بلوچستان وچ باؤزرز تے حملے، ملک وچ ایل پی جی بحران دا خدشہ، قیمتاں ودھن دا امکان

پاکستان وچ ایل پی جی دی سالانہ ضرورت 20 لکھ ٹن، ضرورت دا 70 فیصد درآمدات، 30 فیصد مقامی پیداوار توں پورا ہوندا اے، اگر فوری تے مؤثر سکیورٹی اقدامات نہ کیتے گئے تاں مستقبل قریب وچ ایل پی جی سپلائی چین شدید متاثر ہو سکدی اے: اوگرا دا انتباہ

اسلام آباد (ذیشان یوسفزئی) پاکستان اون والے دناں وچ ایل پی جی یعنی سلنڈر گیس دے ممکنہ بحران دا شکار ہو سکدا اے تے ایہدی قیمتاں وچ مزید اضافے دا خدشہ اے۔ ایہدی وڈی وجہ بلوچستان دی موجودہ سکیورٹی صورتحال دسی جا رہی اے۔ روزنامہ دنیا نوں دستیاب اوگرا دیاں دستاویزات دے مطابق بلوچستان وچ حالیہ دہشت گرد حملیاں جنہاں وچ ایل پی جی باؤزرز نوں نذرِ آتش کیتے جان دے واقعات وی شامل نے، دے باعث شدید غیر یقینی صورتحال پیدا ہوئی اے جس دے نتیجے وچ صارفین لئی ایل پی جی دیاں قیمتاں تے منفی اثر پے رہا اے۔ اوگرا دے مطابق خاص طور تے کوئٹہ، نوشکی، دالبندین تے تفتان دے رستیاں تے اضافی سکیورٹی اقدامات وقت دی اہم ضرورت نے تاکہ سرحدی علاقیاں توں ایل پی جی دی ترسیل وچ خلل نہ آوے۔ بھاری نقصاناں دے باعث وڈے درآمد کنندگان ہن انہاں رستیاں تے کاروبار جاری رکھن توں ہچکچا رہے نے۔ اوگرا نے خبردار کیتا اے کہ اگر فوری تے مؤثر اقدامات نہ کیتے گئے تاں مستقبل قریب وچ ملک دی ایل پی جی سپلائی چین شدید متاثر ہو سکدی اے۔

پاکستان وچ صارفین کچن دے استعمال لئی وڈی حد تک ایل پی جی تے انحصار کردے نے۔ پائپ لائن دے ذریعے فراہم کیتی جان والی گیس تقریباً 28 توں 30 فیصد شہری آبادی تک محدود اے جبکہ باقی آبادی اپنی ضرورتاں پوریاں کرن لئی دوجے ذرائع بالخصوص ایل پی جی تے انحصار کردی اے۔ پاکستان وچ ایل پی جی دی مارکیٹ درآمدی گیس تے وڈی حد تک انحصار کردی اے۔ ملک وچ ایل پی جی دی سالانہ مجموعی ضرورت تقریباً 20 لکھ ٹن اے جس وچ قومی ضرورت دا تقریباً 70 فیصد درآمدات جبکہ 30 فیصد مقامی پیداوار توں پورا کیتا جاندا اے۔ درآمدی ایل پی جی دا تقریباً 75 فیصد بلوچستان وچ پاکستان ایران سرحد دے ذریعے زمینی رستیاں توں ملک وچ لیايا جاندا اے۔ اس لئی اس راہداری وچ کسی وی قسم دی رکاوٹ توں ملک بھر وچ ایل پی جی دی دستیابی، نقل و حمل دے اخراجات تے مارکیٹ قیمتاں براہِ راست متاثر ہوندیاں نے۔ اوگرا دے مطابق سپلائی دے تسلسل تے ملک بھر وچ مارکیٹ دے استحکام نوں یقینی بنان لئی تمام متعلقہ اداریاں وچکار مؤثر تے مربوط تعاون ناگزیر اے۔

تاکہ سٹرٹیجک سپلائی روٹس تے حملیاں وچ ملوث عناصر دا مکمل خاتمہ کیتا جا سکے۔ دوجے پاسے ایل پی جی دیاں قیمتاں وچ رواں مہینے اضافہ کیتا گیا اے۔ ایل پی جی دی قیمت وچ 12 روپے 89 پیسے فی کلو اضافہ کیتا گیا جس دے بعد سرکاری قیمت 254 روپے 32 پیسے فی کلو مقرر کر دتی گئی تاہم مارکیٹ وچ من مانی قیمتاں وی وصول کیتے جان دیاں شکایتاں نے۔ اگر بلوچستان وچ سکیورٹی دی یہی صورتحال برقرار رہی تاں اون والے دناں وچ ایل پی جی دیاں قیمتاں وچ مزید اضافے دے نال نال ملک وچ گیس دے بحران دا خدشہ وی پیدا ہو سکدا اے۔ کسٹمز حکام نے گزشتہ روز سینیٹ دی قائمہ کمیٹی نوں بتایا سی کہ تن مہینیاں دے دوران بلوچستان وچ ایل پی جی تے پٹرولیم مصنوعات لے جان والے 30 توں 40 ٹینکراں تے حملے کیتے گئے جنہاں توں تقریباً 2 ارب روپے دا نقصان ہویا۔ کسٹمز حکام دے مطابق ہن پٹرولیم مصنوعات نوں قافلیاں دی صورت وچ لیايا جاندا اے تے انہاں نوں سکیورٹی کانوائے فراہم کیتا جاندا اے۔ اس اقدام توں صورتحال وچ کچھ بہتری آئی اے، تاہم سکیورٹی کانوائے دے باوجود حملے جاری نے، جس دا مستقل حل تلاش کرنا ناگزیر اے۔