اَکھاں چھم چھم وسیاں… ارفع کریم رندھاوا

تحریر: ڈاکٹر عمر حیات بچہ سرگودھا

14فروری 2022مرحومہ ارفع کریم رندھاوا دی 27ویں برسی اے تے اوہ ساڈے وچ نہیں اے۔ ارفع 2فروری 1995 چک نمبر4رام دیوالی جھنگ برانچ ضلع فیصل آباد اک جاٹ زمیندار گھرانے وچ پیدا ہوئی۔ اوہ اک (Prodgy) سن یا قدت دا عجوبہ سن۔ اپنی دادی دی کلی لاڈلی پوتی سن۔دادی دا خیال سی کہ جہڑی چمک اوہنے ارفع دی اکھاں وچ ویکھی اے۔ اوہ اج تک کسے بچے دی اکھ وچ نہیں ویکھی۔10مہینے دی بچی نے بولنا شروع کردتا تے اک سال دی عمر وچ اپنی توتلی زبان وچ نعت پڑھنا شروع کردتی۔ مقام حیرت اے کہ دو ڈھائی سال دی ارفع کریم رندھاوا نوں 6کلمے‘ آیت الکرسی‘ بہت ساری دعاواں نماز‘ درود شریف زبانی یاد سی اوہ فر فرسنائوندی تے پنڈ والیاں نوں ورطہ حیرت وچ پا دیندی۔ 5سال دی غیر معمولی جاٹ کڑی اقبالیات‘ بانگ درا تے بال جبریل دی حافظہ سی۔ صرف 9سال دی بچی نے 2004 وچ امتحان دتا تے دنیا دی گھٹ ترین عمر دی مائیکرو سافٹ سرٹیفائیڈ پروفیشنل بن گئی۔
دنیا دے امیر ترین شخص تے مائیکروسافٹ کمپنی دے بِل گیٹس نوں اوہدی سیکرٹری نے دسیا۔ سر ایم سی ایس دا رزلٹ آ گیا اے۔ پاکستان دی اک گھٹ عمر پنڈ دی کڑی ساری دنیا وچ اول آئی اے۔ حیران کن تے ناقابل یقین۔
مائیکرو سافٹ کمپیوٹر دے ہیڈ آفس امریکہ توں ارفع نوں فون آیا کہ دنیا دا امیرترین سیلف میڈ بل گیٹس پاکستان دی کم سن گاڈ میڈ کڑی نال ملنا چاہندا اے۔ایہ کیویں ہویا۔ معجزہ اے۔ اپنے والد کرنل امجد کریم رندھاوا دے نال امریکہ گئی۔ بل گیٹس نال ملاقات ہوئی۔
امریکی ذرائع ابلاغ نوں انٹرویودتے تے خطاب کیتا۔ پاکستان واپسی تے ارفع دی بہت پذیرائی ہوئی۔ ٹی وی تے میڈیا نے اوہناں نوں سر اکھاںاتے بٹھایا۔سب توں پہلے ارفع نوں شاباش ایوارڈد ملیا۔ اگست 2005وچ محترمہ فاطمہ جناح دی 113ویں برسی اتے وزیراعظم پاکستان شوکت عزیز نے فاطمہ جناح گولڈ میڈل نال نوازیا۔
ارفع نوں صدارتی ایوارڈ برائے حسن کارکردگی وی ملیا۔ حکومت پاکستان نے ارفع نوں PTCLدی ایجاد EVOلئی برانڈ سفیر وی مقرر کیتا۔ دبئی وچ ارفع نوں نہایت اعزاز تے پروٹوکول دے نال مدعو کیتا گیا۔ ایسے دورے دے دوران ارفع کریم نے ہوائی جہاز وی اُڈایا تے فلائنگ کمپنی نے اوہناں نوں فلائنگ سرٹیفکیٹ وی دے دتا۔ دس سال دی عمر وچ جہاز دا پائلٹ۔
’’جو چاہے اس کا حسن کرشمہ ساز کرے‘‘
2نومبر2006بارسلونا وچ (Tech-ED- Developers Conference) ارفع نے مائیکرو سافٹ دی دعوت اتے رلت کیتی۔ دنیا بھر دے پنج ہزار مندوبین وچ پاکستان دی اکلوتی نمائندہ گیارہ سالہ ارفع کریم رندھاوا سن۔ارفع کریم نوں اپنے توں ودھ ملک دی فکر سی۔ کمپیوٹر تے مائیکروسافٹ اوہدا عشق سی۔ اوہ آکھدی انڈیا اک سلیکان ویلی اے۔ میں پاکستان نوں ڈی جی خان ویلی بناواں گی۔ اسیں ہائر ایجوکیشن اتے توجہ دیندے آں۔ بھارت بنیادی تعلیم اتے توجہ دیندا اے۔ سماجی کماں وچ اوہدی دلچسپی بہت زیادہ سی۔ 14سال دی عمر وچ اوہنے اپنے نواحی چک 2رام دیوالی وچ اپنے دادا عبدالکریم دے نام تے کمپیوٹر لیب بنوائی جہڑی ہن تک چل رہی اے تے صدقہ جاریہ اے۔ ارفع کریم نے تھوڑی جئی عمر وچ اینے کم تے کارنامے سرانجام دتے۔ احاطہ ناممکن اے میں بس کوزے وچ دریا بند کیتا اے۔ارفع دی بے وقت موت اتے ہر دل دکھی اے تے ہر اکھ اشکبار اے۔ میں بوہتا واں کہ اوس گلاب دی بچی نوں بوہتا جاندا سی۔ اوہدا سرگودھا نال قریبی تعلق سی۔ لیڈی ڈاکٹر نجمہ سہیل اوہدی سگی پھپھی نیں تے پروفیسر ڈاکٹر سہیل مشتاق بوبک اوہدے پھپھا نیں۔ پیدائش مگروں ارفع نوں گڑتی ڈاکٹر نجمہ نے پائی سی۔ لیڈی ڈاکٹر نجمہ سہیل بچہ ہسپتال وچ گائنا کالوجسٹ نیں تے فاروق کالونی وچ رہائش پذیر نیں۔ ڈاکٹر نجمہ داخیال اے ایہ سب گڑتی داکمال اے۔ ؎ یہ فیضان نظر تھا یا کہ مکتب کی کرامت تھی سکھائے کس نے اسماعیل کو آداب فرزندی 2008دی گل اے ڈاکٹر نجمہ میرے دفتر وچ داخل ہوئی۔ سدا بہار تبسم دے نال کوئی چمیلی انکھاں والی کڑی اوہناں دے نال سی۔ ڈاکٹر نجمہ نے آکھیا سر!میری بھتیجی ارفع اے بہت خوش اخلاق تے خود اعتماد۔ میں آکھیا۔ کتھے بل گیٹس دا دفتر تے کتھے اک طبیب دا ہسپتال ، ہسن لگ پئی۔ تہاڈا دفتر بہت چنگا لگیا اے۔ میں تہاڈے کول بیٹھددی آں۔ میں کجھ اخبار نویساں نوں فون کیتا۔ ارفع کریم رندھاوا میرے کول اے۔ ایہ مافوق الفطرت کڑی اے۔ محتاج تعارف نہیں۔ تسیں اوہدے نال مل لوتے کجھ سکھ لو۔ میرا کمرہ میڈیا نال بھر گیا۔میں پچھیا پتر تسیں گھبراتے نہیں جائو گی۔ مسکرا دتی۔ سر میں امریکہ‘ برطانیہ‘ بارسلونا‘ دبئی ادھی دنیا وچ میڈیا نال ملی آں۔ ایہ تے اپنے لوک نیں۔ریڈیو پاکستان سرگودھا دے انچارج خالد اقبال نال گل ہوئی۔ اوہ خوش وی ہوئے تے شکرگزار وی۔ رات نوں ارفع ریڈیو پاکستان سرگودھا اتے اپنے ہاسیاں تے مسکراہٹاں نال مخاطب سن۔سرگودھا یونیورسٹی دے وائس چانسلر پروفیسر ڈاکٹر اکرم چودھری نوں میں دسیا کمپیوٹر تے مائیکروسافٹ دی ماہر ارفع کریم رندھاوا Intuitive Genius سرگودھا وچ موجود اے۔ اوہناں نے آکھیا 2دن ساڈے پروفیسر صاحب تے استاداں نوں کمپیوٹر تے سافٹ ویئر پڑھا دین۔ میں حیرت وچ سی۔ 13سال دی چھوٹی بچی HODsنوں پڑھا رہی سی۔ میں ارفع نوں اپنے گھر لے گیا۔ اپنے پوتے پوتیاں نال ملایا۔ اوہ اوہدی ذہانت تے فتانت اتے حیران سن۔ کمپیوٹر دے علاوہ ادیبہ تے شاعرہ وی سی۔ میں آکھیا پتر بالاں نوں اپنی نظم سنا دیو۔ اوہ ترنم نال گویا ہوئی۔
؎ دور کہیں تنہا اک پرندہ تھا انگشت برنداں
سوچتا تھا کہ یہ لوگ کیوں ہیں اتنے ناداں
جانتے ہوئے بھی کہ جانا ہے اس کے پاس
کیوں نہیں آتے وہ برے کاموں سے باز
معلوم ہے ان کو یہ دنیا ہے فانی
ختم ہونے والی اک جھوٹی کہانی
کوئی نہ جانے کب وقت آخر آ جائے
حضرت انسان کچھ بھی نہ کر پائے
یہ دنیا اس امتحان کی ہے تیار ی
اور جلد آنے کو سب کی ہے باری
اس کے سامنے حساب دینے کی
اور جنت یا دوزخ کا عذاب لینے کی
اے غافل انسان تو راہ راست پر نہیں ہے
جانا ہے کہیں اور کہیں ہے
اپنا ذہن کھول اور سوئے منزل چل
کہ آرہا ہے تیرے سامنے اک نیا کل
میں ارفع نوں پچھیا۔ تسیں بوہتے ای ذہین او۔ تہاڈا I.Qکیہ اے۔ کدی ٹیسٹ کرایا اے۔ امریکیاں نے ذہانت ٹیسٹ کیتی سی۔ 100دے بجائے 160فیصد سی۔ کرنل امجد کریم رندھاوا صاحب نال ملاقات ہوئی سی۔ اپنی بھین ڈاکٹر نجمہ نال رل کے میرے دفتر آئے۔ میں آکھیا امجد جی تسیں بڑے خوش قسمت او۔ ہس پئے سر! میرا اپنا تے نام ای نہیں اے۔ بچپن وچ عبدالکریم رندھاوا دا پتر سی۔ ہن ارفع کریم دا پیو آں۔ ارفع میری دھی نہیں پتر اے تے میں بوڑھ بہت وڈے درخت دے تھلے موجود آں۔ خداوند کریم ارفع نوں سلامت رکھے۔ ارفع نوں کہدی نظر کھا گئی۔ 22دسمبر 2011ارفع کمپیوٹر اتے کم کر رہی سی۔ اوہنوں چکر آئے تے فیر دورہ پیا۔ ایہ مرگی نما دورہ سی۔ سی ایم ایچ لہور لے گئے۔ دورے مگروں ارفع بے ہوش ہو گئی۔ دل دی حرکت بند ہو گئی۔ ماہرین دل نے دل نوں چلان دی کوشش کیتی۔ ادھ گھنٹہ مگروں دل دی حرکت بحال ہو گئی۔ خون دی گردش بند ہون پاروں دنیا دا ذہین ترین دماغ بند ہو گیا۔ ارفع دا دنیا نال رابطہ منقطع ہو گیا۔ بل گیٹس نے کرنل امجد کریم رندھاوا نال رابطہ کیتا۔ ہر طرحاں دے تعاون دی یقین دہانی کرائی۔ امریکہ شفٹ کروا دیو۔ میں سارے اخراجات برداشت کراں گا۔ ارفع لئی میری جان و مال حاضر اے۔ سی ایم ایچ تے فوجی ‘ صوبائی حکومت‘ قومی حکومت نے بہت تعاون کیتا۔ بالآخر 14جنوری 2012رات اوہدی روح قفس عنصری توں پرواز کر گئی تے اوہ خالق حقیقی نال جا ملی۔
ارفع کریم رندھاوا دی وفات حسرت آیات مگروں جنا سوگ منایا گیا۔ جنا میڈیا کوریج ملیا اوہ میں بہت گھٹ ویکھیا۔ اینے ذہین لوک اینی چھیتی رُس کے چلے جاندے نیں ایہ اکثر ویکھیا گیا اے۔ نوجوان شاعر عمر دراز ساجد نے خوب آکھیا اے۔
؎گزار دیتے ہیں ہم زندگی کو عجلت میں
ہم ایسے لوگ زیادہ جیا نہیں کرتے
ارفع کریم رندھاوا بلا دی ذہین سی۔ بڑی روانی تے فراوانی نال امریکی لہجہ وچ انگریزی بولدی سی۔ اوہ (ہارورڈ) یونیورسٹی توں کمپیوٹر تے مائیکروسافٹ دی اعلیٰ تعلیم حاصل کرنا چاہندی سی۔ اوہ پاکستان دی ترقی دی خواہاں سی۔ ارفع دی موت پوری قوم دا نقصان اے۔ 15جنوری 2012بروز اتوار 10وجے صبح کیولری گرائونڈ لہور نماز جنازہ ادا ہوئی تے فیر سبز ہلالی پرچم وچ چک نمبر4رام دیوالی سرگودھا روڈ فیصل آباد وچ سپردخاک کردتا گیا۔
؎حیف درچشم زدن صحبت یار آخر شد
روئے گل سیر نہ دیدم کہ بہار آخر شد
لہور وچ وزیراعلیٰ پنجاب نے کمپیوٹر ٹیکنالوجی سنٹر تے کئی دوجی تھاواں دا نام ارفع کریم رندھاوا نال منسوب کیتا اے۔ فیصل آباد وچ ڈی گرائونڈ دا نام وی ارفع دے نام ہویا۔ جدہ تے امریکہ وچ وی انج ای ہویا۔ سرگودھا اتے وی ارفع دا حق فائق اے۔ کمشنر سرگودھا تے وائس چانسلر سرگودھا یونیورسٹی ایہ حق ادا کر سکدے نیں۔ارفع دی اینی ای زندگی سی ۔ جہڑا لکھیا سی سو مل گیا۔ اک گل یقینی اے موت ضرور آوے گی۔ اک گل غیر یقینی اے کہ اوہ کدوں آوے گی۔ ایہو سراب اے۔ ارفع کریم ساڈے توں وکھ ہو گئی۔ ہن کیہ کریے۔
؎آئو کچھ پیش کریں پھول عقیدت کے اسے
آئو اس وعدے کی تکمیل کریں مل جل کر
دختر قوم نے قوم سے کر رکھا تھا
آئو یک جان و منظم ہو کر سارے
منزل ارفع کی جانب ہوں روانہ پھر سے
آئو ہم اپنے عمل سے کریں ثابت پھر سے
ہم بھی ارفع کی طرح جہد مسلسل کرکے
آسمانوں پہ بنائیں گے نشمن اپنا
اس نے جو خواب وطن کے لیے دیکھے تھے
ان کی تعبروں سے بھر دیں گے گلشن اپنا
روح ارفع کو اگر کرنا ہے خوش تو سن لو
اک نئے عزم سے تعمیر وطن کرنی ہے
ٌٌٔارفع اک ارفع و اعلیٰ کڑی سی۔ ذہانت‘ فتانت‘ حسن اخلاق دا پیکر۔ موٹی موٹی اکھاں والی بلا دی چمک سی۔ میں پچھیا شیشہ لگوایا اے۔ LENSسر قدرتی اے۔ گنگناندی رہندی سی۔ گنگنانااوہنوں پسند سی۔
؎دلاں دیاں گلاں دلاں وچ رہ گئیاں
نہ تو پچھیاں نہ میں دسیاں اکھاںچھم چھم وسیاں