خیبر پختونخوا وچ ایمرجنسی لاگو کرن اُتے کسے بیرونی حکومت دے رابطے دا علم نئیں، جیہڑا قدم چُکیا اوہ آئین تے قانون دے مطابق اے: سعودی عرب اُتے لگاتار حملے علاقائی امن لئی خطرہ نیں: دفترِ خارجہ
پاکستان سعودی عرب نال دفاعی معاہدیاں دے تحت اپنی ذمہ واریاں پوری کرے گا، فوجی تعیناتی تے زمینی کارروائیاں سمیت عملی معاملات مسلح افواج، آئی ایس پی آر تے مکہ مشترکہ اتحاد دے جنرل سیکرٹریٹ دے دائرۂ اختیار وچ آؤندے نیں، جارحیت دا جواب دین لئی تیار آں، بھارت اشتعال انگیز بیان دینا چھڈے، افغانستان نال مذاکرات توں کدی وی گریز نئیں کیتا، افغان سرزمین توں دہشت گرد گروہواں دے خاتمے لئی اقدامات بنیادی شرط: بریفنگ
اسلام آباد (وقائع نگار، مانیٹرنگ ڈیسک) ترجمان دفترِ خارجہ سجاد حیدر خان نے آکھیا کہ سعودی عرب اُتے لگاتار حملے علاقائی امن لئی خطرہ نیں۔ خیبر پختونخوا وچ ایمرجنسی لاگو کرن بارے کسے بیرونی حکومت دے رابطے دا علم نئیں، جیہڑا قدم چُکیا گیا اے، اوہ آئین تے قانون دے مطابق اے۔
ہفتہ وار پریس بریفنگ دوران ترجمان نے آکھیا کہ ریاض ایئرپورٹ اُتے حملے وچ اک پاکستانی شہری جاں بحق ہویا، جدکہ 6 پاکستانی زخمی ہوئے نیں۔ زخمیوں دا ریاض دے مختلف تھاواں اُتے علاج جاری اے تے پاکستانی سفارتی مشن متاثرہ افراد تے پاکستان وچ اوہناں دے اہلِ خانہ نال رابطے وچ اے۔
اُنہاں سعودی عرب نال پاکستان دی یکجہتی دا اعادہ کردیاں آکھیا کہ شہری آبادی تے اہم تنصیبات نوں نشانہ بنانا ناقابلِ قبول اے۔ پاکستان سعودی عرب نال دوطرفہ دفاعی معاہدے دا فریق اے تے سہ فریقی انتظام وی موجود اے۔ پاکستان انہاں معاہدیاں دے تحت اپنی ذمہ واریاں پوری کرے گا۔
مکہ اتحاد دے سیکرٹریٹ دا قیام عمل وچ لیا جا رہیا اے تے سیکرٹری جنرل دی نامزدگی توں بعد اوہ اپنی ذمہ واریاں سنبھال چکے نیں۔ اقوامِ متحدہ دے چارٹر دے آرٹیکل 51 دے تحت سعودی عرب نوں اپنے دفاع دا حق حاصل اے تے پاکستان ایس حق دی مکمل حمایت کردا اے۔
مکہ معاہدے نوں عملی طور اُتے لاگو کرن دی تاریخ بارے سوال اُتے اُنہاں آکھیا کہ پاکستان معاہدے نال مکمل طور اُتے وابستہ اے تے حکومت نے ایس سلسلے وچ ضروری اقدامات کیتے نیں۔
تاہم فوجی تعیناتی تے زمینی کارروائیاں سمیت عملی معاملات مسلح افواج، آئی ایس پی آر تے ریاض وچ قائم ہون والے مکہ مشترکہ اتحاد دے جنرل سیکرٹریٹ دے دائرۂ اختیار وچ آؤندے نیں۔
ترجمان نے یمن دے تنازعے اُتے پاکستان دے مؤقف دی وضاحت کردیاں آکھیا کہ پاکستان یمن دی خودمختاری، علاقائی سالمیت، وحدت تے آزادی دی حمایت کردا اے تے ایس تنازعے دا حل مذاکرات تے سیاسی مفاہمت وچ ویکھدا اے۔ پاکستان خطے وچ کشیدگی گھٹاؤن تے پائیدار امن لئی حقیقی علاقائی تے بین الاقوامی کوششاں دی حمایت جاری رکھے گا۔
بھارتی وزیرِ دفاع دے پاکستان خلاف مبینہ جارحانہ تے اشتعال انگیز بیان اُتے ردعمل دیندیاں اُنہاں آکھیا کہ پاکستان دے تحمل تے امن دے عزم نوں کمزوری نہ سمجھیا جاوے۔ پاکستان کسے وی جارحیت دا بھرپور جواب دین لئی تیار اے تے بھارت نوں پچھلے سال دے تجربے توں سبق سکھ کے اشتعال انگیز بیان تے جارحانہ رویہ چھڈ دینا چاہیدا اے۔
اُنہاں آکھیا کہ پاکستان افغانستان نال مذاکرات یا گل بات توں گریز نئیں کر رہیا، تاہم افغان طالبان حکام نوں اپنی سرزمین توں پاکستان خلاف سرگرم دہشت گرد گروہواں دے خاتمے لئی ٹھوس تے قابلِ تصدیق اقدامات کرنے پین گے۔
پاکستان دا بنیادی مطالبہ اک ایسا قابلِ تصدیق نظام قائم کرنا اے، جس دے ذریعے افغان سرزمین توں پاکستان خلاف دہشت گرد سرگرمیاں دا مکمل خاتمہ یقینی بنایا جا سکے۔ ایس شرط توں بغیر مذاکرات غیر مشروط نئیں ہوون گے۔
پاکستان روس نال افغانستان تے علاقائی سلامتی دے معاملات اُتے رابطے نوں اہمیت دیندا اے تے دوست ملکاں دیاں سنجیدہ سفارتی کوششاں دا خیرمقدم کرے گا۔ فی الحال روس ولوں کسے وکھری تے باضابطہ ثالثی کوشش بارے علم نئیں، تاہم پاکستان تعمیری رابطیاں لئی تیار اے۔ ایہ کوششاں بامقصد ہونیاں چاہیدیاں نیں تے انہاں دے نتیجے وچ عملی پیش رفت ہونی چاہیدی اے۔
ماسکو فارمیٹ توں بعد مشترکہ اعلامیہ جاری نہ ہونا ایس گل دی عکاسی کردا اے کہ افغانستان دہشت گرد نیٹ ورکس دی موجودگی بارے اوہ مؤقف قبول کرن لئی تیار نئیں ہویا، جیہڑا پچھلے سال تک زیرِ بحث رہیا۔
اُنہاں آکھیا کہ پاکستان نوں خیبر پختونخوا تے بلوچستان وچ دہشت گردی دے سنگین چیلنجز دا سامنا اے تے کئی خطرات دیاں جڑاں افغانستان وچ نیں۔ پاکستان نے اپنے بین الاقوامی تے دوطرفہ شراکت داراں نال متعلقہ معلومات دا تبادلہ کیتا اے تے عالمی برادری اُتے زور دتا اے کہ اوہ صورتحال دی سنگینی نوں تسلیم کردیاں دہشت گردی دے خاتمے لئی مشترکہ اقدامات کرے۔
ترجمان نے آکھیا کہ پاکستان فلسطینیاں دی جبری بے دخلی تے اُنہاں نوں اپنے علاقوں وچ واپس آؤن توں روکنے دیاں کوششاں نوں بین الاقوامی قانون دی سنگین خلاف ورزی تے فلسطینی عوام دے بنیادی حقاں دے خلاف سمجھدا اے۔ عالمی برادری، خاص طور اُتے اقوامِ متحدہ دی سلامتی کونسل، نوں غیر قانونی بے دخلیاں روکنے، بے گھر فلسطینیاں دی واپسی دا حق یقینی بناؤن تے قابض طاقت نوں جواب دہ ٹھہران لئی اقدامات کرنے چاہیدے نیں۔
اُنہاں آکھیا کہ پاکستان نے 18 ہور ملکاں دے وزرائے خارجہ نال مل کے کولمبیا ولوں یروشلم وچ سفارت خانہ کھولن دی مذمت کیتی اے۔
اُنہاں دے مطابق اطلاعات نیں کہ مقبوضہ کشمیر دیاں کجھ مسجداں وچ جمعے دے اجتماعات تے خطبیاں اُتے پابندیاں لائیاں جا رہیاں نیں تے مذہبی سرگرمیاں تک رسائی محدود کیتی جا رہی اے۔ کشمیری عوام دے حقاں دا احترام یقینی بنایا جاوے تے بھارتی فورسز نوں حاصل استثنیٰ ختم ہونا چاہیدا اے۔
بھارت دے 5 اگست 2019 دے اقدامات غیر قانونی تے کالعدم نیں تے انہاں نال جموں و کشمیر دی متنازعہ بین الاقوامی حیثیت تبدیل نئیں ہو سکدی۔ تنازعے دا حتمی فیصلہ اقوامِ متحدہ دی سلامتی کونسل دیاں متعلقہ قرارداداں تے کشمیری عوام دیاں خواہشات دے مطابق ہونا چاہیدا اے۔
ترجمان نے دَسیا کہ بین الاقوامی جوہری توانائی ایجنسی دے انٹرنیشنل فزیکل پروٹیکشن ایڈوائزری سروس مشن نے 9 اکتوبر نوں پاکستان دا اپنا پہلا مشن کامیابی نال مکمل کیتا۔ مشن دوران جوہری سلامتی نال متعلق پاکستان دے قومی، قانونی تے ضابطہ جاتی نظام دا جائزہ لیا گیا۔ عالمی ایجنسی دی ٹیم نے جائزے دوران پاکستان دے تعاون، شفافیت تے پیشہ ورانہ طرزِ عمل دی تعریف کیتی۔
ترجمان دے مطابق ایہ پیش رفت جوہری سلامتی نوں مضبوط بناؤن تے سماجی و معاشی ترقی لئی جوہری ٹیکنالوجی دے محفوظ، پُرامن تے ذمہ وارانہ استعمال وچ بین الاقوامی تعاون دے عزم دی عکاسی کردی اے۔
ایران تے امریکا وچ کشیدگی تے پاکستان دے ممکنہ کردار بارے سوال اُتے ترجمان نے آکھیا کہ پاکستان دا مؤقف واضح اے کہ سارے ملکاں نوں خطے وچ امن تے استحکام دے فروغ لئی رل کے کم کرنا چاہیدا اے۔
سمندری راستے بند ہون نال نقل و حمل تے ضروری اشیا دی فراہمی متاثر ہوندی اے، ایس لئی ضروری اے کہ ملک مذاکرات دے ذریعے سفارتی حل لبھن۔
ایران ولوں پاکستان دے ثالثی کردار اُتے مبینہ تنقیدی بیان بارے سوال دے جواب وچ ترجمان نے آکھیا کہ ایران اک برادر ملک اے تے ایرانی قیادت پاکستان دی ثالثی تے اسلام آباد مفاہمتی یادداشت نوں عملی شکل دین دیاں کوششاں دی تعریف کر چکی اے۔
اُنہاں آکھیا کہ پاکستان خطے وچ امن تے استحکام لئی اپنا کردار جاری رکھے گا۔ اوہناں دے مطابق جنگ کسے مسئلے دا حل نئیں، امن مذاکرات تے تنازعیاں دے پُرامن تصفیے نال ہی بحال ہو سکدا اے۔
ایران دی وزارتِ دفاع لئی مبینہ طور اُتے ہتھیاراں دی خریداری وچ مدد دے الزامات تحت پاکستانی کاروباری شخصیت وسیم پاشا تجمل تے اوہناں دیاں تین کمپنیوں اُتے امریکا ولوں لائیاں پابندیاں بارے ترجمان نے آکھیا کہ اُنہاں نوں ایس معاملے دیاں ہور تفصیلات دا علم نئیں۔ متعلقہ ملک اپنے قانوناں دے مطابق کارروائی کرن دا اختیار رکھدا اے۔
ترجمان دفترِ خارجہ نے آکھیا کہ پاکستان دے معدنی ذخائر دی تخمینی مالیت تقریباً 7 ٹریلین ڈالر اے تے حکومت انہاں وسائل دی تلاش، ترقی تے مؤثر استعمال لئی دنیا بھر توں سرمایہ کاری لیاؤن دیاں کوششاں کر رہی اے۔
اُنہاں آکھیا کہ خصوصی سرمایہ کاری سہولت کونسل قائم کرن دا مقصد سرمایہ کاراں نوں سہولتاں فراہم کرنا اے۔ پاکستان کسے اک ملک تک محدود نئیں، بلکہ ہر اوہ ملک تے کمپنی دا خیرمقدم کردا اے، جیہڑی پاکستان دے معدنی شعبے وچ سرمایہ کاری دی صلاحیت تے خواہش رکھدی ہووے۔
پاکستان تے امریکا وچ ایس حوالے نال ہون والی گل بات بارے ترجمان نے کوئی خاص تفصیل نئیں دتی، تاہم آکھیا کہ سرمایہ کاری لئی عالمی شراکت داراں دا خیرمقدم کیتا جاوے گا۔
اقوامِ متحدہ دے نویں سیکرٹری جنرل دی چُون بارے ترجمان نے آکھیا کہ ایہ اک حساس تے خفیہ سفارتی عمل اے، جس وچ رکن ملک امیدواراں دا جائزہ لیندے نیں۔ اُنہاں دَسیا کہ تقریباً سارے 6 امیدوار پاکستان دا دورہ کر چکے نیں تے پاکستانی قیادت نال ملاقاتاں وی کر چکے نیں، تاہم اندرونی طریقۂ کار دے تحت پاکستان اپنے حتمی ووٹ بارے تفصیلات ظاہر نئیں کر سکدا۔
پاکستانی شہری آصف مرچنٹ تے امریکا وچ زیرِ حراست ہور پاکستانی شہریاں بارے ترجمان نے آکھیا کہ اُنہاں کول انہاں افراد دی موجودہ صورتحال بارے معلومات نئیں نیں۔
وزیراعظم شہباز شریف دی سعودی عرب نال یکجہتی
اسلام آباد (نامہ نگار، اے پی پی) وزیراعظم شہباز شریف نے سعودی عرب دی خودمختاری، سلامتی تے علاقائی سالمیت دے تحفظ لئی پاکستان دے عزم دا اعادہ کردیاں حوثی حملیاں دی سخت مذمت کیتی اے۔ اُنہاں دفاعی تے اقتصادی تعاون ہور ودھاؤن تے دوناں ملکاں دے دیرینہ برادرانہ تعلقات نوں مزید مضبوط کرن اُتے زور دتا اے۔
وزیراعظم نال سعودی عرب دے نویں تعینات سفیر ڈاکٹر راجح بن طامی البقمی نے ملاقات کیتی۔ شہباز شریف نے سعودی سفیر دا پاکستان آمد اُتے خیرمقدم کیتا تے نویاں ذمہ واریاں سنبھالن اُتے مبارکباد دتی۔
اُنہاں آکھیا کہ حالیہ سالاں دوران پاکستان تے سعودی عرب دے تعلقات وچ نمایاں پیش رفت ہوئی اے۔ دوطرفہ تعاون نوں ہور ڈونگھا تے وسیع کرن لئی موجودہ ادارہ جاتی نظام مضبوط بنایا جا رہیا اے۔
وزیراعظم نے سعودی عرب اُتے حوثی حملیاں وچ اضافے دی سخت مذمت کردیاں آکھیا کہ انہاں حملیاں وچ قیمتی جاناں ضائع ہوئیاں تے پاکستانی شہریاں سمیت کئی بے گناہ افراد زخمی ہوئے۔ پاکستان تے سعودی عرب ہمیشہ اک دوجے دے نال کھڑے رہے نیں۔
اُنہاں آکھیا کہ تزویراتی باہمی دفاعی معاہدہ تے مکہ مشترکہ دفاعی اتحاد دوناں ملکاں دے برادرانہ تعلقات وچ تاریخی سنگِ میل نیں تے علاقائی امن تے سلامتی لئی مشترکہ عزم دی عکاسی کردے نیں۔
شہباز شریف نے آکھیا کہ پاکستان سعودی عرب دی خودمختاری، سلامتی تے علاقائی سالمیت دے تحفظ لئی اوہدے نال کھڑا رہے گا۔ اُنہاں پاکستان لئی طویل عرصے توں اقتصادی تے مالی معاونت اُتے سعودی قیادت دا شکریہ ادا کردیاں سفیر نوں یقین دِوایا کہ دوطرفہ تعلقات مضبوط کرن لئی پاکستان دا تعاون جاری رہے گا۔
دریں اثنا وزیراعظم نے غربت دے خاتمے دے عالمی دن اُتے اپنے پیغام وچ آکھیا کہ پاکستان غربت ختم کرن، عدم مساوات گھٹاؤن تے ترقی دے برابر مواقع فراہم کرن لئی قومی تے عالمی سطح اُتے مشترکہ، مؤثر تے عملی اقدامات دے عزم دا اعادہ کردا اے۔
ہر شہری دے سماجی تے معاشی حق، عزت و وقار تے معاشی خوشحالی دے برابر مواقع بنیادی انسانی حق نیں۔
شہباز شریف نے آکھیا کہ غربت دا خاتمہ معاشرتی تقسیم تے سماجی برائیاں ختم کرن دا سبب بندا اے۔ محفوظ تے باوقار رہائش شہریاں دی فلاح و بہبود لئی بنیادی اہمیت رکھدی اے۔ حکومت ’’اپنا گھر‘‘ سکیم دے تحت مناسب قیمت اُتے گھر تعمیر کرن تے خریدن لئی مالی مدد تک رسائی ودھا رہی اے۔
عوام دی سماجی تے معاشی بھلائی لئی اقدامات کرنا حکومت دی آئینی ذمہ داری اے، جدکہ غربت دا خاتمہ ساڈے ساریاں دی مشترکہ قومی ذمہ داری اے۔
