امریکہ، ایران وچ مثبت تے نتیجہ خیز گل بات، وفداں دی 3 گھنٹے ملاقات: اک ہور میٹنگ بہت جلد طے اے: ٹرمپ
معاہدہ نہ ہون اُتے ایران نوں فنا کرن دی دھمکی، سارے ممالک عالمی فوجداری عدالت توں نکل جان، روس یوکرین تنازعے دے خاتمے دے نیڑے، شہباز شریف بہترین: جنرل اسمبلی توں خطاب۔ کیوبا دے وفد دا واک آؤٹ، ایران دی 7 روزاں وچ ہرمز کھولن دی پیشکش، یمن وچ جھڑپاں، برطانیہ، فرانس دا سعودی عرب نال دفاعی تعاون دا اعلان، مشرقی مغربی پائپ لائن دوبارہ فعال۔
نیویارک امریکی صدر ڈونلڈ ٹرمپ نے آکھیا کہ اقوام متحدہ دی جنرل اسمبلی دے اجلاس دے موقع اُتے امریکہ تے ایران دے وفداں نے تین گھنٹے تک ملاقات کیتی، جیہڑی وچ مثبت تے نتیجہ خیز گل بات ہوئی، تے اک ہور میٹنگ بہت جلد طے اے۔ ٹرمپ نے معاہدہ نہ ہون دی صورت وچ ایران نوں فنا کرن دی دھمکی وی دِتی۔
ٹرمپ نے یوکرین دے صدر ولادیمیر زیلنسکی نال صحافیاں نال گل بات کردے ہوئے ایس ملاقات دا انکشاف کیتا۔ جدوں ٹرمپ توں پچھیا گیا کہ آیا امریکی ایلچی سٹیو وٹکوف تے ٹرمپ دے داماد جیرڈ کشنر نے ایس ملاقات وچ شرکت کیتی سی، تاں امریکی صدر نے ایس دی تردید نہیں کیتی۔ انہاں وٹکوف تے کشنر توں پچھیا کہ کی اوہ کجھ کہنا چاہندے نیں۔ وٹکوف نے آکھیا کہ میں ایس ویلے بہت چنگا محسوس کر رہیا آں۔ صدر ٹرمپ لئی کم کرنا اک نعمت اے۔
ٹرمپ نے فیر آکھیا کہ آخرکار معاہدہ کرنا ایران دے مفاد وچ ہووے گا۔ ایران کول دو رستے نیں، امن معاہدے دے ذریعے عظمت ول ممکنہ پیش رفت یا مکمل تباہی۔
اس توں پہلاں جنرل اسمبلی توں خطاب کردے ہوئے ٹرمپ نے آکھیا کہ میں سارے ممالک توں مطالبہ کردا آں کہ ایران دی مکمل اقتصادی تنہائی یقینی بناؤن وچ مدد کرن۔ جے اسیں سارے اکٹھے کھڑے ہوواں تاں اس آفت توں جلد چھٹکارا پا سکدے آں جیہڑی دا اسیں 51 سالاں توں سامنا کر رہے آں، تے تیل دیاں قیمتیں تنازعے توں پہلاں والی سطح توں وی تھلے آ جان گیاں۔
انہاں آکھیا کہ میرا خیال اے کہ انتخابات توں فوراً بعد اسیں معاہدہ کر لواں گے، کیوں جو ایران لئی ایس طرح نہ کرنا کوئی معنی نہیں رکھدا۔
اوہ ایہ ویکھن دے انتظار وچ نیں کہ وسط مدتی انتخابات وچ میری کارکردگی کیہو جئی رہندی اے۔ ایرانیوں نوں احساس نہیں کہ میں مڈٹرم الیکشن وچ لڑ ہی نہیں رہیا، میں پہلے ہی حصہ لے چکیا آں تے بھاری اکثریت نال جت چکیا آں، میں اگلے ڈھائی سال ایتھے ہی آں۔
انہاں اپنے خطاب وچ آکھیا کہ اوہ وڈا فیصلہ کرن جا رہے نیں۔ انہاں نوں فیصلہ کرنا اے کہ اوہ ایران نوں تباہ کرن یا اینوں دوبارہ پنپن دین۔ ایران مشرق وسطیٰ وچ بدمعاشی کردا سی، پر ہُن نہیں کر سکدا۔ ایران کسے صورت ایٹمی ہتھیار نہیں رکھ سکدا۔ ایران دنیا وچ دہشت گردی نوں فروغ دے رہیا سی۔
ٹرمپ نے آکھیا کہ تہران نال معاہدہ کرنا چاہیا، پر ایران نے انکار کر دِتا۔ ایران دی دہشت گرد حکومت بہت برے طرز عمل دا مظاہرہ کر رہی اے۔ ایران دا برا طرز عمل ایس لئی نہیں کہ اوہ طاقتور نیں بلکہ ایس لئی کہ اوہ کمزور ہو گئے نیں۔ ایران دی معیشت تباہ ہو چکی اے تے ہُن ایتھے مہنگائی 300 فیصد ہو چکی اے۔
ٹرمپ نے آکھیا کہ انہاں نوں یقین اے کہ مڈٹرم انتخابات توں بعد ایران نال ڈیل ہو جائے گی۔ ٹرمپ نے دعویٰ کیتا کہ امریکی بحریہ نے آبنائے ہرمز توں اک ارب بیرل تیل کڈھیا اے۔
انہاں جنرل اسمبلی دے اجلاس توں خطاب وچ اک واری فیر آکھیا کہ میں 8 جنگاں رکوا دِتیاں، پاکستان تے بھارت دی جنگ ختم کراؤن دا وی ذکر کیتا تے پاکستانی وزیر اعظم دی تعریف کیتی۔ ٹرمپ نے آکھیا کہ وزیر اعظم شہباز شریف نے آکھیا کہ میں کروڑاں لوکاں دیاں زندگیاں بچائیاں۔ امریکی صدر نے شہباز شریف نوں عظیم لیڈر قرار دِتا تے آکھیا کہ پاکستان دے وزیر اعظم شہباز شریف بہترین شخص نیں۔
ٹرمپ نے اک واری فیر یوکرین دی جنگ دا ذکر کردے ہوئے آکھیا کہ دونوں فریق ہُن ایس جنگ توں تنگ آ چکے نیں تے تنازعے دا مذاکرات دے ذریعے خاتمہ نیڑے اے۔ روس تے یوکرین وچ جلد معاہدہ ہو جائے گا۔
انہاں آکھیا کہ کسے دشمن نوں گرین لینڈ وچ فوجی موجودگی دی اجازت نہیں دیواں گے۔ صدر ٹرمپ نے کیوبا بارے آکھیا کہ کیوبا اک ناکام ریاست اے تے ڈھہ جائے گی۔ امریکی وزیر خارجہ کیوبا دے رہنماؤں نال مذاکرات کر رہے نیں، ویکھدے آں کہ کیوبا نال مذاکرات دا کی نتیجہ نکلدا اے۔
نیویارک وچ صدر ڈونلڈ ٹرمپ دے خطاب دوران کیوبا دے وفد نے واک آؤٹ وی کیتا۔ اپنے خطاب وچ ٹرمپ نے سارے ممالک نوں اپیل کیتی کہ اوہ بین الاقوامی فوجداری عدالت توں نکل جان۔ ٹرمپ نے واضح کیتا کہ امریکہ اپنے فوجی اہلکاراں نوں کسے وی امریکہ مخالف ٹربیونل دے نام نہاد تے نمائشی ٹرائلز دا نشانہ بنن دی ہرگز اجازت نہیں دے گا۔
انہاں رکن ممالک نوں مخاطب کردے ہوئے آکھیا کہ میں عدالت دے سارے رکن ممالک توں مطالبہ کردا آں کہ اوہ فوری طور اُتے ایس ادارے توں باضابطہ طور اُتے مستعفی ہو جان۔
ٹرمپ نے آکھیا کہ اج امریکہ وچ دنیا دے کسے وی ملک توں ودھ سرمایہ کاری ہو رہی اے، امریکی فوج دنیا دی طاقتور ترین فوج اے، اج امریکی سرحداں پہلے دے مقابلے وچ زیادہ محفوظ نیں، امریکہ وچ اج 125 سالاں دے مقابلے وچ قتل دیاں وارداتاں دی شرح گھٹ ترین اے۔ لوکاں نے امن دیاں گلاں کیتیاں، میں امن قائم کرنا ممکن بنایا، امریکہ وچ غربت دی شرح ریکارڈ سطح تک تھلے آ گئی اے۔
خیال رہے کہ ایرانی تے امریکی صدور اقوام متحدہ دی جنرل اسمبلی دے اجلاس وچ شرکت لئی نیویارک وچ موجود نیں۔ ایران دے اک اعلیٰ عہدیدار نے آکھیا کہ جے امریکہ تہران اُتے فوجی دباؤ گھٹ کرن تے ایرانی بندرگاہاں دی امریکی ناکہ بندی ختم کرن دے مطالبے پورے کردا اے تاں ایران سات دن دے اندر خلیجی جہاز رانی لئی آبنائے ہرمز دوبارہ کھول سکدا اے۔
عہدیدار نے مزید آکھیا کہ تہران نے گزشتہ ہفتے ثالثاں دے ذریعے اپنی تازہ ترین تجویز واشنگٹن تک پہنچا دِتی سی۔ ایرانی اعلیٰ عہدیدار نے پہلے وی رائٹرز نوں آکھیا سی کہ امریکہ نوں اعلان کرنا چاہیدا اے کہ اوہ ایس مسئلے نوں سفارتی طریقے نال حل کرنا چاہندا اے، اینوں باضابطہ طور اُتے واضح کرنا چاہیدا اے تے فیر مذاکرات لئی اک ٹائم لائن اُتے اتفاق کرنا چاہیدا اے۔
عہدیدار نے آکھیا کہ اقوام متحدہ دی جنرل اسمبلی امریکہ لئی سفارت کاری ول واپس آون دا سنہری موقع اے۔ ایرانی پارلیمنٹ دے سپیکر باقر قالیباف نے آکھیا کہ ایران کدے ہتھیار نہیں سٹے گا، ٹرمپ نوں سمجھنا ہووے گا کہ اوہ ایرانی عوام تے اوہدی مسلح افواج اُتے اپنی طاقت مسلط نہیں کر سکدا۔
پاسداران انقلاب دے ترجمان جنرل حسین محبی نے آکھیا کہ امریکی حملے دی صورت وچ ایران ہر طرح دے جواب لئی مکمل طور اُتے تیار اے۔ انہاں امریکہ نوں خبردار کیتا کہ ایران وچ کسے وی مقام، بشمول پِک ایکس ماؤنٹین اُتے حملے توں گریز کیتا جائے۔
ٹرمپ نوں منگل نوں خلیج دیاں چھ عرب ریاستاں، بحرین، کویت، قطر، عمان، سعودی عرب تے متحدہ عرب امارات دے رہنماؤں نال ملاقات کرنی سی۔ ایہ سارے ممالک آبنائے ہرمز دے ذریعے بحری آمدورفت بحال کرن دے خواہش مند نیں۔
جنگ توں پہلاں دنیا دے تقریباً پنجواں حصے تیل تے گیس دی ترسیل ایس راستے دے ذریعے ہُندی سی، تاہم ایہ ممالک اپنے دیرینہ حریف ایران نوں بہت زیادہ طاقت دین توں وی محتاط نیں۔ عمان دے علاوہ باقی سارے ممالک وچ امریکہ دے وڈے فوجی اڈے موجود نیں، جنہاں نوں جنگ دوران ایران ولوں بار بار حملیاں دا نشانہ بنایا گیا اے۔
ایناں ممالک وچ سب توں وڈا ملک سعودی عرب ایس ماہ جنگ وچ ہور گہرائی تک شامل ہو گیا اے، کیوں جو ایران نال وابستہ حوثی جنگجو یمن وچ پیش قدمی کردے ہوئے سعودی حمایت یافتہ حکومت دیاں افواج نوں پچھے دھکیل رہے نیں تے بحیرہ احمر دے راستے سعودی تیل دیاں برآمدات لئی خطرہ بن گئے نیں۔
حوثیاں نے دعویٰ کیتا اے کہ گزشتہ 24 گھنٹیاں دوران یمن دے مختلف علاقیاں اُتے سعودی فضائی حملیاں وچ 20 توں ودھ شہری ہلاک تے زخمی ہوئے نیں۔ فوجی ترجمان نے آکھیا کہ کشیدگی وچ حالیہ اضافے توں بعد سعودی عرب نے انہاں دے ٹھکانیاں اُتے 900 توں ودھ فضائی تے میزائل حملے کیتے نیں۔
یمنی حکومت نے حوثیاں اُتے الزام لایا اے کہ انہاں گروپ اُتے ہون والے حملیاں دے ردعمل وچ صوبہ لحج دی اک مارکیٹ اُتے حملہ کرکے شہریاں نوں زخمی کیتا۔
فریقین نے دعویٰ کیتا کہ یمن وچ 2 روزہ جنگ دوران 154 افراد ہلاک ہو گئے۔ حوثی فوجی ذرائع دے مطابق تعز، الجوف، مارب تے صعدہ دے صوبیاں وچ سعودی فضائی حملیاں، جھڑپاں تے توپ خانے دی فائرنگ نال 118 افراد ہلاک ہوئے، جدوں کہ یمنی حکومت دے ذرائع نے اپنی صفاں وچ 36 اہلکاراں دی ہلاکت دی اطلاع دِتی اے۔
حوثیاں نے دَسیا کہ شمال مغربی یمن وچ سعودی عرب دی اک جیل اُتے حملے دے نتیجے وچ 9 قیدی ہلاک ہو گئے۔
برطانوی وزیر دفاع لیوک پولارڈ نے حوثیاں دے حملیاں دا مقابلہ کرن والے سعودی لڑاکا طیاریاں نوں ایندھن فراہم کرن وچ مدد دا اعلان کر دِتا، جدوں کہ فرانس نے وی سعودی توانائی دیاں تنصیبات دے تحفظ لئی دفاعی تعاون دا اعلان کیتا۔ جی سیون ممالک نے حوثیاں توں سعودی عرب اُتے حملے روکنے دا مطالبہ کیتا اے۔
ذرائع نے رائٹرز نوں دَسیا کہ سعودی عرب نے اپنی ایسٹ ویسٹ آئل پائپ لائن وچ آپریشن دوبارہ شروع کر دِتا اے تے بحیرہ احمر دی بندرگاہ ینبع توں کجھ گھنٹیاں اندر، اگرچہ گھٹ مقدار وچ، برآمدات بحال کیتیاں جا سکدیاں نیں۔ ایہ پائپ لائن سعودی عرب دا آبنائے ہرمز وچ جنگ دے باعث پیدا ہون والی رکاوٹ توں بچن لئی تیل برآمد کرن دا مرکزی متبادل راستہ اے۔
ایس نوں رواں ماہ ہون والے حملیاں توں بعد بند کر دِتا گیا سی، جنہاں دا الزام ریاض نے عراق وچ موجود ایران دے اتحادیوں اُتے لایا سی۔
مذکورہ اطلاع توں بعد منگل نوں تیل دیاں منڈیاں وچ کجھ اطمینان ویکھیا گیا۔ اک ویلے برینٹ خام تیل دی قیمت دو ڈالر دی کمی توں بعد 98 ڈالر فی بیرل اُتے ریکارڈ کیتی گئی، تاہم مارکیٹ دے اختتام تک قیمت 100 ڈالر دے آس پاس رہی۔
جدوں مارکو روبیو توں پچھیا گیا کہ واشنگٹن نے حوثیاں نوں نشانہ بناؤن توں گریز کیوں کیتا، تاں انہاں آکھیا کہ آخرکار جے معاملہ ایس مرحلے تک پہنچدا اے تاں امریکہ ہمیشہ سعودی عرب نال کھڑا ہووے گا تے اوہدی حمایت کرے گا، کیوں جو ساڈا انہاں نال ایس طرح دا معاہدہ اے۔ تاہم ایہ اک انتہائی خطرناک تے پیچیدہ تنازعہ اے جیہڑا پہلے توں جاری اے۔ حوثیاں نال وی ساڈی اک تاریخ اے تے اسیں ایہ وی نہیں چاہندے کہ ایس اُتے کوئی اثر پئے۔
علاقائی ذرائع دے مطابق خلیجی ریاستاں دی ٹرمپ نال میٹنگ وچ قطر ولوں پیش کیتی گئی اک تجویز وی زیرِ بحث آوے گی، جیہڑی دا مقصد ایران تے عرب خلیجی ریاستاں نوں اک مشترکہ سلامتی دے نظام وچ شامل کرن لئی اک فریم ورک تیار کرنا اے۔ اک ذریعے نے دَسیا کہ ایران ایس تجویز دا جائزہ لے رہیا اے۔
