مکہ معاہدے دے کوئی خفیہ نکات نہیں: دفترِ خارجہ
پاک سعودی عرب دا طریقۂ کار طے، ترکیہ پارلیمنٹ توں توثیق کروا رہیا اے: ترجمان دفترِ خارجہ
بیرونی جارحیت دی صورت وچ تینوں ملک سانجھے غور و خوض توں بعد فیصلہ کرن گے، حوثی حملیاں اُتے معاہدے دے تحت تینوں ملکاں نوں فیصلہ کرنا پئے گا: ہفتہ وار بریفنگ
اسلام آباد (وقائع نگار) ترجمان دفترِ خارجہ سجاد حیدر خان نے آکھیا اے کہ مکہ معاہدہ مشترکہ دفاع تے علاقائی سلامتی لئی پاکستان، ترکیہ تے سعودی عرب دے عزم دا عکاس اے۔ پاکستان تے سعودی عرب نے اِس معاہدے دی توثیق دے اپنے مراحل مکمل کر لَئے نیں۔
دفترِ خارجہ نے آکھیا کہ اسیں ترک پارلیمنٹ وچ پیش کیتے گئے مکہ مشترکہ دفاعی معاہدے دی توثیق کردے آں۔ اِس توں علاوہ معاہدے دیاں کوئی خفیہ شقّاں نہیں نیں۔ مکہ دفاعی معاہدے دی توثیق لئی ہر ملک دا اپنا طریقۂ کار اے۔
پاکستان تے سعودی عرب اپنا طریقۂ کار مکمل کر چکے نیں، جدکہ ترکیہ اپنی پارلیمنٹ توں اِس معاہدے دی توثیق کروا رہیا اے۔ مکہ دفاعی معاہدے دے جیہڑے مسودے دا متن سامنے آ چکیا اے، پاکستان اوہدی توثیق کردا اے۔
مکہ مشترکہ دفاعی معاہدہ مشترکہ دفاع، دشمن نوں جارحیت توں روکڻ دی صلاحیت تے علاقائی سلامتی دا مظہر اے۔ دفاعی معاہدے دیاں شقّاں کسے تیسرے ملک دے خلاف نہیں، بلکہ مشترکہ دفاع لئی نیں۔ کسے وی بیرونی جارحیت دی صورت وچ تینوں ملک سانجھے غور و خوض توں بعد فیصلہ کرن گے۔
دفترِ خارجہ وچ ہفتہ وار بریفنگ دوران ترجمان نے آکھیا کہ دہلی دی تاریخی ریس کورس مسجد نوں بھارتی حکومت ولوں مبینہ طور اُتے بے دخلی دے نوٹس جاری کیتے گئے نیں، جس اُتے پاکستان نوں شدید تشویش اے۔
اُنہاں آکھیا کہ تاریخی مسجد نوں وقف املاک تے ورثے دی جگہ دے طور اُتے تسلیم کیتا جاندا رہیا اے، پر ہُن مبینہ طور اُتے اِس نوں مسمار کیتے جان دا خطرہ درپیش اے۔
ترجمان نے عالمی برادری اُتے زور دِتا کہ اوہ اِنہاں واقعات دا نوٹس لے، بھارتی حکام نوں امتیازی اقدامات توں باز رہن دی تلقین کرے تے مسلم مذہبی ورثے تے عبادت گاہاں دی حفاظت بارے اپنی ذمہ داریاں پوری کرن دا مطالبہ کرے۔
مکہ مشترکہ دفاعی معاہدے دے متن تے منظوری بارے سوالات دے جواب وچ ترجمان نے آکھیا کہ پاکستان، سعودی عرب تے ترکیہ دے درمیان ایہ معاہدہ اجتماعی دفاع، علاقائی سلامتی تے استحکام لئی مشترکہ عزم دی عکاسی کردا اے۔
معاہدے دی توثیق تے عملی نفاذ نال متعلق معاملات تینوں ملکاں دے درمیان زیرِ بحث نیں، جنہاں وچ سٹریٹجک، سیاسی تے دفاعی کمیٹی وی شامل اے۔
معاہدے دی شق دوم بارے سوال اُتے ترجمان نے آکھیا کہ اِس دا تعلق کسے اک مخصوص ملک دے خلاف کارروائی نال نہیں، بلکہ معاہدے دے کسے وی فریق خلاف بیرونی مسلح جارحیت دی صورت وچ اجتماعی مدد دے نظام نال اے۔
اُنہاں آکھیا کہ مدد دی نوعیت تے دائرۂ کار دا تعین تینوں ملک حالات دا غیر جانبدارانہ جائزہ لے کے تے معاہدے دیاں شقّاں دے مطابق سانجھا طور اُتے کرن گے۔
ترجمان نے اِس معاہدے نوں اقوامِ متحدہ دے منشور دی شق 51 وچ تسلیم شدہ حقِ دفاع دے مطابق قرار دِتا۔
اُنہاں ایہ وی آکھیا کہ معاہدے وچ کوئی خفیہ شقّاں نہیں نیں تے ترکیہ دی پارلیمنٹ وچ پیش کیتے گئے 16 نکات اُتے مشتمل متن دی توثیق کیتی جاندی اے۔
سعودی عرب اُتے حوثی حملیاں دے تناظر وچ معاہدے دے اطلاق بارے سوال اُتے ترجمان نے آکھیا کہ اِس بارے فیصلہ معاہدے دے تحت تینوں شریک ملکاں نوں کرنا پئے گا۔
ایران تے امریکہ دے درمیان کشیدگی بارے ترجمان نے آکھیا کہ پاکستان دوناں ملکاں دے نال رابطے وچ اے۔ پاکستان دوناں نوں تحمل توں کم لین، اختلافات مذاکرات تے سفارت کاری راہیں حل کرن تے اسلام آباد مفاہمتی یادداشت دے تحت اپنی ذمہ داریاں پوری کرن دی ترغیب دیندا رہے گا۔
