انسان وچ خنزیر دا دل

سعد اللہ شاہ

دل کی بلندیوں کا جو ادراک ہو گیا
آنکھوں سے سنگ کرتے ہی بس خاک ہو گیا
یہ غم وہ آگ ہے کہ کرے سنگ کو بھی آپ
دل آنکھ دیکھتے ہی تو غمناک ہو گیا
دوستو! اج تے دل تے ای گل ہووے گی کیوں جے میری نظر اک ایسی دلنواز خبر تے پے گئی اے جنہے مینوں نہال کر دتا اے۔ کمال ای تے کر دتا اے اک پاکستانی ڈاکٹر نے انسان وچ خنزیر دا دل لا دتا اے۔ واہ ایہ کم کوئی پاکستانی ای کر سکدا سی ایہدی تفصیل تے بعد وچ گل کرنے آں۔ پہلے ذرا دل تے ای گل کر لیے کہ شاعراں لئی تے ایہدی اہمیت کجھ زیادہ ای اے جد کہ سیاستداناں نوں تے ایہدی لوڑای نہیں ہوندی۔ تاں ای تے ابولکلام نے کہیا سی کہ سیاست دے سینے وچ دل نہیں ہوندا۔ کون کہندا اے نہیں ہوندا‘ ہوندا اے پر دھڑکدا نہیں۔ دل توں مینوں فیض صاحب دا اک خوبصورت شعر وی یاد آ گیا:
اٹھ کر تو آ گئے ہیں تری بزم سے مگر
کچھ دل ہی جانتا ہے کہ کس دل سے آئے ہیں
ساڈے دوست جاوید قاسم نے تے ایتھوں تک آکھ دتا کہ میرے جینے کی ایک صورت‘ میرے سینے سے دل نکل جائے۔ یعنی خرابی تے ساری دل دی اے۔ خیر گل تے اسیں کرنی سی ڈاکٹر منصور دی جنہے ایناں وڈا کارنامہ سرانجام دتا اے تے ایہدے تے ساڈے پاکستانی سفیر اسدمجید نے منصورصاحب نوں مبارکباد دتی اے ہن ویکھنا تے ایہہ وے کہ 57 سالہ امریکی دے سینے وچ جو خنزیر دا دل ٹرانسپلانٹ کیتا گیا اے اوس بندے تے کیہ اثر پاندا اے۔ مینوں ایویں ای اک واقعہ یاد آ گیا کہ اک بچے نوں باندر دا خون لا دتا گیا۔ ایہ تے تہانوں پتہ اے کہ بچہ تے پہلے ای ادھا باندر ہوندا اے اپنے وڈیاں دی نقل کردا اے۔ اوتھے تے خالص باندر دا خون لایا گیا سی۔ صحافی ایہ سن کے ہسپتال اپڑے تے بچے نوں ویکھن دی خواہش کیتی۔ بچے دی ماں نے کہیا تسیں فیر آ جائو۔ اوہ تے سویر توں پکھے تے چڑھ کے بیٹھا اے خیر ایہ تے دل دا معاملہ اے۔ ساڈے ایتھے ایہ محاورہ تے عام اے کہ فلاں دی اکھ وچ خنزیر دا وال اے۔ غالب یاد آئے کہ جدوں اوہناں نوں پھڑ کے انگریز دے سامنے پیش کیتا گیا تے سوال دے جواب وچ غالب نے کہیا: میں ادھا مسلمان آں‘ شراب پینا واں سور نہیں کھاندا۔ کہن دا مطلب اے کہ ڈاکٹر منصور نے اوہدا دل وی استعمال کر لیا تے کامیاب ٹرانسپلانٹیشن ہو گئی۔ میں سوچنا واں کئی خنزیر صفت لوک وی ہوندے نیں تے ایہ ہر ملک وچ پائے جاندے نیں۔ اک واری کشورناہید نے وی اپنے کالم وچ لکھیا سی کہ اسلام آباد وچ رات گئے باراں وجے دے بعد سور اکثر سڑکاں تے نکل آندے نیں۔ یقینا اوہ رات نوں ہواخوری لئی نکلدے ہون گے۔ اوہ وی تے دل پشوری کردے ہون گے۔ اسلام آباد وچ سورحرام اے تے یقین کرو حرام ای اے۔ تہانوں یاد ہووے گا کہ اسیں پڑھیا سی کہ مسلماناں نوں تنگ کرن یاں زچ کرن لئی کارتوس تے خنزیر دی چربی لائی جاندی سی جہنوں دنداں نال لاہنا ہوندا سی۔ خیر واپس اپنے موضوع ول آنے آں پر ایس توں پہلاں مینوں جارج آر ویل دا ناول اینی مل فارم یاد آ گیا کہ جہدے وچ انساناں دے فارمز تے قبضہ کرن دے بعد ایہ خنزیر ای جانوراں دے حاکم بن دے نیں تے جانوراں دا اجیہا استحصال کردے نیں کہ اللہ دی پناہ۔ ددھ تے سیب جانوراں لئی ممنوع قرار پاندے نیں تے سوراں لئی جائز کیوں جے ایہ ذہنی کم کردے نیں۔ آخر وچ تے حد ای ہو گئی جدوں خنزیر اک انسان دے نال مکالمہ کر رہیا ہوندا اے تے دو لتاں تے کھلوندا اے۔ میں سوچنا واں کہ انسانی جسم وچ جو خنزیر دا دل رکھ دتا گیا اے تے خنزیر دے دل وچ خیالات کیویں آندے ہون گے۔ کہیا تے ایہو جاندا اے کہ انسان دل دی گل من کے چلدا رہوے:
قائل نہ کر سکا کوئی دل کو دلیل سے
میں دو گھڑی نہ بیٹھ سکا نکتہ چیں کے ساتھ
ہو سکدا اے کہ انسانی خون ایس خنزیری دل دی کیمسٹری بدل دیوے یاں فیر دل الٹا اثرانداز ہو جاوے۔ انج ڈارون تے بندریابونے نوں انسانی ارتقاء دی وجہ دسدا اے۔ کوئی شاعر ایہ وی تے کہہ دیوے گا:
اس کے سینے میں خنزیر کا دل
اس کی آنکھوں میں حیا کیسے ہو
خبر دی تفصیل تے تسیں اخباراں وچ وی ویکھ سکدے او کہ پاکستانی ڈاکٹر منصور نے یونیورسٹی آف میری لینڈ میڈیکل سنٹر وچ ڈاکٹراں دی ٹیم نال رَل کے اک مریض وچ جینیاتی طور تے تبدیل شدہ خنزیر دا دل لا دتا اے۔ ٹرانسپلانٹ دے بعد امریکہ نال تعلق رکھن والے 57سالہ کے ڈیوڈبینٹ دنیا دے پہلے انسان بن گئے نیں جہناں وچ جینیاتی طور تے بدلیا گیا خنزیر دا دل لایا گیا اے ایہدے تے اک کروڑ 75 لکھ روپیے خرچا آیا اے۔ ہن ماہرین دے مطابق ہن حیوانی اعضا نوں انساناں لئی ورتن دی راہ پدھری ہو گئی اے۔ ایہنوں قابل فخر گھڑی دسیا جا رہیا اے۔ پر میں سوچنا واں کہ ہن جو جانوراں دی شامت آوے گی اوہ کوئی نہیں جان دا۔ ایتھے تے کسے نے پپیتے دے پتے نوں ڈینگی لئی مفید دس دتا تے پپیتے دے سارے رُکھ ٹنڈ منڈ ہو گئے۔ ایہ خنزیر اوتھے تے پالے جاندے نیں پر ایتھے ایہ کھلے پھردے نیں۔ اتفاق ویکھو کہ کالم دے اختتام توں پہلاں ایہ ویڈیو وی میری نظر چوں گزر گئی جہدے وچ ڈاکٹر منصور نے دسیا کہ ہن تک باندر دے دل نوں ٹرانسپلانٹ کرن دا تجربہ ہویا سی جو کامیاب نہیں رہیا۔ خنزیر دے دل دی ساخت انسان دے دل دی ساخت نال رلدی ملدی اے تے کجھ دیہاڑیاں وچ ایہ دل ودھ کے بالغ انسان دے دل جناں ہو جاندا اے۔ ہن داغ دا شعر نویں معنی رکھے گا:
دل لے کے مفت کہتے ہیں کچھ کام کا نہیں
الٹا شکائتیں ہوئیں احسان تو گیا