اولادلئی ماں دی گود پہلی درس گاہ ہوندی اے

اسیں جے والدین آں تے ساڈے کولوں آخرت وچ ایس بارے پچھیا جاوے گا کہ اسیں اپنی اولاد دی تربیت کیویں کیتی؟ ایہدے لئی کہڑی اہم گلاں دا خیال رکھیا۔ جس طرح اولاد اتے والدین دے حقوق نیں تے نال اوہناں دے کجھ فرائض وی نیں۔ ہوندا ایہہ ہے کہ سانوں ساریاں نوں اپنے حقوق یاد رہندے نیں لیکن اپنے فرض یاد نہیں رہندے۔ سب توں اہم گل ایہہ ہے کہ ساڈے کولوں ساڈے فرضاں بارے پچھیا جاوے گا۔ والدین لئی تربیت اولاد دا اہم فریضہ اے۔ حقوق والدین اتے بہت کجھ لکھیا جاندا اے لیکن حقوق اولاد بارے گھٹ ای لکھیا جاندا اے۔ ایس توں سانوں آگاہی نہ ہون دے برابر اے۔ اولاد قدرت ولوں اک نعمت تے رحمت ہوندی اے۔ جے ایس نعمت نوں قدرت دے بنائے گئے اصولاں دے سانچے وچ نہ ڈھالیا گیا تے ایہہ نعمت نہیں وبال جان بن سکدا اے۔
اسیں سارے ایہدے توں بخوبی واقف آں کہ اولاد لئی آغوش مادراوہناں دی پہلی درسگاہ ہوندی اے جہڑی نومولود بچے دے ذہن اتے ابتدائی نقش و نگار رقم کردی اے۔ ایہو وجہ اے ماں دی اہمیت ایس دنیا وچ سب توں ودھ کے اے۔ اسیں جے اپنی اولاد دی چنگی تربیت کراں گے تے ساڈی زندگی مگروں ساڈی اولاد نیک کماں دی وجہ نال ساڈی بخشش دی دعا کرن گے۔ ساڈی اولاد ای بخشش دا ذریعہ بنن گے۔ اولاد دی چنگی یا بری تعلیم و تربیت دا دارومدار والدین دی پرورش تے نگہداشت پاروں ہوندا اے۔ والدین جیسی تربیت کرن گے بچے ویسے بن جان گے۔ والدین وچوں اولاد دی تربیت دا زیادہ تر حصہ ماں دا ہوندا اے۔
ساڈے خالق تے مالک اللہ سبحان و تعالیٰ نے ماں نوں ایہہ شرف بخشیا اے کہ اوہدے تعلقات بچے دے نال بوہتے گہرے ہوندے نیں۔ بچے ویسے وی ماں دے بوہتے کول ہوندے نیں۔ جے ماں چنگی ہووے گی تے اپنی اولاد دی تربیت کرے گی۔ نپولین نے آکھیا اے کہ تسیں مینوں چنگی ماواں دیو میں تہانوں چنگی قوم دیاں گا۔ ایہہ گل اوہناں نے ایس تناظر وچ آکھی سی کہ ماں ای قوم بناندی اے۔ قوم وچ پتر تے دھی دونویں برابر نیں۔ موجودہ معاشرے وچ بچیاں دی تربیت بارے کوئی چنگی خاصی تربیت تے توجہ مرکوز نہیں ہوندی اے۔ حالانکہ اسیں جاننے آں ساڈی دھیاں ای ماواں بنن گئیاں۔اوہناں دے پیراں تھلے جنت ہووے گی تے ایہو قوم دی چنگی تربیت کرن گئیاں۔ سانوں ایس گل نوں نظرانداز نہیں کرنا چاہیدا۔ سارے آکھدے نیں کہ ساڈا معاشرہ وِگڑ گیا اے۔ ساڈے معاشرے دے وگاڑ دے ذمہ دار اکثر والدین ای ہوندے نیں۔
اکثر میاں بیوی دے قول و فعل دے تضاد تے آپس وچ ناچاقی دی وجہ نال اپنے بالاں ول خاص دلچسپی نہیں دیندے جہدی وجہ نال بالاں اتے ایہدے گہرے اثرات پیندے نیں۔ جہدے توں بچے تربیت توں محروم رہندے نیں۔ اج ایہہ گل کس طرح درست نظر آندی اے کہ اسیں اپنے بالاں دی تعلیم اتے سالانہ لکھاں روپے اُڑا کے فخر محسوس کرنے آں۔ اوہناں نوں چنگے کپڑے دینے آں’ چنگا کھانا دینے آں۔ اوہناں نوں چنگے تے مہنگے سکول وچ داخل کروانے آں۔
لیکن جدوں اوہناں دی بہترین تربیت تے اخلاقی’ انسانی ہمدردی دا جائزہ لینے آں تے اوتھے سانوںخاطر خواہ نتیجے سامنے نہیں آندے نیں۔ اسلام نے پاکیزہ’ پرسکون تے پرلطف زندگی لئی جہڑے اصول تے ضوابط تعلیم فرمائے نیں’ اوہناں وچ اک ایہہ وی اے کہ زنانی شوہر دے گھر دی’ اوہدے مال و اسباب دی تے اوہدے بچیاں دی نگرانی تے حفاظت کردی رہوے۔ ایہہ اوہدے فرائض تے ذمہ داریاں وچ داخل کیتا گیا اے۔ چنانچہ اک حدیث وچ ارشاد اے: عورت اپنے شوہر دے گھر تے بچے دی راعی (یعنی نگہبان تے حفاظت کرن والی) اے۔
دین اسلام وچ اولاد دے جہڑے حقوق نیں اوہ مختصراً ایہہ نیں کہ بچے لئی نیک ماں د ا انتخاب کرنا یعنی ویاہ اوس زنانی نال کرنا جہڑی اسلام نال محبت رکھدی ہووے۔ دین دار ہووے۔ ماں دے ڈھڈ وچ اوہدی حفاظت کرنا اوہدا مطلب ایہہ وی اے کہ ماں نوں چنگی خوراک دینا’ اوہدے آرام دا خیال رکھنا تے ذہنی سکون فراہم کرنا تے اولاد پیدا ہون مگروں اوہدے کن وچ اذان دینا۔ اوہناں دے چنگے چنگے نام رکھنا۔ا وہناں لئی حلال رزق دا بندوبست کرنا’ اوہناں دی اسلامی تعلیم و تربیت کرنا’ اوہناں دے نال ہمدردی دا معاملہ رکھنا’ اوہناں دی کوتاہی تے غلطی اتے سرزنش کرنا تے فیر معاف کر دینا’ اوہناں نوں صحیح تے غلط دا فرق دسنا اے۔
مگر اج والدین دے فرائض صرف روٹی’ کپڑا’ مکان تے تعلیم تک ای محدود ہو گئے نیں۔ اولاد دی تعلیم و تربیت نال اوہناں نوں تہذیب سکھانا تے سمجھانا’ اوس پاسے کسے دا رجحان نہیں۔ والدین اولاد نوں تعلیم دین وچ ایس قدر مصروف رہندے نیں کہ تربیت اتے دھیان ای نہیں دیندے تے انسان اعلیٰ تعلیم یافتہ ہون دے باوجود وی تربیت دے نہ ہون دی وجہ نال ساری عمر جاہل ای رہندا اے۔ جدوں سوشل میڈیا دا وجود نہیں سی اوہدوں والدین اپنے بچیاں نوں مختلف قسم دی کتاباں یا رسالے وغیرہ پڑھن نوں لیا کے دیندے سن لیکن اوہ سلسلہ اج ختم ہو رہیا اے۔ آہستہ آہستہ بچیاں دے ماہنامہ رسالے بازار توں غائب ہو گئے نیں جہدے وچ بچیاں دے اخلاقیات نوں سنوارن لئی قصے کہانیاں ہوندیاںسی لیکن اوہ بازار توں اج ملنا محال ہو گئے نیں۔
دوجے پاسے سوشل میڈیا’ واٹس ایپ تے فیس بک دا استعمال بے تحاشا ودھ چکیا اے۔ والدین نوں چاہیدا اے کہ بچیاں اتے موبائل دے استعمال ویلے کڑی نظر رکھن۔ بے شک اولاد دی تربیت دی سب توں ودھ ذمہ دار ماں اے لیکن اوہدا ایہہ مطلب نہیںکہ پیو بچیاں دی تربیت توں بالکل اپنے آپ نوں بری الذمہ سمجھے۔ حقیقت ایہہ ہے کہ بیوی دی ذمہ داری وی شوہر اتے اے اصل ذمہ دار شوہر ای اے۔ لہٰذا تہانوں وی حتیٰ الامکان اپنا قیمتی ویلا کڈ کے بچیاں دی تعلیم و تربیت اتے خاص توجہ دینی چاہیدی اے۔
دور حاضر وچ جد کہ معاشرے وچ ہر پاسے غیر اسلامی ماحول نظر آندا اے۔ فیر جدید ٹیکنالوجی نے وی بچیاں دی اسلامی طرز اتے تربیت وچ مشکل پیدا کردتی اے۔ انج والدین دی ذمہ داریاں وچ وادھا کر دتا اے۔ عصر حاضروچ بچیاں دی تربیت دا پورا پورا دارومدار والدین تے اوہناں دے اپنے گھر دے ماحول اتے منحصر ہو گیا اے۔ خاص طور تے ماں دی ذمہ داریاں وچ خاطر خواہ وادھا ہو گیا اے کیوں جے ماں دا بوہتا ویلا بچیاں دے نال گزردا اے۔ ایہو وجہ اے کہ ماں دی گود نوں پہلی درسگاہ آکھیا جاندا اے۔