ٹرمپ دی اپنے اتحادی عمان تے حملے دی دھمکی، دوجے اتحادی جنوبی کوریا توں دوری

ایران جنگ وچ ساتھ نہ دین تے جنوبی کوریا نال فوجی مشقاں محدود کرن دا حکم، ہرمز دے معاملے تے امریکی کوشساں وچ رکاوٹ پائی تاں عمان تے شدید بمباری کر سکدے نے: امریکی صدر۔ تہران دا جارحانہ پالیسی اپناون دا فیصلہ، عراقی کردستان دا وزیراعظم آفس ایرانی ڈرونز دا نشانہ بن گیا، حوثیاں دا سعودی فوجی جہاز تے 4 کشتیاں تے میزائل حملیاں دا دعویٰ، تیل معمولی سستا۔

تہران، واشنگٹن (نیوز ایجنسیاں، مانیٹرنگ ڈیسک) امریکی صدر ڈونلڈ ٹرمپ نے اپنے ای اک اتحادی عمان تے حملے دی دھمکی دے دتی جبکہ دوجے اتحادی جنوبی کوریا توں دوری اختیار کردے ہوئے ایس نال فوجی مشقاں محدود کرن دا حکم دے دتا۔ دوجے پاسے ایران نے اپنی پالیسی دفاعی توں تبدیل کر کے مکمل طور تے جارحانہ کرن دا فیصلہ کیتا اے۔ ٹرمپ نے مشرق وسطیٰ وچ جاری کشیدگی تے ایران نال جنگ بندی دی 60 روزہ میعاد ختم ہون تے پالیسی بیان وچ کہا اگر عمان نے ایران نال آبنائے ہرمز دے معاملے وچ امریکی کوشساں دے راہ وچ رکاوٹ ڈالی تاں امریکہ عمان تے شدید بمباری کر سکدا اے۔ انہاں نے مزید کہا کہ اگر عمان راستے وچ آیا تاں امریکہ اوہنوں بُری طرح بمباری دا نشانہ بنائے گا۔ امریکی صدر نے ایران توں اک وار پھر ہتھیار ڈال کے امن دی علامت چٹا جھنڈا لہران دا مطالبہ کردے ہوئے کہا کہ ایرانی قیادت اچھے پوکر کھلاڑی نے تاہم انہاں دے بقول ایران نوں شدید مشکلات دا سامنا اے۔ مفاہمتی یادداشت دی مدت ختم ہون تے انہاں نے کہا ایران دے معاملے وچ کوئی مقررہ ٹائم ٹیبل نہیں تے وہ جلد بازی وچ وی نہیں نے البتہ بنیادی ترجیح ایران نوں جوہری ہتھیار حاصل کرن توں روکن اے۔ ٹرمپ نے دعویٰ کیتا کہ امریکی انتظامیہ نے پاسداران انقلاب نال براہِ راست پسِ پردہ رابطے وچ راستہ قائم کر لیا اے۔

پیر والے دن ٹرمپ نے اپنے سوشل میڈیا پلیٹ فارم ‘ٹروتھ سوشل’ تے لکھیا: نمبر اک مقصد ایہ اے، تے ہمیشہ رہے گا، کہ ایران کسے وی طرح، کسے وی صورت وچ جوہری ہتھیار حاصل نہ کر سکے۔ ایران جنگ وچ پیٹریاٹ میزائل تے ٹوما ہاکس ورگے جدید ہتھیاراں دا بڑا ذخیرہ ختم ہو جان دی رپورٹس نوں مسترد کردے ہوئے امریکی صدر نے کہا کہ امریکہ دا صرف مونگ پھلی دے دانے جتنا اسلحہ استعمال ہویا اے۔ امریکی صدر نے ایران دے خلاف عدم معاونت تے جنوبی کوریا نال فوجی مشقاں محدود کرن دا حکم دے دتا۔ ٹرمپ نے اپنی پوسٹ وچ کہا پینٹاگون نوں جنوبی کوریا نال مجوزہ مشترکہ فوجی مشقاں دا دائرہ محدود کرن دا حکم دتا اے کیونکہ اوہنے ایران نوں جوہری ہتھیاراں توں پاک کرن وچ مدد توں انکار کیتا اے۔ انہاں نے کہا انہاں دے شمالی کوریا دے رہنما کم جونگ ان نال اچھے تعلقات نے۔ انہاں دے مطابق جنوبی کوریا نال رواں ہفتے شروع ہون والی فوجی مشقاں نہ صرف مہنگیاں نے بلکہ شمالی کوریا نوں وی نامناسب بلکہ دشمنی تے مبنی پیغام دندیاں نے۔ ٹرمپ نے ایہ وی کہا کہ انہاں دے دورِ صدارت دوران نہ صرف شمالی کوریا دھمکی آمیز رویے توں گریز کردا رہا بلکہ احترام دا مظاہرہ وی کردا رہا۔ انہاں دا کہنا سی کہ ایس وقت چونکہ مشقاں نوں کینسل نہیں کیتا جا سکدا ایس لئی وزیر جنگ پیٹ ہیگستھ نوں انہاں وچ نمایاں کمی کرن دی ہدایت کیتی اے۔

انہاں نے حال ای وچ جنوبی کوریا دے صدر نوں کہا سی کہ وہ ایران نوں جوہری ہتھیاراں توں پاک کرن دی امریکی کوشساں وچ شامل ہون مگر انہاں نے جواب وچ ‘نہیں۔۔۔ تے شکریہ’ کہا سی۔ 11 دناں تے مشتمل انہاں مشقاں وچ 18 ہزار جنوبی کورین فوجیاں نے شریک ہونا اے تے انہاں دا مقصد شمالی کوریا دی جانب توں لاحق خطرات دے مقابلے وچ فوج نوں مضبوط کرنا اے۔ اک سینئر ایرانی عہدیدار نے پیر والے دن رائٹرز نوں دَسیا کہ امریکہ نال جنگ دے مستقل خاتمے لئی کسے معاہدے تک پہنچن دی کوشساں تعطل دا شکار ہون پاروں ایران نے اپنی پالیسی دفاعی توں تبدیل کر کے ”مکمل طور تے جارحانہ” کرن دا فیصلہ کیتا اے۔ امن مذاکرات دی پیش رفت تے تیل بردار بحری جہازاں دی سٹریٹجک آبنائے ہرمز توں آمدورفت دوبارہ شروع کرن دی کوشساں رک گئیاں نے۔ ایسے کوئی آثار نظر نہیں آ رہے کہ جنگ وچ مصروف فریق ایس تنازعے نوں ختم کرن ول ودھ رہے نے، جو امریکہ تے اسرائیل نے 28 فروری نوں شروع کیتا سی۔ ایرانی عہدیدار نے کہا ایرانی اداریاں نوں آبنائے ہرمز تے وسیع تر خطے وچ کشیدگی ودھاون لئی تیار رہنا چاہیدا اے، کیونکہ ایران مشکل فیصلیاں تے فیصلے کرن تے کارروائی کرن لئی تیار ہووے گا۔ انہاں نے مزید کہا کہ اگر سفارت کاری ناکام ہوئی تاں تہران امریکی بحری ناکہ بندی توڑن لئی بروقت تے انتہائی درست فوجی حملہ کرے گا۔ پیر اوہ مقررہ دن سی جس تک ایران تے امریکہ توں جون وچ طے پاون والی مفاہمت دی اک یادداشت دے تحت حتمی معاہدے تک پہنچن دی توقع کیتی جا رہی سی۔

ایس مفاہمتی یادداشت دا مقصد جنگ دا خاتمہ سی۔ 17 جون نوں دستخط کیتی گئی ایس مفاہمتی یادداشت (ایم او یو) وچ 60 دن دی مدت مقرر کیتی گئی سی، جس وچ باہمی رضامندی نال توسیع کیتی جا سکدی سی۔ ایس مدت دوران واشنگٹن تے تہران نوں اک ایسے معاہدے تک پہنچنا سی جس وچ وسیع تر معاملیاں، بشمول ایران دے جوہری پروگرام دے مستقبل، نوں وی شامل کیتا جانا سی۔ تاہم ایس مفاہمتی یادداشت وچ سارے محاذاں تے فوجی کارروائیاں دے فوری تے مستقل خاتمے دا اعلان کیتا گیا سی، لیکن آبنائے ہرمز تے کنٹرول دے تنازعے پاروں ایہ معاہدہ جلد ای ناکام ہو گیا۔ تہران دا کہنا اے کہ مفاہمتی یادداشت دی شق 5 اوہنوں ایس آبی گزرگاہ دا انتظام سنبھالن دا حق دندی اے، جبکہ واشنگٹن نے ایس تشریح نوں مسترد کر دتا اے۔ ایس توں بعد دشمنی دوبارہ شروع ہو گئی، جدوں تہران نے انہاں بحری جہازاں تے فائرنگ شروع کر دتی جنہاں دے بارے وچ اوہدا کہنا سی کہ وہ ایس آبی گزرگاہ توں غیر منظور شدہ راستے راہیں گزرن دی کوشش کر رہے نے۔ امریکی صدر ڈونلڈ ٹرمپ نے 7 جولائی نوں کہا سی کہ ایہ معاہدہ ”ختم ہو چکا اے”۔ تہران بار بار واشنگٹن تے اپنے وعدیاں دی مسلسل خلاف ورزی کرن دا الزام عائد کردا رہا اے۔ ایرانی عہدیدار نے رائٹرز نوں دَسیا، ”ایران دی جانب توں مقرر کیتی گئی کچھ ہفتیاں دی مختصر مدت اندر معاہدے دی تمام شقاں تے امریکہ نوں عمل درآمد کرنا ہووے گا۔ ایہ امریکہ نال مزید مذاکرات لئی پیشگی شرط اے۔” انہاں نے مزید کہا کہ ثالث تہران دی مقرر کردہ آخری مدت توں واشنگٹن تے خطے دے ملکاں نوں آگاہ کرن گے۔

ایرانی وزارت خارجہ دے ترجمان اسماعیل بقائی نے کہا اے کہ پاکستان تے قطر دی ثالثی وچ کشیدگی گھٹ کرن دی کوشساں جاری نے، عمان نال مذاکرات وی جاری نے، کچھ ملک مذاکرات نوں ناکام بنان دی کوشش وی کر رہے نے، انہاں نے کہا مفاہمتی یادداشت وچ نام نہاد 60 روزہ ڈیڈ لائن دی کوئی شرط شامل نہیں۔ ایرانی صدر مسعود پزشکیان نے کہا ایران امریکہ نال وقار، خود اعتمادی تے طاقت نال مفاہمتی یادداشت تک پہنچیا، مفاہمتی یادداشت طے کردے ہوئے سابق سپریم لیڈر علی خامنہ ای دے وضع کردہ اصولاں نوں مدنظر رکھیا سی۔ انہاں نے کہا کہ ایران نے امریکہ نال حالیہ معاہدے نوں طاقت نال اگے ودھایا، دشمناں دے سامنے سرتسلیم خم نہیں کیتا، مفاہمتی یادداشت ماہراں نال تفصیلی مذاکرات توں بعد تیار کیتی گئی سی۔ ایرانی پاسدارانِ انقلاب دے سیاسی نائب بریگیڈیئر جنرل یداللہ جوانی نے کہا اے کہ جنگ دا خاتمہ اسلام آباد مفاہمتی یادداشت دے مطابق ہونا چاہیدا اے، اگر امریکہ مفاہمتی یادداشت دے تحت اپنی ذمہ داریاں پوریاں کرے گا تاں ای آبنائے ہرمز کھولی جاوے گی، آبنائے ہرمز دے انتظامات کدی وی جنگ توں پہلے دی صورتِ حال تے واپس نہیں جان گے۔

امریکہ، اسرائیل تے انہاں دے اتحادی آبنائے ہرمز دا کنٹرول ایران توں لین وچ کامیاب نہیں ہوئے، آبنائے ہرمز دے معاملے تے ایران تے عمان درمیان بات چیت جنگ دے حتمی خاتمے تے ایس توں بعد دی صورتِ حال لئی اے۔ ایرانی پارلیمنٹ دی قومی سلامتی کمیشن دے سربراہ ابراہیم عزیزی نے کہا اے کہ ٹرمپ آبنائے ہرمز تے نہ ختم ہون والے بے بنیاد دعویاں دے بجائے اپنی سلامتی تے توجہ دین تاکہ انہاں نوں فرار لئی کسے ٹرک وچ نہ چھپنا پوے۔ ادھر ایرانی ڈرونز نے عراقی کردستان دے وزیراعظم مسرور بارزانی دے ذاتی دفتر تے خطے دے انٹیلی جنس چیف دے گھر نوں نشانہ بنایا، تاہم کوئی جانی نقصان نہیں ہویا۔ وزیراعظم مسرور بارزانی نے حملے نوں خطرناک کشیدگی تے کردستان دی سلامتی و استحکام لئی براہ راست خطرہ قرار دتا۔ یمن دے حوثی باغیاں نے بحیرہ احمر وچ المخا دے ساحل قریب سعودی عرب دے اک فوجی جہاز تے اوہدے نال 4 کشتیاں نوں بیلسٹک میزائلاں نال نشانہ بنان دا دعویٰ کیتا اے۔ بین الاقوامی منڈی وچ پیر والے دن خام تیل دی قیمتاں وچ کمی دا رجحان رہا تاہم کمی معمولی رہی، امریکی خام تیل ڈبلیو ٹی آئی کروڈ آئل دے ستمبر وچ ترسیل لئی معاہدے 0.62 ڈالر دی کمی نال 81.78 ڈالر فی بیرل جبکہ برینٹ کروڈ دے اکتوبر لئی معاہدے 0.17 ڈالر دی کمی نال 88.35 ڈالر فی بیرل وچ طے پائے۔