سانحہ پمز: سلگدے سوالاں اُتے مکمل خاموشی — 14 نواں جمے بچیاں دیاں موتاں، اگ کِیویں لگی؟ ذمہ دار کون؟ وزیرِ صحت استعفیٰ دین: قائمہ کمیٹی، ایگزیکٹو ڈائریکٹر پمز دا استعفے توں انکار

اے سی توں اگ لگن دا دَسیا گیا، پر اے سی تے کم ای نئیں کر رہیا سی، نرسیں نوں بٹھا کے اک بیان یاد کرایا گیا: ڈاکٹر مہیش کمار

ہنگامی پلان ناپید، ایمرجنسی اخراج مستقل لاک، فائر سیفٹی دا این او سی نہ ہون دا انکشاف۔ وزیراعظم دی تحقیقاتی کمیٹی ولوں عملے توں پُچھ گچھ، سی سی ٹی وی ریکارڈ قبضے وچ لے لیا گیا۔ سینیٹ کمیٹی دا اجلاس پمز وچ بلاؤن دا فیصلہ۔ نرسری وچ 15 بچے سن، اک نوں خالہ نے بچا لیا، 14 سپردِ خاک، فی کس 50،50 لاکھ روپے امداد دا اعلان۔

اسلام آباد: وفاقی دارالحکومت دے پمز ہسپتال دی نرسری وچ آتشزدگی نال جاں بحق ہون والے 14 نومولوداں نوں سپردِ خاک کر دتا گیا۔ سانحے نال جڑے سلگدے سوالاں اُتے ہن تک مکمل خاموشی اے کہ اگ کِیویں لگی؟ واقعے دے وقت ڈیوٹی عملہ موجود سی یا نئیں؟ غفلت کس دی سی تے ذمہ دار کون اے؟ ایہہ گل ہن تک واضح نئیں ہو سکی۔

قومی اسمبلی دی قائمہ کمیٹی برائے صحت نے ہسپتال دے عملے تے انتظامیہ دے جواباں اُتے عدم اطمینان دا اظہار کردیاں واقعے دے وقت ڈیوٹی اُتے موجود ڈاکٹرز تے سٹاف نوں معطل کرن دا مطالبہ کیتا اے۔ وفاقی وزیرِ صحت مصطفیٰ کمال نوں وی اخلاقی طور اُتے استعفیٰ دین دا مشورہ دتا گیا۔

پمز ہسپتال دے دورے توں بعد قائمہ کمیٹی دے چیئرمین ڈاکٹر مہیش کمار نے آکھیا کہ کل ایہہ دَسیا گیا سی کہ اگ ایئر کنڈیشنر توں لگی، پر اج پتا لگیا اے کہ اے سی تے کم ای نئیں کر رہیا سی۔ سی سی ٹی وی توں وی ایہہ پتا نئیں لگ سکیا کہ اگ کِیویں لگی۔ انہاں دے مطابق بظاہر لگدا اے کہ نرسیں نوں بٹھا کے اک بیان یاد کرایا گیا۔

مہیش کمار نے واقعے دی اپنی سطح اُتے تحقیقات کرن دا اعلان کردیاں آکھیا کہ نرسری 1990 وچ بنی ہوئی اے تے چھوٹے بچیاں نوں نئے بلاک دی نرسری وچ رکھنا چاہیدا سی۔ قائمہ کمیٹی نے پیر نوں پمز ہسپتال وچ ہی اجلاس بلاؤن دا فیصلہ کیتا اے تے پی ٹی آئی دے سینیٹرز نوں وی شرکت دی دعوت دِتی گئی اے۔

پمز دے ایگزیکٹو ڈائریکٹر نے اخلاقی بنیاداں اُتے استعفیٰ دین توں انکار کر دتا۔ ہسپتال انتظامیہ نے آتشزدگی دی تحقیقات لئی پروفیسر ڈاکٹر عاطف انعام دی سربراہی وچ 4 رکنی کمیٹی قائم کر دِتی اے، جس نوں 48 گھنٹیاں دے اندر رپورٹ جمع کراؤن دی ہدایت کیتی گئی اے۔

نوٹیفکیشن دے مطابق کمیٹی اگ لگن دی اصل وجہ تے فائر سیفٹی دے انتظامات دا جائزہ لے گی۔ ریسکیو آپریشن دی افادیت تے رسپانس ٹائم دی وی جانچ کیتی جاوے گی، جدویں کہ واقعے دے ذمہ داراں دا تعین کرکے سخت کارروائی دی سفارش کیتی جاوے گی۔

وزیراعظم شہباز شریف نے واقعے دا نوٹس لیندیاں تحقیقات دا حکم دتا تے وفاقی سیکرٹری صحت اسلم غوری نوں فوری طور اُتے عہدے توں ہٹاؤن تے معطل کرن دی ہدایت جاری کیتی۔ وزیراعظم دی ہدایت اُتے وفاقی سیکرٹری شاہد خان دی سربراہی وچ تحقیقاتی کمیٹی قائم کیتی گئی، جس وچ میجر جنرل (ر) ڈاکٹر خورشید، ڈاکٹر بیرسٹر نبیل احمد اعوان تے ڈپٹی کمشنر اسلام آباد نوں بطور رکن شامل کیتا گیا۔

وزیراعظم دی تحقیقاتی کمیٹی نے ہسپتال دی نرسری دے عملے توں تحریری بیانات طلب کر لۓ۔ ذرائع دے مطابق نرسری دی سی سی ٹی وی ریکارڈنگ وی قبضے وچ لے لئی گئی اے۔ نرسری سٹاف توں سوالات کیتے گئے تے آگ دیاں وجوہات بارے انتظامیہ دے بیان دا سی سی ٹی وی ویڈیو نال موازنہ وی کیتا گیا۔

کمیٹی نے پمز ہیلتھ مینجمنٹ دے عملے توں وی پُچھ گچھ کیتی۔ پمز انتظامیہ نے 26 اگست نوں ڈیوٹی اُتے موجود عملے دا روسٹر جمع کرا دتا، جدویں فائر بریگیڈ تے ایمرجنسی ڈیپارٹمنٹ نے اپنی رپورٹ پیش کر دِتی۔ کمیٹی نوں جوائنٹ ایگزیکٹو ڈائریکٹر پمز سمیت 4 افسراں نے تحریری بیانات وی جمع کرائے۔ کمیٹی 48 گھنٹیاں وچ عبوری تحقیقاتی رپورٹ وزیراعظم نوں پیش کرے گی۔

شہباز شریف نے آکھیا کہ اندوہناک واقعے اُتے دل رنجیدہ اے تے ذمہ داراں خلاف سخت توں سخت کارروائی کیتی جاوے۔

دوجے پاسے چیف کمشنر اسلام آباد دے احکاما اُتے وی تحقیقاتی کمیٹی تشکیل دِتی گئی اے، جس دی سربراہی ایڈیشنل ڈپٹی کمشنر (جنرل) اسلام آباد کر رہے نیں۔

ذرائع دے مطابق پمز ہسپتال کول فائر سیفٹی دا این او سی موجود نئیں۔ قانون دے مطابق ہسپتال وچ فائر فائٹنگ، سیفٹی تے اخراج دا مکمل پلان نہ بناؤن دا وی انکشاف ہویا اے۔ آگ لگن یا ہنگامی صورتحال وچ ملازماں تے مریضاں نوں باہر کڈھن لئی کوئی مناسب پلان تیار نئیں کیتا گیا۔

سی ڈی اے ڈائریکٹوریٹ آف ایمرجنسی اینڈ ڈیزاسٹر مینجمنٹ دی فائر انسیڈنٹ رپورٹ وچ وی ہسپتال دے فائر سیفٹی انتظامات اُتے سنگین سوال چُکے گئے نیں۔ رپورٹ مطابق آتشزدگی دی ممکنہ وجہ بجلی دا شارٹ سرکٹ یا پلگ دا اوورلوڈ ہو سکدا اے۔

رپورٹ وچ ایہہ وی سامنے آیا کہ ہسپتال دے فائر تے لائف سیفٹی انتظامات ناکافی سن، بعض حفاظتی اقدامات مقررہ معیاراں دے مطابق نئیں سن، جدویں کہ ہنگامی اخراج دے راستے مستقل طور اُتے باہر توں لاک یا رکاوٹاں دا شکار پائے گئے۔

ہسپتال دے سکیورٹی عملے ولوں فائر کریو دی ابتدائی کارروائی وچ وی رکاوٹ پیدا ہون دی گل سامنے آئی۔ جائے وقوعہ اُتے ہجوم نوں مناسب انداز وچ کنٹرول کرن دے انتظامات وی ناکافی سن۔

نرسری وچ کل 15 بچے موجود سن، جنہاں وچوں اک نوں اوہدی خالہ نے بچا لیا، جدویں کہ 14 نومولود جاں بحق ہو گئے۔ حکومت نے جاں بحق بچیاں دے لواحقین لئی فی کس 50 لاکھ روپے مالی امداد دا اعلان کیتا اے۔

خیال رہے کہ اک روز پہلے صبح تقریباً 6 بج کے 38 منٹ اُتے پمز دے زچہ و بچہ مرکز (ایم سی ایچ سنٹر) دی نرسری وچ آتشزدگی دا واقعہ پیش آیا۔ ابتدائی رپورٹ مطابق اگ نرسری دے اندر اک چنگاری توں شروع ہوئی، جڑی چند سیکنڈاں وچ انکیوبیٹراں نال نصب آکسیجن پوائنٹس دی وجہ نال شدید آگ وچ تبدیل ہو گئی۔

ہسپتال دے ترجمان دے مطابق اوہدوں نرسری وچ موجود دو ڈاکٹرز تے دو نرسیں نے فوری ردِعمل دِتا تے سکیورٹی عملے نوں وی طلب کر لیا۔ عملہ دو واری نومولود بچیاں نوں باہر کڈھن لئی اندر گیا، پر 6 بج کے 39 منٹ اُتے اک شدید دھماکا ہویا، جس نال چھت ڈِگ پئی۔