حوثیاں دے 4 سعودی شہریاں اُتے حملے 73 افراد زخمی، تیل دیاں تنصیبات وچ اگ لگ گئی
جازان، خمیس مشیط، ابہا، نجران اُتے ڈرونز تے میزائل داغے گئے، سعودی جنگی جہازاں ولوں یمنی دارالحکومت صنعا دے مشرق وچ الجوبہ تے جنوب مغربی صوبے تعز اُتے حملے، ’’جواب دیواں گے‘‘: حوثی ترجمان۔ امریکا دا خارگ دے نیڑے ایرانی ٹینکر اُتے حملہ، نویاں پابندیاں، فتح توں بعد تیل دیاں قیمتاں تیزی نال تھلے آون گیاں: ٹرمپ، ایران ولوں بحری اخراجی زون قائم کر کے آبنائے ہرمز نوں ہور محدود کرن دا اعلان۔
ایران دے حمایت یافتہ یمنی حوثیاں نے منگل دے روز سعودی عرب دے جنوبی حصے دے 4 شہراں نوں ڈرونز تے میزائلان نال نشانہ بنایا، جس دے نتیجے وچ 73 افراد زخمی ہو گئے، جدوں کہ تیل دیاں تنصیبات وچ اگ بھڑک اُٹھی۔ ایہہ حملے مشرقِ وسطیٰ وچ جاری چھ ماہ پرانی جنگ دے دائرہ کار وچ اک وڈی توسیع قرار دتے جا رہے نیں۔
حوثی، جو یمن دے زیادہ تر آبادی والے علاقیاں تے دارالحکومت صنعا اُتے قابض نیں، دعویٰ کردے نیں کہ انہاں سعودی سرزمین دے اندر تک اک وسیع فوجی کارروائی کیتی اے۔ حوثیاں دے مطابق خمیس مشیط وچ سعودی فضائی اڈے، نیڑے شہر ابہا وچ سعودی سرکاری تیل کمپنی دیاں تنصیبات، یمنی سرحد دے نیڑے نجران تے بحیرۂ احمر دی اہم بندرگاہ جازان نوں میزائلاں تے ڈرونز نال نشانہ بنایا گیا۔
جازان وچ اک وڈی آئل ریفائنری تے پاور پلانٹ وی موجود اے۔ ناسا دیاں سیٹلائٹ تصویراں وچ جازان دی ریفائنری دے اُتے کالے دھوئیں دا اک وڈا بادل دکھائی دتا، جدوں کہ ابہا وچ تیل دی تقسیم دے اک مرکز توں چٹے دھوئیں دا ستون اُٹھدا نظر آیا۔ سعودی حکام نے تنصیبات وچ اگ لگن دی تصدیق کردیاں دسےا کہ زخمی ہون والیاں وچ عورتاں تے بچے وی شامل نیں۔ زخمی ہون والیاں دی اینی وڈی تعداد دے باعث ایہہ حملے سعودی عرب دے خلاف حالیہ عرصے دیاں وڈیاں کارروائیاں وچ شمار کیتے جا رہے نیں۔
حوثیاں دے زیرِ انتظام میڈیا نے بعد وچ رپورٹ کیتا کہ سعودی جنگی جہازاں نے دارالحکومت صنعا دے مشرق وچ الجوبہ دے علاقے تے جنوب مغربی صوبے تعز وچ فضائی حملے کیتے۔ حوثی ترجمان یحییٰ سریع نے ریاض اُتے جنگ وچ شدت پیدا کرن دا الزام لاندیاں آکھیا کہ حوثی سعودی حملیاں دا جواب دین گے۔
اگست وچ اک ماہ دی نسبتاً پُرسکون صورتحال توں بعد خلیج وچ دوبارہ لڑائی شروع ہون نال عالمی منڈی وچ تیل دیاں قیمتاں تقریباً 100 ڈالر فی بیرل دی سطح دے نیڑے پہنچ گئیاں نیں۔ منگل نوں برینٹ خام تیل دی قیمت 99.46 ڈالر فی بیرل تک پہنچ گئی، جو 24 جولائی توں بعد بلند ترین سطح اے، جدوں کہ امریکی ڈبلیو ٹی آئی خام تیل وی 8 جون توں بعد بلند ترین سطح اُتے پہنچ گیا۔
حوثیاں ولوں سعودی عرب دے جنوب مغربی علاقیاں وچ حملیاں نال عالمی معیشت اُتے جنگ دے اثرات ہور سنگین ہون دا خدشہ اے، کیونکہ اس نال آبنائے ہرمز دے علاوہ مشرقِ وسطیٰ دی ہور توانائی سپلائی وی متاثر ہو سکدی اے۔
سعودی قیادت وچ قائم اتحاد دے ترجمان ترکی المالکی نے آکھیا کہ اتحاد حوثیاں نوں روکڻ تے انہاں دے دہشت گردانہ اقدامات دا مقابلہ کرن لئی سارے ضروری فوجی اقدامات کرے گا۔
دوجے پاسے خلیج دی وسیع تر جنگ ہُن امریکا تے ایران دے درمیان طاقت آزمائی وچ تبدیل ہو چکی اے۔ دونے ملک اک دوجے اُتے معاشی دباؤ ودھاؤن لئی مختلف اقدامات کر رہے نیں۔ امریکی محکمہ خزانہ نے منگل نوں ایران دیاں ایئرلائنز نوں نشانہ بناؤن لئی نویاں پابندیاں لاؤن دا اعلان کیتا۔
ایران نے آبنائے ہرمز نوں ہور محدود کرن لئی نویاں کارروائیاں دا اعلان کردیاں آکھیا اے کہ اوہ جلد اک ’’بحری اخراجی زون‘‘ قائم کرن دیاں تفصیلات سامنے لے کے آوے گا۔ ایرانی پاسدارانِ انقلاب دی بحریہ نے ایہہ دعویٰ وی کیتا کہ اس نے آبنائے ہرمز دے دہانے اُتے اک امریکی بغیر پائلٹ آبدوز نوں قبضے وچ لے لیا اے، تاہم واشنگٹن ولوں فوری طور اُتے اس دعوے دی تصدیق نہیں کیتی گئی۔
ایرانی میڈیا نے دعویٰ کیتا اے کہ امریکی فوج نے جزیرہ خارگ دے نیڑے اک چھوٹے ایرانی آئل ٹینکر نوں میزائل نال نشانہ بنایا، تاہم کوئی جانی نقصان نہیں ہویا۔
امریکی حملیاں نال ایران دیاں روایتی فوجی صلاحیتاں نوں نقصان پہنچن تے اس دی معیشت اُتے دباؤ ودھن دے باوجود ایران دے میزائل تے ڈرون ہُن وی خطے وچ امریکی فوجی اڈیاں تے آبنائے ہرمز توں لنگھن والے بحری جہازاں نوں نشانہ بناؤن دی صلاحیت رکھدے نیں۔
جنگ دے باعث عالمی منڈی وچ خام تیل تے ریفائنڈ پٹرولیم مصنوعات دی قلت پیدا ہو گئی اے۔ امریکا وچ ڈیزل دی اوسط خوردہ قیمت پہلی واری 5.90 ڈالر فی گیلن توں تجاوز کر گئی اے، جس نال صدر ڈونلڈ ٹرمپ دی ریپبلکن پارٹی دے سیاسی امکانات وی متاثر ہون دا خدشہ اے۔
صدر ٹرمپ نے سوشل میڈیا اُتے دعویٰ کیتا کہ ایران دے خلاف جنگ وچ فتح توں بعد تیل دیاں قیمتاں تیزی نال تھلے آون گیاں تے امریکا وچ پٹرول دی قیمت 3 ڈالر فی گیلن، تے آخرکار 2 ڈالر توں وی گھٹ ہو جائے گی۔ انہاں دا کہنا سی کہ ایہہ سب کجھ تیزی نال ہووے گا تے ایران کدے وی جوہری ہتھیار حاصل نہیں کر سکے گا۔
اسلام آباد (نامہ نگار، مانیٹرنگ ڈیسک): وزیراعظم شہباز شریف نے سعودی عرب اُتے حوثی حملیاں دی مذمت کردیاں آکھیا کہ ایسے حملے نہ صرف بے گناہ انسانی جاناں بلکہ علاقائی امن لئی وی خطرہ نیں۔ ایکس اُتے اپنے بیان وچ انہاں آکھیا کہ پاکستان سعودی عرب دی خودمختاری، سلامتی تے علاقائی سالمیت لئی اپنی مضبوط حمایت دا اعادہ کردا اے۔
وزیر دفاع خواجہ آصف نے آکھیا کہ حوثیاں دا سعودی عرب اُتے حملہ پاکستان اُتے حملہ اے۔
ترجمان دفترِ خارجہ نے آکھیا کہ پاکستان اقوامِ متحدہ دے چارٹر تے بین الاقوامی قانون دے مطابق سعودی عرب دے حقِ دفاع دی مکمل حمایت کردا اے۔ سعودی عرب نوں اپنی سرزمین دے دفاع، اپنے شہریاں تے مقیماں دے تحفظ سمیت قومی اثاثیاں نوں ہر قسم دے خطراں توں محفوظ رکھن لئی سارے ضروری اقدامات کرن دا جائز حق حاصل اے۔
دفترِ خارجہ نے آکھیا کہ پاکستان خطے وچ دیرپا امن تے استحکام لئی اپنی تمام کوششاں جاری رکھے گا۔
