امریکا نال سٹریٹجک اتحاد خلیجی سلامتی لئی کافی نہیں: قطر، توانائی دیاں برآمدات تے تجارت نوں یرغمال نہیں بنن دیواں گے: متحدہ عرب امارات

امریکا اُتے مکمل انحصار نہیں کر سکدے، خلیجی ملکاں نوں خود کفیل ہونا پوے گا: ترجمان قطری وزارتِ خارجہ، ایران نال اعتماد بحال کرنا مشکل پر ضروری: یو اے ای صدارتی مشیر، آبنائے ہرمز وچ امریکی فوجی کارروائیاں وچ شرکت اُتے ایران دی جنوبی کوریا نوں سنگین نتائج دی دھمکی، عمان دی بحریہ نے ایرانی حملے دے شکار سعودی ٹینکر توں 16 ملاح بچا لَئے

ابوظہبی قطر دی وزارتِ خارجہ دے ترجمان ماجد الانصاری دا کہنا اے کہ ایران جنگ نے ایہ گل نمایاں کر دِتی اے کہ خلیجی ریاستاں اپنی سلامتی لئی صرف امریکا نال سٹریٹجک پارٹنرشپ اُتے انحصار نہیں کر سکدیاں۔

قطر دی وزارتِ خارجہ دے ترجمان ماجد الانصاری نے ابوظہبی وچ ہیلی فورم نوں خطاب کردیاں آکھیا کہ سانوں خلیجی خطے وچ ایہ گل سمجھڻ دی لوڑ اے کہ خطے وچ بین الاقوامی افواج دی موجودگی تے امریکا نال سٹریٹجک اتحاد انتہائی اہم اے، پر ایہ کافی نہیں۔ سلامتی دے معاملے وچ خود انحصاری ہی اگے ودھن دا واحد راستہ اے۔

خلیجی ملک اپنی سکیورٹی لئی امریکا تے ہور عالمی اتحاداں اُتے مکمل انحصار نہیں کر سکدے، انہاں نوں دفاعی معاملات وچ ہور خود انحصاری اختیار کرنی پوے گی۔

دوجے پاسے متحدہ عرب امارات دے صدارتی مشیر انور قرقاش دا کہنا اے کہ انہاں دا ملک اپنی توانائی دیاں برآمدات تے تجارتی سرگرمیاں لئی متبادل راستے تعمیر کر رہیا اے، تاں جو امریکا تے ایران دے درمیان جاری جنگ دے باعث اوہ یرغمال نہ بنن۔

برطانوی میڈیا دے مطابق قرقاش نے ابوظہبی وچ خطاب کردیاں آکھیا کہ ساڈی توانائی دیاں برآمدات، تجارت تے معاشی سرگرمیاں نوں یرغمال نہیں بنایا جا سکدا۔ ایران نال اعتماد بحال کرنا مشکل پر ضروری اے۔

ابوظہبی وچ ہیلی فورم نوں خطاب کردیاں انہاں ایران نال سکیورٹی، عدم مداخلت، بحری آمدورفت، اقتصادی تعاون تے باہمی اعتماد سمیت وسیع تر معاملات اُتے مذاکرات دی لوڑ اُتے زور دِتا۔ قرقاش نے آکھیا کہ خلیجی ملک ایران دے خطرے خلاف سانجھی حکمتِ عملی بناؤن وچ ناکام رہے تے ہر ملک نے انفرادی طور اُتے اپنا دفاع کیتا۔

انہاں دے مطابق جغرافیائی صورتحال ایران نال رابطے توں علاوہ کوئی ہور راستہ نہیں چھڈدی، تاہم اعتماد دی بحالی اک مشکل مرحلہ ہووے گا۔ انہاں اپنے خطاب دوران ایران نال متحدہ عرب امارات دے تعلقات دی بحالی نوں ناممکن قرار نہیں دِتا، تاہم انہاں دا کہنا سی کہ ایران دے حملیاں توں بعد دونویں ملکاں وچ اعتماد دی بحالی وچ کئی دہائیاں لگ سکدیاں نیں۔

انور قرقاش نے خلیجی عرب ریاستاں نوں وی تنقید دا نشانہ بنایا کہ اوہ ایران دے معاملے وچ سانجھا ردعمل دین وچ ناکام رہیاں۔

ایران نے جنوبی کوریا نوں آبنائے ہرمز وچ فوجی تعیناتی یا امریکی کارروائیاں وچ شرکت توں خبردار کردیاں سنگین نتائج دی دھمکی دِتی اے۔ ایرانی وزارتِ خارجہ دے ترجمان اسماعیل بقائی نے آکھیا کہ خلیجِ فارس یا آبنائے ہرمز وچ کسے ہور ملک دی فوجی شرکت امریکی جارحیت دی براہِ راست حمایت سمجھی جاوے گی۔

سیئول نے گزشتہ جمعہ نوں آبنائے ہرمز وچ امریکی سکیورٹی کوششاں وچ ممکنہ تعاون اُتے غور کرن دا اعلان کیتا سی، تاہم حتمی فیصلہ نہیں ہویا۔ ایران تے امریکا دے درمیان آبنائے ہرمز دے اردگرد کشیدگی برقرار اے۔

ایران نے جنگ دے آغاز توں بعد اہم آبی گزرگاہ توں لنگھن والے بحری جہازاں لئی اجازت لازمی قرار دِتی اے، جس نال عالمی توانائی دی ترسیل متاثر ہوئی اے۔

عمانی بحریہ نے آبنائے ہرمز وچ اک ہفتہ پہلاں ایرانی حملے دا نشانہ بنن والے سعودی پرچم بردار آئل ٹینکر دے 16 ملاحاں نوں بحفاظت کڈھ لیا۔ عمان دے میری ٹائم سکیورٹی سینٹر دے مطابق شاہی بحریہ دے اک جہاز نے ٹینکر دے 25 رکنی عملے نوں ضروری معاونت فراہم کیتی تے 16 ملاحاں نوں طبی سہولتاں دی فراہمی دے نال محفوظ مقام اُتے منتقل کیتا۔

حکام نے ہور ملاحاں دی صورتحال بارے تفصیلات نہیں دِتیاں، تاہم تصدیق کیتی کہ واقعے وچ دو افراد ہلاک ہوئے۔ سعودی قومی شپنگ کمپنی دے مطابق جاں بحق ہون والے دونویں ملاح فلپائن دے شہری سن۔

پاسدارانِ انقلاب نے آکھیا اے کہ بحری جہازاں دا آبنائے ہرمز وچ امریکی کوریڈور توں محفوظ گزرنا مشکل اے۔ محفوظ سفر لئی بحری جہاز ایران دے مقرر کردہ راستے توں گزریں، خلیجِ عمان وچ داخل ہون والا کوئی بحری جہاز خطرات توں محفوظ نہیں۔

بیان وچ آکھیا گیا کہ خلیجِ فارس، آبنائے ہرمز تے بحیرۂ عمان وچ بحری جہازاں دی نگرانی جاری اے۔

ایران دی پارلیمنٹ دے سپیکر محمد باقر قالیباف نے امریکی سیکریٹری دفاع پیٹ ہیگستھ دے بیان دا جواب دیندیاں آکھیا اے کہ جے انہاں دے ملک دیاں تنصیبات نوں نشانہ بنایا گیا تاں تہران امریکی اہداف نوں وی نشانہ بنائے گا۔

پیر نوں سوشل میڈیا پلیٹ فارم ایکس اُتے امریکی سیکریٹری خارجہ نوں مخاطب کردیاں قالیباف دا کہنا سی کہ جے ساڈیاں تنصیبات نوں نشانہ بنایا گیا تاں جواب وچ تہاڈے نوں وی نشانہ بنایا جاوے گا۔ انہاں مزید آکھیا کہ اساں ایہ پہلاں وی ثابت کر چکے آں، اُنہاں امریکی اڈیاں توں پچھ لو جو ہُن قابلِ استعمال نہیں رہے۔

خیال رہے کہ دو دن پہلاں امریکی وزیرِ دفاع پیٹ ہیگستھ نے آکھیا سی کہ جے ایران امریکی بحری جہازاں اُتے حملہ کرے گا تاں اساں انہاں دے آئل ٹینکرز نوں تباہ تے غرق کر دیواں گے۔ ایران نوں چاہیدا اے کہ امریکی بحریہ اُتے حملے نہ کرے۔

انہاں مزید آکھیا سی کہ ایران دے آئل ٹینکرز ناقابلِ دفاع نیں، ایران کول نہ بحریہ اے تے نہ فضائیہ۔ ساڈے ہوائی جہاز، بحری جہاز تے آبدوزاں جدوں چاہن انہاں نوں نشانہ بنا سکدیاں نیں۔

ایرانی مقامی میڈیا دے مطابق صوبہ سیستان و بلوچستان وچ مسلح مخالفین دے اک گروپ نال جھڑپ وچ پاسدارانِ انقلاب دے دو اہلکار ہلاک ہو گئے۔ ایرانی نشریاتی ادارے دے مطابق ایہ واقعہ زاہدان دے علاقے کورین وچ پیش آیا۔

حملے وچ ہلاک ہون والے دونویں اہلکاراں دا تعلق شہید میر حسینی بیس نال سی، جو سیستان و بلوچستان وچ پاسدارانِ انقلاب دی بری افواج دا اک اڈہ اے۔

سیستان و بلوچستان دے گورنر دے دفتر برائے سکیورٹی تے قانون نافذ کرن والے امور دے نائب سربراہ نے دَسیا کہ دونویں اہلکار بسیج لئی امدادی سامان تے خوراک لے کے جان والی گاڑی اُتے حملے دوران ہلاک ہوئے۔

سیستان و بلوچستان صوبہ لمبے عرصے توں ایرانی حکومت لئی سکیورٹی دے اعتبار نال مشکل ترین علاقیاں وچ شمار ہوندا اے۔

آئی اے ای اے دے سربراہ رافائل گراسی نے آکھیا اے کہ ایران دیاں اہم جوہری تنصیبات تک اقوامِ متحدہ دے جوہری ادارے نوں رسائی دین دے مثبت اثرات مرتب ہو سکدے نیں۔

ویانا وچ اجلاس توں بعد گراسی نے آکھیا کہ ایران نال سنجیدہ مذاکرات تے جوہری تنصیبات تک رسائی مسئلے دے مثبت حل دا مختصر ترین راستہ اے۔

امریکا، برطانیہ، فرانس تے جرمنی ولوں تیار کردہ قرارداد وچ ایران نوں جوہری رپورٹنگ دیاں ذمہ واریاں پوری نہ کرن اُتے معاملہ سلامتی کونسل وچ بھیجن دی تجویز دِتی گئی اے۔ گراسی دے مطابق ایران نال رابطہ بحال کرنا ناگزیر اے، جدویں تہران نے قرارداد نوں مایوس کن اقدام قرار دِتا اے۔