انتہائی اہم ثابت تھی سڳدے نیں۔