ایران دے خلاف شدید حملہ خلیجی ملک تیار رہن: امریکہ، کسے وی نویں حملے دے عالمی معیشت اُتے تباہ کن اثرات ہون گے: عراقچی، عالمی منڈی وچ اشیاء دیاں قیمتاں 23 فیصد ودھن دا امکان: ورلڈ بینک

جنگ ختم کرن لئی قطر ولوں پیش کیتیاں نویاں ثالثی تجاویز ناقابلِ قبول، رواں ہفتے دے آخر تک جواب دیا جاوے گا، جوہری معاملے اُتے لچک نہ وکھاؤن دی پالیسی برقرار: ایران

یمن وچ سعودی بمباری، 14 افراد جاں بحق، عدن ایئرپورٹ اُتے حوثیاں دا میزائل حملہ، کئی افراد زخمی، مصری تے سعودی وزرائے خارجہ دا رابطہ، علاقائی کشیدگی اُتے گل بات

تہران، صنعا، عدن (اے ایف پی، رائٹرز)

ایران نے خبردار کیتا اے کہ اسرائیل دی قیادت وچ کسے وی نویں حملے دے عالمی معیشت اُتے تباہ کن اثرات پین گے۔ ایرانی وزیر خارجہ عباس عراقچی نے سوشل میڈیا پلیٹ فارم ایکس اُتے اپنے بیان وچ آکھیا کہ خلیج فارس دے خطے وچ اسرائیل دی اشتعال انگیزی دے نتیجے وچ کسے وی فوجی مہم جوئی دے عالمی منڈیاں اُتے تباہ کن اثرات ہو سکدے نیں، جیہڑے گیس فراہم کرن والے ملکاں تے صارفین، دوناں لئی تشویش دا باعث نیں۔ انہاں نے ماسکو وچ گیس برآمد کرن والے ملکاں دے فورم دے حالیہ اجلاس وچ ہون والی گل بات دا حوالہ وی دتا۔

دوجے پاسے امریکی اخبار وال سٹریٹ جرنل دے مطابق امریکی حکام نے خلیجی عرب ملکاں نوں آکھ دتا اے کہ اوہ امریکہ وچ وسط مدتی انتخابات توں بعد ایران دے خلاف مختصر پر شدید فوجی کارروائی لئی تیار رہن۔ ایہ انکشاف گل بات توں واقف ذرائع نے کیتا۔ اخبار دے مطابق ایسے اشارے ملے نیں جنہاں توں ظاہر ہوندا اے کہ امریکہ تے اسرائیل ایران دے خلاف وڈے پیمانے اُتے نویاں فوجی کارروائیاں شروع کرن دی تیاری کر رہے نیں۔ ایس قدم نال جنگ وچ وڈے پیمانے اُتے شدت آؤن دا خطرہ اے۔ دوناں ملکاں دا مقصد ایران دی طاقت کمزور کرنا تے اوہنوں مذاکرات اُتے آمادہ کرنا اے۔ تاہم اخبار دے مطابق صدر ٹرمپ نے ہن تک ایس بارے کوئی حتمی فیصلہ نہیں کیتا۔

ایرانی فوج نے خبردار کیتا اے کہ کسے نویں حملے دی صورت وچ اوہدا جواب پہلے نالوں زیادہ وسیع ہووے گا۔ ایران دے سلامتی امور نال متعلق شخصیت محسن رضائی نے آکھیا اے کہ ایران امریکہ نال متعلق بنیادی ڈھانچے نوں وی نشانہ بنا سکدا اے، جنہاں وچ ڈیٹا سینٹرز تے مصنوعی ذہانت نال متعلق ہور اہداف شامل نیں۔

علاوہ ازیں عالمی بینک نے بدھ نوں خبردار کیتا اے کہ 2026 دے اختتام تک عالمی منڈی وچ اجناس دیاں قیمتاں وچ 23 فیصد اضافے دا امکان اے۔ ایران دے خلاف جنگ دے باعث توانائی دیاں قیمتاں چار سال دی بلند ترین سطح اُتے پہنچ گئیاں نیں، جدکہ عالمی تنازعات تے موسمیاتی مظہر ال نینو دے باعث کھان پین دیاں اشیاء وی مہنگیاں ہو رہیاں نیں۔

عالمی بینک دے نائب چیف ماہرِ معاشیات ایہان کوسے نے ادارے دی رپورٹ ’’کموڈٹی مارکیٹس آؤٹ لک‘‘ جاری ہون دے موقع اُتے آکھیا کہ اجناس دیاں عالمی منڈیاں نوں اکko وقت کئی وڈے دھچکیاں دا سامنا اے۔ انہاں دے مطابق توانائی دیاں ودھدیاں قیمتاں تے تجارت وچ رکاوٹاں مختلف اجناس نوں مہنگا کر رہیاں نیں، جس نال مہنگائی ودھن، خوراک دی کمی تے معاشی ترقی نوں نقصان پہنچن دا خدشہ اے۔

رپورٹ دے مطابق 2026 وچ کھان پین دیاں اشیاء دیاں قیمتاں وچ 10 فیصد تے اگلے سال ہور 7 فیصد اضافے دا امکان اے۔ ایس دیاں وجوہات وچ تنازعات دے باعث اناج دی ترسیل متاثر ہونا، ال نینو دے شدید اثرات تے ایندھن تے کھاد دیاں بلند قیمتاں شامل نیں۔

عالمی بینک دی رپورٹ مطابق 2026 وچ توانائی دیاں قیمتاں وچ 32 فیصد اضافے دا امکان اے، تاہم 2027 وچ اضافے دی رفتار گھٹ سکدی اے۔ ایہ اندازہ ایس مفروضے اُتے مبنی اے کہ ایران تے یوکرین وچ جاری جنگاں دی شدت وچ ہور اضافہ نہیں ہووے گا۔

قطر نے امریکہ تے اسرائیل نال جنگ ختم کرن لئی ایران نوں اک نویں مجوزہ معاہدے دا مسودہ پیش کیتا اے۔ مذاکرات توں واقف اک عہدیدار دے مطابق تہران ایس تجویز اُتے غور کر رہیا اے، تاہم اک سینئر ایرانی عہدیدار نے آکھیا اے کہ قطر نے صرف ناقابلِ قبول تجاویز پیش کیتیاں نیں۔

مذاکرات توں واقف غیر ایرانی عہدیدار نے دَسیا کہ آٹھ مہینیاں توں جاری تنازع ختم کرن لئی امن معاہدے دا نواں مسودہ اتوار نوں پیش کیتا گیا سی تے ایران ولوں رواں ہفتے دے آخر تک جواب متوقع اے۔ عہدیدار دے مطابق قطر دی تجویز وچ ایران تے امریکہ دے تحفظات دور کرن لئی ست روزہ لائحہ عمل شامل اے۔ دوناں دھڑیاں نوں روزانہ دی بنیاد اُتے اعتماد بحال کرن دے اقدامات کرنے پین گے۔ ایہ عمل اگلے ہفتے دے شروع وچ شروع ہو سکدا اے، جدکہ کئی ملک معاہدے دے ضامن دا کردار ادا کرن گے۔

تاہم مذاکرات وچ شریک اک سینئر ایرانی عہدیدار نے بعد وچ آکھیا کہ قطر نے صرف ناقابلِ قبول خیالات پیش کیتے نیں، کوئی باقاعدہ پیشکش نہیں کیتی۔ انہاں دے مطابق جوہری معاملے اُتے لچک نہ وکھاؤن دی ایران دی پالیسی برقرار اے۔

مذاکرات توں واقف عہدیدار دے مطابق اتوار نوں تہران وچ زیرِ بحث آؤن والا نواں مسودہ پچھلی تجویز توں مختلف سی، تاہم تازہ منصوبے دیاں تفصیلات فوری طور اُتے سامنے نہیں آئیاں۔ عہدیدار نے پہلے رائٹرز نوں دَسیا سی کہ قطری ثالثاں نے تہران جان توں پہلاں واشنگٹن نال رابطہ تے مشاورت کیتی سی۔

حوثی فوجی ترجمان یحییٰ سریع نے عدن ایئرپورٹ اُتے میزائل حملے دا دعویٰ کیتا اے۔ انہاں نے ایکس اُتے اپنے بیان وچ آکھیا کہ ایئرپورٹ خالی کرن دی تنبیہ ایس لئی جاری کیتی گئی سی کیونکہ اتھے اسلحہ لے کے جان والا سعودی فوجی کارگو طیارہ موجود سی۔

پولیس ذرائع دے مطابق ایئرپورٹ دی حدود وچ میزائل ڈگیا، تاہم سعودی فوجی طیارہ محفوظ رہیا تے کجھ دیر بعد روانہ ہو گیا۔ حوثیاں نے بعد وچ اک ہور میزائل حملہ وی کیتا۔

سعودی اتحادی افواج دے مطابق حملے وچ کئی شہری زخمی ہوئے تے املاک نوں نقصان پہنچیا۔ اک امدادی کارکن نے دَسیا کہ اقوامِ متحدہ دا کجھ عملہ حملے توں تھوڑی دیر پہلاں ہی ایئرپورٹ توں نکل گیا سی تے کوئی وی زخمی نہیں ہویا۔

دوجے پاسے یمن وچ سعودی فضائی حملیاں دے نتیجے وچ 14 افراد جاں بحق تے 15 زخمی ہو گئے۔ حوثی نشریاتی ادارے المسیرہ دے مطابق شمال مغربی صوبے الجوف وچ بازار تے پٹرول پمپ اُتے حملیاں دوران عورتاں تے بچے وی زخمی ہوئے۔

مصر دے وزیر خارجہ بدر عبدالعاطی تے انہاں دے سعودی ہم منصب فیصل بن فرحان نے ٹیلی فون اُتے گل بات دوران موجودہ علاقائی بحران اُتے قابو پاؤن تے کشیدگی نوں ہور پھیلنے توں روکڻ دیاں کوششاں اُتے تبادلہ خیال کیتا۔ مصری وزارتِ خارجہ نے بدھ نوں دَسیا کہ دوناں وزیراں نے قریبی دوطرفہ رابطہ کاری جاری رکھن اُتے اتفاق کیتا۔

ادھر روسی جوہری توانائی کمپنی روساٹوم نے ایران وچ 8 جوہری پاور یونٹ تعمیر کرن دے معاہدیاں اُتے دستخط کر دتے نیں، جنہاں وچ چھوٹے جوہری بجلی گھر تعمیر کرن دا منصوبہ وی شامل اے۔

روساٹوم دے مطابق ایران دے بوشہر جوہری بجلی گھر دے دوجے تے تیجے یونٹ دی تعمیر دا کم وی جاری اے، جتھے ایس ویلے 142 روسی ماہر کم کر رہے نیں۔ روسی کمپنی نے بوشہر جوہری بجلی گھر وچ کم کرن والے روسی ماہراں دی تعداد ودھا کے 700 کرن دا منصوبہ وی ظاہر کیتا اے۔