کی بلدیاتی الیکشن 28ویں آئینی ترمیم توں بعد ہی ممکن ہو سکّن گے؟
صوبیاں دے حوالے نال پیش رفت دے نال مضبوط بلدیاتی نظام اُتے کم ہو رہیا اے
(تجزیہ: سلمان غنی)
الیکشن کمیشن ملک بھر وچ بلدیاتی انتخابات کراؤن دے حوالے نال سنجیدگی دا مظاہرہ کردا نظر آ رہیا اے۔ اسلام آباد وچ انتخابی شیڈول جاری ہون توں بعد ہُن خیبر پختونخوا وچ وی الیکشن دے حوالے نال احکامات جاری کر دتے گئے نیں۔ جتھے حلقہ بندیاں ہو چکیاں نیں، اوتھے بلدیاتی انتخابات ہون گے، جتھے حلقہ بندیاں نہیں ہوئیاں، اوتھے حلقہ بندیاں دا شیڈول جاری کرن دے احکامات آئے نیں۔
ہُن پنجاب دی واری اے۔ پنجاب حکومت نے الیکشن کمیشن نوں انتخابات کراؤن لئی 15 دسمبر توں 15 جنوری تک دا وقت دتا سی، پر بعد وچ مختلف محکماں ولوں انہاں دناں دوران سموگ دی وجہ نال انتخابی شیڈول نوں ناقابلِ عمل قرار دیندیاں انتخابات ملتوی کرن دی درخواست کیتی گئی سی۔
پنجاب حکومت نے الیکشن کمیشن نوں انتخابی شیڈول بارے اپنے فیصلے توں آگاہ کرنا سی، پر اج جمعرات نوں ایہ میٹنگ ممکن نہیں ہو رہی۔ اطلاعات ایہ نیں کہ پنجاب حکومت نے بلدیاتی انتخابات دے شیڈول لئی 4، 11 تے 17 اپریل دیاں تاریخاں تجویز کیتیاں نیں۔ جے الیکشن کمیشن اس توں پہلاں انتخابات کراؤن اُتے اصرار کردا رہیا تاں پنجاب نے رمضان المبارک توں پہلاں 30 جنوری نوں پہلے مرحلے دے شیڈول دا اعلان کرن دی تجویز دتی اے، پر اگلے مرحلے عیدالفطر توں بعد ہون گے۔
کی الیکشن کمیشن پنجاب حکومت ولوں تجویز کیتے گئے شیڈول نوں تسلیم کرے گا تے انتخابی عمل وچ پیش رفت ہووے گی؟ ایس حوالے نال آئندہ ہفتے دا اجلاس اہم ہووے گا۔
اطلاعات ایہو نیں کہ الیکشن کمیشن پنجاب وچ بلدیاتی انتخابات کراؤن لئی مارچ اپریل توں پہلاں دا ہی شیڈول جاری کرے گا۔ لہٰذا ہُن ویکھنا ایہ ہووے گا کہ کی اسلام آباد، خیبر پختونخوا تے پنجاب دیاں حکومتاں بلدیاتی انتخابات دے حوالے نال پیش رفت کر سکّن گیاں؟
ایس حوالے نال انتخابی امور دے ماہرین مطمئن نظر نہیں آ رہے۔ انہاں دا کہنا اے کہ بلدیاتی انتخابات کرانا بنیادی طور اُتے الیکشن کمیشن دی آئینی ذمہ داری اے تے اوہنوں انہاں انتخابات لئی اپنی ذمہ داریاں پوری کرنیاں چاہیدیاں نیں۔ الیکشن کمیشن ایس سلسلے وچ سرگرم نظر آ رہیا اے۔
پر جے زمینی تے سیاسی حقائق دا جائزہ لیا جاوے تاں بظاہر حکومتاں تے حکمران جماعتاں بلدیاتی انتخابات بارے اپنی کمٹمنٹ ظاہر کردیاں تے انتخابات یقینی بناؤن دیاں گلاں کردیاں نظر آندیاں نیں، پر عملی طور اُتے صورتحال ایہو جیہی نہیں۔ اسلام آباد دا انتخابی شیڈول آؤن توں بعد ہُن وی انہاں انتخابات دے انعقاد بارے حتمی طور اُتے کجھ نہیں آکھیا جا سکدا۔
خیبر پختونخوا دا شیڈول جاری ہون توں بعد پختونخوا حکومت دا ایہ بیان وی ریکارڈ اُتے اے کہ ایتھے منتخب حکومت نہیں، گورنر راج اے تے ایس صورتحال وچ انتخابی عمل اگے ودھنا ممکن نہیں ہووے گا۔
پنجاب وچ وی بلدیاتی انتخابات دا انعقاد ہوندا نظر نہیں آ رہیا۔ ایس دی بنیادی وجوہات وچ سیاسی حکومتاں دی عدم دلچسپی، قانونی پیچیدگیاں، سکیورٹی دے انتظامات تے موسمی عوامل شامل نیں۔
پنجاب وچ 2015 توں ہُن تک بلدیاتی انتخابات نہیں ہوئے۔ اسلام آباد وچ ایہ عمل پنج واری ملتوی ہو چکیا اے تے خیبر پختونخوا دی صورتحال وی ایس توں وکھری نہیں۔
ہُن ویکھنا ایہ ہووے گا کہ الیکشن کمیشن ولوں جاری کیتے گئے انتخابی شیڈول اُتے عملدرآمد ہو سکدا اے یا نہیں۔
بلدیاتی انتخابات دے حوالے نال پیش رفت بارے ماہرین دی رائے اے کہ بلدیاتی انتخابات دا عمل مجوزہ 28ویں آئینی ترمیم توں بعد ہی ممکن ہو سکدا اے۔ انہاں دا کہنا اے کہ ساریاں نوں پتا اے کہ صوبائی حکومتاں بلدیاتی انتخابات کراؤن دے حوالے نال پیش رفت کیوں نہیں کردیاں، تے خاص طور اُتے ایس معاملے وچ ارکانِ اسمبلی دے تحفظات وی رکاوٹ بندے نیں۔
مجوزہ 28ویں آئینی ترمیم بارے آکھیا جا رہیا اے کہ جتھے نویں صوبیاں دے حوالے نال پیش رفت ہو رہی اے، اوتھے ملک وچ مضبوط بلدیاتی نظام قائم کرن نوں یقینی بناؤن اُتے وی کم ہو رہیا اے۔
بلدیاتی انتخابات نوں آئینی تحفظ دیندے ہوئے انہاں نوں چاروں صوبیاں وچ اکko وقت کراؤن دی تجویز سامنے آ سکدی اے۔ ایس نویں نظام دے تحت بلدیاتی نظام مضبوط ہووے گا تے بلدیاتی نمائندے بااختیار ہون گے۔
