جی سی یونیورسٹی وچ گُرونانک انٹرنیشنل پنجابی کانفرنس

ایہنوں محض اتفاق تے نہیں حسن اتفاق کہنا چاہیدا کہ سکھ برادری دی اکثریت بھارتی پنجاب وچ اے مگر اوہناں دا 90فیصد مذہبی اثاثہ پاکستان بالخصوص پنجاب وچ اے۔ سکھ دھرم دے دونویں وڈے تے مقدس مقامات (جہناں نوں سکھ اپنا مکہ مدینہ کہندے نیں) پنجاب وچ نیں۔ پہلا ننکانہ صاحب جتھے 15اپریل 1469وچ باباجی گرونانک دی پیدائش ہوئی۔ ایسے نسبت نال اوہنوں ”جنم استھان” (اوہ جگہ جتھے جنم ہویا) کہندے نیں۔ دُوجا ”کرتار پور” جتھے 22ستمبر 1539 وچ داعی اجل نوں لبیک کہیا۔ پچھلے دناں بابا گرونانک دے 553 ویں جنم دیہاڑ دے حوالے نال (ننکانہ صاحب وچ بالخصوص) تقریباں منائیاں گئیاں۔ جہناں وچ رلت لئی نہ صرف ہندوستان بلکہ دنیا بھر توں سکھ یاتریاں دی وڈی تعداد وچ پاکستان آمد ہوئی۔
بابا گرونانک دے جنم دن دی تقریباں دے سلسلے وچ متروکہ وقف املاک بورڈ نے گورنمنٹ کالج یونیورسٹی دے شعبہ پنجابی دے اشتراک نال ”گرونانک انٹرنیشنل پنجابی کانفرنس” دا پربندھ کیتا۔ چونکہ اوسے دن یونیورسٹی دا 20واں دا نوکیشن وی شیڈولڈ سی ایس لئی کانفرنس فزکس ڈیپارٹمنٹ دے سیمینار ہال وچ منعقد کیتی گئی۔ اوس کانفرنس وچ پنجابی زبان تے ادب دے منے پرمنے سکالراں دے علاوہ بھارت’ کینیڈا تے اُچیچے طور تے برطانیہ توں آئے ہوئے سکھ یاتریاں دی وڈی گنتی نے رلت کیتی۔
”گورونانک انٹرنیشنل پنجابی کانفرنس” دی صدارت متروکہ وقف املاک بورڈ دے وائس چیئرمین رانا شاہد سلیم نے کیتی جد کہ اُچیچے پروہنے جی سی یونیورسٹی دے وائس چانسلر پروفیسر ڈاکٹر اصغر زیدی سن۔ برطانیہ توں آئے سکھ یاتریاں دی نمائندگی پیارا سنگھ پینسر نے کیتی۔ نظامت دے فرائض راقم (ڈاکٹر رزاق شاہد)نے کیتی۔ کانفرنس دی کارروائی دا باقاعدہ آغاز کلام مجید دی مقدس آیتاں دی تلاوت نال ہویا۔ ایہہ فریضہ شعبہ پنجابی دے پی ایچ ڈی سکالر حافظ غلام صابر نے انجام دتا۔ ایس موقع اتے گربجن سنگھ نے ”مول منتر” گا کے سامعین دے دل جت لیتے۔ ڈاکٹر محمد جواد نے کلام بابا فرید گا کے سماں بنھ دتا۔
جی سی یونیورسٹی دے وائس چانسلر ڈاکٹر اصغر زیدی نے Welcom address وچ شرکا کانفرنس نوں خوش آمدید کہندے ہوئے دسیا کہ گورنمنٹ کالج ایس خطے (پاکستان) دا قدیم ترین تعلیمی ادارہ اے جہڑا 1864 وچ قائم ہویا۔ 2002وچ اوہنوں یونیورسٹی دا درجہ دتا گیا۔ ایف اے’ بی اے دی سطح اتے پنجابی کلاسز 50 ورھیاں توں ودھ عرصے توں جاری نیں۔ 2018 وچ ایم فل تے 2019 وچ پی ایچ ڈی کلاساں دا آغاز ہویا۔ ساری کلاساں وچ بابا گرونانک بطور کلاسیک شاعر’ پنجابی دے پہلے نثر نگار دے طور تے نصاب دا حصہ نیں۔ ساڈے ایتھے گورمکھی باقاعدہ پڑھائی جاندی اے۔
منے پرمنے شاعر افضل ساحر نے بابا گورونانک دی تعلیمات دے حوالے نال گل بات کیتی تے اپنی شاعری نال منتخب شعر پڑھ کے بابا گورونانک نوں خراج عقیدت پیش کیتا۔ ڈاکٹر محمد جواد پنجاب یونیورسٹی دے شعبہ فلاسفی دے سربراہ نیں۔اوہناں نے بابا گورونانک دی شاعری دے مختلف فکری پہلوواں اتے فلسفیانہ گل بات کیتی۔ اوہناں نے باباجی نوں اپنے ویلے دے وڈے مجدد تے فلاسفر قرار دتا۔ پروین ملک پاکستان پنجابی ادبی بورڈ دی سیکرٹری نیں۔ بورڈ نے حالیہ دناں اپنے میگزین ”پنجابی ادب” دا بابا گورونانک نمبر”وی شائع کیتا۔ اوہناں نے خوبصورت انداز وچ فکر انگیز گل بات دے ذریعے باباجی دی تعلیمات اتے چانن پایا۔ اوہناں نے کہیا کہ بابانانک جی نے ”خدائے واحد دی توحید اتیزور دین دے نال نال انسانیت دے احترام اتے وی زور دتا۔ انسانی ہمدردی باباجی دی تعلیمات دا نچوڑ اے۔یوکے توں آئے وفد دی نمائندگی کردے ہوئے محترمہ ہرپال کور نے گیت گا کے بابا نانک نوں خراج تحسین پیش کیتا۔ پیارا سنگھ پینسر جو اوس کانفرنس وچ یوکے توں آئے ہوئے سکھ یاتریاں دی نمائندگی کردے ہوئے سٹیج اتے موجود سن۔ اوہناں نے کہیا کہ کانفرنس وچ رلت کر کے تے ایتھے سکالراں دی گل بات سن کے بہت چنگا لگیا۔ اوہناں نے بابا گورونانک کانفرنس دے انعقاد تے عزت افزائی اتے منتظمین دا دلوں شکریہ ادا کیتا تے اوہنوں یادگار لمحہ قرار دتا۔ ایس موقعے تے اوہناں نے اپنی کتاب یونیورسٹی لئی وائس چانسلر نوں پیش کیتی۔
شعبہ پنجابی گورنمنٹ کالج یونیورسٹی دے سربراہ پروفیسر خاور سعید بھٹہ نے ایس عالمی کانفرنس دے انعقاد وچ عملی تعاون اتے متروکہ وقف املاک بورڈ دا شکریہ ادا کیتا جہناں نے شعبہ پنجابی نوں ایہہ اعزاز بخشیا کہ اوہناں دی وساطت نال کانفرنس منعقد کیتی گئی۔ اوہناں نے وائس چانسلر دی گل نوں اَگے ودھاندے ہوئے کہیا کہ شعبہ پنجابی بی اے آنرز’ ایم فل تے پی ایچ ڈی دی سطح اتے گورمکھی لازمی مضمون دے طور تے پڑھائی جاندی اے۔اوہناں نے دنیا دے مختلف خطیاں توں آئے ہوئے پروہنیاں تے کانفرنس دے شرکا دا شکریہ ادا کیتا تے کانفرنس نوں شعبہ پنجابی لئی اک اعزاز قرار دتا۔ متروکہ وقف املاک بورڈ دے وائس چیئرمین نے اپنے صدارتی خطبے وچ بابا گورونانک دی تعلیمات اتے تفصیلی گل بات کیتی۔ اوہناں نے کہیا کہ باباجی نانک نے سچ تے سچائی دا جہڑا دِیوا بالیا اوہدا چانن دور دورتک پھیلیا۔ ایسے لئی اوہناں نے سچ دا ساتھ دین تے زور دتا۔ اوہناں نے اپنے پیروکاراں نوں ”سردار” ”کور” تے ”سنگھ” جئے القاب نال نوازیا۔ جہڑا اوہناں دے منن والیاں لئی فخر تے اعزاز دی گل اے۔ پگڑی دا اعزاز وی نانک جی پاروں ملیا جو ساڈی ثقافت وچ عزت تے شان دی علامت اے۔ گورونانک نے اپنا سب کجھ اللہ دی راہ وچ خرچ کر دتاتے اپنے منن والیاں نوں وی ایسے ایثار دا سبق دتا لہٰذا اوہناں دے چاہن والیاں نوں وی اوہناں دی تعلیمات اتے دل تے روح نال عمل کرنا چاہیدا اے۔ بابا نانک جی دی تعلیمات وچ ”ونڈ چھکو” ایسا ذریں اصول اے جہدے مطابق ”پہلے ونڈو فیر کھائو” دا سبق ملدا اے۔ اپنی گل بات دے اخیر وچ اوہناں نے متروکہ وقف املاک بورڈ دی کارکردگی بالخصوص بورڈ وَلوں سکھ یاتریاں دی سہولت لئی کیتے گئے انتظامات اتے چانن پایا۔ اوہناں نے آکھیا کہ اسیں ہور بہتر سہولتاں لئی ہر ویلے کوشاں نیں۔ اوہناں نے کانفرنس دے بہتر انتظامات اتے شعبہ پنجابی تے منتظمین دا شکریہ ادا کیتا۔ اخیر وچ وقف املاک بورڈ ولوں سکالرز تے سکھ وفد دے نمائندیاں وچ پھل’ تحفے تے یادگاری شیلڈاں پیش کیتیاں گئیاں۔ ایس انٹرنیشنل بابا گورونانک پنجابی کانفرنس دے اختتام اتے خصوصی لنگر نال پروہنیاں دی تواضع کیتی گئی جہنوں شرکا نے بہت پسند کیتا۔